Στην Ολομέλεια της Βουλής εισάγεται σήμερα, Πέμπτη 4 Ιουνίου, από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο νέος Κώδικας Χωροταξίας και Πολεοδομίας. Πρόκειται για ένα εκτεταμένο νομοθετικό εγχείρημα 447 άρθρων που στοχεύει στην επικαιροποίηση, κωδικοποίηση και συστηματοποίηση της υφιστάμενης νομοθεσίας σε ένα ενιαίο και συνεκτικό πλαίσιο.
Ο Κώδικας συγκεντρώνει και ενοποιεί όλη τη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία, ώστε να διευκολυνθούν τόσο η Διοίκηση όσο και οι πολίτες. Περιλαμβάνει Πίνακα περιεχομένων, 477 άρθρα και Παράρτημα Κωδικοποιητικών και Κωδικοποιούμενων Διατάξεων, αποτελώντας ένα πλήρες εργαλείο αναφοράς.
Το νέο νομοθέτημα αφορά όλους όσοι ζουν, εργάζονται ή χρησιμοποιούν τον χώρο: κατοίκους, επαγγελματίες, επενδυτές, φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και επιχειρήσεις. Οι κανόνες που καθορίζουν τη χρήση του χώρου επηρεάζουν άμεσα την καθημερινότητα και τη λειτουργία της αγοράς.
Απλούστευση και ενιαία εφαρμογή
Ο Κώδικας δημιουργήθηκε για να αντιμετωπίσει το σύνθετο και αποσπασματικό πλαίσιο της έως σήμερα νομοθεσίας. Οι διατάξεις ήταν διασκορπισμένες σε δεκάδες νομοθετήματα με συνεχείς τροποποιήσεις, γεγονός που προκαλούσε ασάφεια και καθυστερήσεις.
Με τη νέα κωδικοποίηση, η εφαρμογή των κανόνων γίνεται πιο ξεκάθαρη, ταχύτερη και ασφαλής. Ο στόχος είναι η ενίσχυση της ασφάλειας δικαίου, η μείωση της γραφειοκρατίας και η ενιαία εφαρμογή των διατάξεων σε όλη τη χώρα.
Περιεχόμενο και διάρκεια κατάρτισης
Ο Κώδικας περιλαμβάνει διατάξεις από 181 νομοθετήματα – νόμους, προεδρικά και βασιλικά διατάγματα, υπουργικές αποφάσεις και πράξεις νομοθετικού περιεχομένου – ηλικίας έως και 103 ετών. Η κατάρτισή του ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2020 και ολοκληρώθηκε το 2026, έπειτα από πολυετή επεξεργασία και συστηματοποίηση.
Σε αντίθεση με τον Κώδικα Βασικής Πολεοδομικής Νομοθεσίας του 1999, ο νέος Κώδικας σχεδιάστηκε ως ένα «ζωντανό» νομοθετικό εργαλείο που θα ενημερώνεται διαρκώς, ενσωματώνοντας κάθε νέα αλλαγή στη χωροταξική και πολεοδομική νομοθεσία.
Πλήρης κάλυψη της πολεοδομικής νομοθεσίας
Ο Κώδικας συγκεντρώνει σχεδόν το σύνολο της γενικής χωροταξικής και πολεοδομικής νομοθεσίας του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Περιλαμβάνει ρυθμίσεις για τον χωρικό σχεδιασμό, τις αστικές αναπλάσεις, την έκδοση αδειών, την αυθαίρετη δόμηση και τις επικίνδυνες οικοδομές.
Εξαιρούνται ειδικές νομοθεσίες, όπως οι Βιομηχανικές Περιοχές (ΒΙ.ΠΕ.), οι τουριστικές επιχειρήσεις και τα ΕΣΧΑΣΕ – ΕΣΧΑΔΑ, οι οποίες παραμένουν στα δικά τους θεσμικά πλαίσια για λόγους συνοχής και ορθής ερμηνείας.
Ελεύθερη ψηφιακή πρόσβαση
Η ισχύς του Κώδικα αρχίζει με τη δημοσίευσή του σε ΦΕΚ, χωρίς μεταβατικό διάστημα. Θα είναι διαθέσιμος δωρεάν μέσω της ιστοσελίδας του Εθνικού Τυπογραφείου και της νέας ηλεκτρονικής βάσης νομικών δεδομένων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Η βάση αυτή θα παρέχει εύκολη και διαδραστική αναζήτηση, προσφέροντας άμεση πρόσβαση στις ισχύουσες διατάξεις. Κάθε νέα νομοθετική μεταβολή θα ενσωματώνεται αυτόματα, εξασφαλίζοντας ότι πολίτες, μηχανικοί, νομικοί και επενδυτές έχουν πάντα ενημερωμένο περιεχόμενο.
Η επιτροπή κωδικοποίησης
Την κατάρτιση του Κώδικα ανέλαβε ειδική επιτροπή υπό την προεδρία του Κώστα Μενουδάκου, επίτιμου προέδρου του ΣτΕ. Συμμετείχαν λειτουργοί του ΣτΕ και του ΝΣΚ, πανεπιστημιακοί, δικηγόροι και στελέχη του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Καθοριστική υπήρξε η συμβολή της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου από το 2019 και εξής. Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στον αείμνηστο Νίκο Ταγαρά, υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, ο οποίος συνέβαλε με συνέπεια και προσωπικό ενδιαφέρον στην ολοκλήρωση του έργου της κωδικοποίησης.