Επίτροπος Χούκστρα: Πρόοδος και προκλήσεις στο κράτος δικαίου στην Ελλάδα

Πρόοδο αλλά και σημαντικές προκλήσεις στο κράτος δικαίου στην Ελλάδα επισήμανε ο Επίτροπος Βόπκε Χούκστρα, κατά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με την κατάσταση στη χώρα, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου για το λογισμικό κατασκοπείας Predator.

Ο Επίτροπος Χούκστρα ανέφερε ότι η αξιολόγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κράτος δικαίου στην Ελλάδα αποτυπώνεται αναλυτικά στην έκθεση του 2025, η οποία εξετάζει τις εξελίξεις σε δικαιοσύνη, διαφθορά, μέσα ενημέρωσης και θεσμικούς ελέγχους.

Μεταρρυθμίσεις στη Δικαιοσύνη

Στον τομέα της δικαιοσύνης, η έκθεση επισημαίνει ότι βρίσκονται σε εξέλιξη σημαντικές μεταρρυθμίσεις σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και με χρηματοδότηση από το Μέσο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (RRF). Στόχος είναι η ενίσχυση της ψηφιοποίησης του δικαστικού συστήματος και η βελτίωση της αποδοτικότητας.

Μετά τη μεταρρύθμιση του 2024, το δικαστικό σώμα συμμετείχε για πρώτη φορά το 2025 στη διαδικασία επιλογής της ηγεσίας του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ελλάδας. Ωστόσο, η μεγάλη διάρκεια των δικαστικών διαδικασιών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πρόκληση, ενώ είναι ακόμη νωρίς για την πλήρη αξιολόγηση των πρόσφατων αλλαγών.

Καταπολέμηση της Διαφθοράς

Αναφορικά με το πλαίσιο κατά της διαφθοράς, ο Επίτροπος τόνισε ότι η Ελλάδα αναπτύσσει ενιαίο μητρώο διαχείρισης υποθέσεων διαφθοράς, με στόχο τη βελτίωση των διώξεων και των τελικών αποφάσεων. Θετικές εξελίξεις καταγράφονται επίσης στις δηλώσεις περιουσιακής κατάστασης και στους κανόνες χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων.

Η αναδιοργάνωση της αστυνομίας αποσκοπεί στην ενίσχυση της ακεραιότητας, ενώ απαιτούνται περαιτέρω μέτρα για την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων σχετικά με το lobbying.

Ελευθερία και πολυφωνία στα ΜΜΕ

Για την ελευθερία και την πολυφωνία των μέσων ενημέρωσης, η έκθεση καταγράφει βελτίωση στο νομικό πλαίσιο πρόσβασης σε δημόσια έγγραφα, αν και παραμένουν πρακτικές προκλήσεις. Ενισχύθηκε η διαφάνεια στην ιδιοκτησία των ΜΜΕ μέσω του Μητρώου Έντυπων Μέσων Ενημέρωσης και του Μητρώου Ηλεκτρονικού Τύπου.

Ο νόμος που υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025 ενίσχυσε τη διαφάνεια στον Τύπο, την εκδοτική ανεξαρτησία και τις εγγυήσεις για τη διαφήμιση του Δημοσίου. Παρά την ενίσχυση των πόρων της ρυθμιστικής αρχής των ΜΜΕ, εξακολουθούν να υπάρχουν ανησυχίες για την ανεξαρτησία και τη χρηματοδότησή της. Καταγράφονται επίσης θετικές εξελίξεις στην ασφάλεια των δημοσιογράφων, αν και παραμένουν προκλήσεις, κυρίως ως προς τις καταχρηστικές αγωγές.

Θεσμικοί έλεγχοι και διαφάνεια

Σε ό,τι αφορά το σύστημα ελέγχων και ισορροπιών, παρατηρείται θετική τάση αποφυγής ταχέων νομοθετικών διαδικασιών και τήρησης των προθεσμιών δημόσιας διαβούλευσης. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω βελτιώσεις στη διαφάνεια της νομοθέτησης και στο πλαίσιο λειτουργίας της κοινωνίας των πολιτών, το οποίο χαρακτηρίζεται ως περίπλοκο και χρειάζεται απλούστευση.