Μενδώνη: Πρώτο βήμα για την αποκατάσταση του Σταθμού Καρυάς

Η παραχώρηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς και του περιβάλλοντος χώρου του στο υπουργείο Πολιτισμού από τη ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ, με τη συνδρομή του αναπληρωτή υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνου Κυρανάκη, σηματοδοτεί το πρώτο βήμα για την αποκατάσταση ενός σημαντικού ιστορικού μνημείου. 

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, στόχος είναι η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και η προστασία ενός τόπου με ιδιαίτερο συμβολισμό για τη νεότερη ιστορία της χώρας.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, υπογράμμισε ότι «η παραχώρηση του Σιδηροδρομικού Σταθμού της Καρυάς στο υπουργείο Πολιτισμού αποτελεί μια πράξη με ιδιαίτερο ιστορικό και συμβολικό βάρος». 

Όπως σημείωσε, η διαδικασία αυτή θέτει τις βάσεις για μια συστηματική προσπάθεια αποκατάστασης και ανάδειξης ενός τόπου που φέρει ανεξίτηλα τα ίχνη της ναζιστικής θηριωδίας.

Η υπουργός ανέφερε ότι ο σταθμός συνδέεται με τραγικές μνήμες της Κατοχής και της εξόντωσης Ελλήνων Εβραίων μέσω καταναγκαστικής εργασίας.

 Το υπουργείο Πολιτισμού έχει ήδη δρομολογήσει τις αναγκαίες μελέτες για την αποκατάσταση του κτιριακού συγκροτήματος, με στόχο τη μετατροπή του σε επισκέψιμο ιστορικό χώρο. 

Όπως τόνισε, «το υπουργείο θεωρεί την αποκατάσταση του κτιρίου ιστορικό χρέος απέναντι στα θύματα της ναζιστικής βαρβαρότητας και την ανάγκη διατήρησης της ιστορικής μνήμης».

Η σημασία της παραχώρησης και η ιστορική διάσταση

Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης, δήλωσε ότι «η παραχώρηση του ανενεργού Σιδηροδρομικού Σταθμού Καρυάς στο υπουργείο Πολιτισμού αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα για τη διάσωση και ανάδειξη ενός τόπου με ιδιαίτερη ιστορική σημασία». 

Όπως επεσήμανε, η αποκατάσταση και η διαμόρφωση του σταθμού ως εκθεσιακού χώρου θα διασφαλίσουν τη διατήρηση της μνήμης των γεγονότων που συνδέονται με την Καρυά για τις επόμενες γενιές.

Το 1943, οι γερμανικές δυνάμεις κατοχής χρησιμοποίησαν Εβραίους άνδρες από τη Θεσσαλονίκη σε καταναγκαστικά έργα διάνοιξης βραχώδους πλαγιάς, στο πλαίσιο επέκτασης της σιδηροδρομικής γραμμής για στρατιωτικούς σκοπούς. 

Οι απάνθρωπες συνθήκες προκάλεσαν τον θάνατο δεκάδων ανθρώπων, στο πλαίσιο της πρακτικής της «εξόντωσης μέσω εργασίας». Η λεγόμενη «Τομή του Βράχου» παραμένει έως σήμερα ως αυθεντικό τεκμήριο αυτού του εγκλήματος, καταγεγραμμένο και στο ιστορικό φωτογραφικό αρχείο Ρέσλερ.

Ο σχεδιασμός για την αποκατάσταση

Ο Σιδηροδρομικός Σταθμός Καρυάς, στο όρος Όθρυς της Φθιώτιδας, χαρακτηρίστηκε από το υπουργείο Πολιτισμού ως ιστορικός τόπος τον Αύγουστο του 2025.

 Δεν αποτελεί μόνο μία σιδηροδρομική υποδομή του «Λαρισσαϊκού» δικτύου, αλλά έναν χώρο άρρηκτα συνδεδεμένο με τις σκοτεινότερες σελίδες της Κατοχής στην Ελλάδα.

Ο σχεδιασμός του έργου περιλαμβάνει την προστασία και αποκατάσταση των εναπομεινάντων κτισμάτων, όπως το πέτρινο κτίριο και το πηγάδι της προπολεμικής περιόδου, καθώς και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. 

Προβλέπεται επίσης η ανάδειξη των καταλυμάτων της Βέρμαχτ και των σημείων όπου εργάστηκαν οι Εβραίοι κρατούμενοι, με εξασφάλιση ασφαλούς και οργανωμένης πρόσβασης του κοινού.