Τα πρακτικά της Συνδιάσκεψης της Λωζάννης και το σχέδιο όρων της Συνθήκης Ειρήνης για τα ζητήματα της Εγγύς Ανατολής, μεταφρασμένα πλέον στα ελληνικά, αποτελούν πλέον «κτήμα» της Βουλής των Ελλήνων.
Η ιστορική αυτή έκδοση προέκυψε έπειτα από αίτημα του προέδρου της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών, Νικόλαου Οζούνογλου, προς τον πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος έδωσε άμεσα τη συναίνεσή του για την υλοποίηση του έργου.
Ο τόμος των 900 σελίδων, που θα διανεμηθεί σε όλους τους βουλευτές, περιλαμβάνει αναλυτικά τις διαπραγματεύσεις και τους όρους της Συνθήκης Ειρήνης, όπως διαμορφώθηκαν από τις 20 Νοεμβρίου 1922 έως τις 4 Φεβρουαρίου 1923 στη Λωζάννη, μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.
Σύμφωνα με τα επίσημα διπλωματικά ντοκουμέντα, τα οποία για πρώτη φορά διατίθενται και στην ελληνική γλώσσα, «πέφτουν στο κενό» οι «a la carte» τοποθετήσεις της γείτονος χώρας σχετικά με την εφαρμογή του διεθνούς δικαίου.
«Αποτελεί μία έκδοση, που δίδει στην αληθινή τους διάσταση τα γεγονότα της Λωζάννης και όπως επιχειρεί να τα παραγράψει ή αλλοιώσει η Τουρκία, ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Αξίζουν συγχαρητήρια για την πρωτοβουλία στον πρόεδρο της Οικουμενικής Ομοσπονδίας Κωνσταντινουπολιτών, Νίκο Οζούνογλου. Η Βουλή δεν υπήρχε περίπτωση να μην ανταποκριθεί θετικά στην προσπάθειά του…», ανέφερε χαρακτηριστικά ο κ. Ν. Κακλαμάνης.
Η συμβολή της Ομοσπονδίας και των εθελοντών
Την ιστορική αυτή έκδοση, που εμπλουτίζει την ελληνική βιβλιογραφία, παρέδωσε ο πρόεδρος της Βουλής στον πρόεδρο της Ομοσπονδίας, τον οποίο δέχθηκε στο γραφείο του. Ο κ. Ν. Οζούνογλου ανέφερε ότι η Ομοσπονδία ανέλαβε την πρωτοβουλία να ξεκινήσει τη μετάφραση των πρακτικών στα 100 χρόνια από τη Συνθήκη της Λωζάννης.
Το εγχείρημα πραγματοποιήθηκε χάρη στην προσφορά δέκα εθελοντών και τριών επιμελητριών. Ο κ. Οζούνογλου ευχαρίστησε ιδιαίτερα τον πρόεδρο της Βουλής για τη στήριξή του, καθώς και τις επιμελήτριες Άννα Φραντζή, Ροδάνθη Σκουρτέλη και Μαρουσώ Τσιριγωτάκη, των οποίων η συμβολή υπήρξε καθοριστική.
Ένα πολύτιμο ιστορικό τεκμήριο
Τα επίσημα πρακτικά της Συνδιάσκεψης ήταν αρχικά στη γαλλική γλώσσα και μεταφράστηκαν ταυτόχρονα και στην αγγλική, με ισοδύναμο νομικό κύρος. Η έκδοση αποτελεί σημαντικό ιστορικό τεκμήριο μιας κρίσιμης μεταβατικής περιόδου του 20ού αιώνα, κατά την οποία χαράχθηκαν νέα σύνορα και ισορροπίες μετά την κατάρρευση αυτοκρατοριών.
Για την Ελλάδα, τα πρακτικά καλύπτουν ζητήματα όπως η αναδιάταξη συνόρων μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, η ανταλλαγή πληθυσμών, οι αποζημιώσεις περιουσιών, καθώς και θέματα που αφορούν τις ελληνικές κοινότητες στην Κωνσταντινούπολη και το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Πρόκειται για ένα πολύτιμο εργαλείο κατανόησης των ιστορικών γεγονότων και των διεθνών δεσμεύσεων που τα συνοδεύουν.