Καύσιμα έως 36% ακριβότερα: Στο τραπέζι νέα μέτρα 600 εκατ. ευρώ

Σε αναζήτηση πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου για τη χρηματοδότηση νέων μέτρων στήριξης βρίσκεται η κυβέρνηση, την ώρα που οι τιμές των καυσίμων έχουν αυξηθεί έως και 36% από την έναρξη του πολέμου, εντείνοντας τις πιέσεις σε νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Με το Brent να κινείται εκ νέου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, το οικονομικό επιτελείο επιχειρεί να δημιουργήσει έναν «κουμπαρά» 600 εκατ. ευρώ, διεκδικώντας μεγαλύτερη ευελιξία από τις Βρυξέλλες.

Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η αξιοποίηση 400 εκατ. ευρώ από το 1 δισ. ευρώ της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής, για το οποίο η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την έγκριση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να πραγματοποιήσει ενεργειακές επενδύσεις.

Η ελληνική πλευρά ζητά τώρα να περιορίσει τις συγκεκριμένες επενδύσεις στα 600 εκατ. ευρώ και, με τη σύμφωνη γνώμη της Κομισιόν, να κατευθύνει τα υπόλοιπα 400 εκατ. ευρώ σε έκτακτα μέτρα ανακούφισης από το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Στο ποσό αυτό σχεδιάζεται να προστεθούν επιπλέον 200 εκατ. ευρώ, τα οποία έχουν ήδη εγγραφεί στο προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027, δημιουργώντας ένα συνολικό απόθεμα 600 εκατ. ευρώ για παρεμβάσεις, εφόσον οι συνθήκες στην αγορά ενέργειας το απαιτήσουν.

Έως 36% ακριβότερα τα καύσιμα από την έναρξη του πολέμου

Η ανάγκη διατήρησης των μέτρων στήριξης αποτυπώνεται στις σημαντικές αυξήσεις που έχουν καταγραφεί στις τιμές των καυσίμων τους τελευταίους μήνες, με το κόστος μετακίνησης να έχει εκτοξευθεί.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 5 Νοεμβρίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης 95 οκτανίων αυξήθηκε από τα 1,751 ευρώ στα 2,10 ευρώ ανά λίτρο, καταγράφοντας άνοδο 19,93%.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η αύξηση στην αμόλυβδη 100 οκτανίων, η οποία από τα 1,956 ευρώ διαμορφώθηκε στα 2,38 ευρώ ανά λίτρο, σημειώνοντας άνοδο 21,68%.

Ωστόσο, τη μεγαλύτερη επιβάρυνση καταγράφει το πετρέλαιο κίνησης, η μέση τιμή του οποίου αυξήθηκε από τα 1,565 ευρώ στα 2,132 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή κατά 36,23%.

Ενδεικτικά, για το φουλάρισμα ενός οχήματος με 50 λίτρα αμόλυβδης 95 οκτανίων απαιτούνται πλέον 105 ευρώ, έναντι 87,55 ευρώ στα τέλη Φεβρουαρίου, δηλαδή 17,45 ευρώ περισσότερα.

Ακόμη μεγαλύτερη είναι η διαφορά για τα οχήματα που χρησιμοποιούν ντίζελ, καθώς το αντίστοιχο γέμισμα κοστίζει πλέον 106,60 ευρώ, από 78,25 ευρώ, με την πρόσθετη επιβάρυνση να φτάνει τα 28,35 ευρώ.

Σενάρια για πετρέλαιο έως 140 δολάρια το βαρέλι

Την ανησυχία για τη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης ενισχύει η πορεία των διεθνών τιμών, καθώς το Brent κινείται τις τελευταίες ημέρες εκ νέου κοντά στα 100 δολάρια το βαρέλι, διατηρώντας ανοικτό το ενδεχόμενο περαιτέρω πιέσεων.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε την περασμένη εβδομάδα ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου και Επιστημονικός Διευθυντής του Κέντρου Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών (ΚΕΠΕ), Παναγιώτης Ε. Πετράκης, μιλώντας στο 30ό συνέδριο του ΙΕΝΕ, η τιμή του πετρελαίου θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και τα 140 δολάρια  ανά βαρέλι κατά το τελευταίο τρίμηνο του 2026, εφόσον διατηρηθούν οι έντονες πιέσεις στις αγορές.

Όπως επισήμανε, η εμπειρία δείχνει ότι οι γεωπολιτικές κρίσεις προκαλούν συνήθως απότομες αυξήσεις στις τιμές της ενέργειας, χωρίς ωστόσο αυτές να διατηρούνται απαραίτητα σε βάθος χρόνου. Σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, όπως εξήγησε, η πορεία των τιμών εξαρτάται κυρίως από τους ρυθμούς ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας, τη ζήτηση για ενέργεια και την εξέλιξη των γεωπολιτικών εντάσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν αποκλείεται σταδιακή αποκλιμάκωση τα επόμενα χρόνια, με την τιμή του πετρελαίου να μπορεί να υποχωρήσει κοντά στα 60 δολάρια το βαρέλι το 2028, ανάλογα με τις διεθνείς συνθήκες..

Στο τραπέζι η παράταση των επιδοτήσεων μετά τις 15 Νοεμβρίου

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το οικονομικό επιτελείο προετοιμάζεται για τον επόμενο γύρο αποφάσεων σχετικά με τις επιδοτήσεις στα καύσιμα, με τα υφιστάμενα μέτρα να βρίσκονται σε ισχύ έως τις 15 Νοεμβρίου.

Σήμερα, η κρατική ενίσχυση ανέρχεται στα 20 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 15 λεπτά για το πετρέλαιο κίνησης και στα 10 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων.

Παράλληλα, συνεχίζεται η πρόσθετη έκπτωση που παρέχουν τα διυλιστήρια, ύψους 20 λεπτών ανά λίτρο στο πετρέλαιο θέρμανσης και 5 λεπτών στο πετρέλαιο κίνησης.

Με τον συνδυασμό των δύο παρεμβάσεων, η συνολική ελάφρυνση διαμορφώνεται στα 40 λεπτά ανά λίτρο για το πετρέλαιο θέρμανσης, στα 20 λεπτά για το diesel και στα 10 λεπτά για την αμόλυβδη βενζίνη.

Θυμίζουμε πως η κυβέρνηση επαναξιολογεί τα μέτρα ανά δεκαπενθήμερο, με τις επόμενες ανακοινώσεις για το δεύτερο μισό του Νοεμβρίου να αναμένονται εντός των προσεχών ημερών. Προς το παρόν, παραμένει ανοικτό εάν οι επιδοτήσεις θα διατηρηθούν στα σημερινά επίπεδα ή εάν θα υπάρξουν αλλαγές στο ύψος τους.

Ενδεικτικό του κόστους των παρεμβάσεων είναι ότι για το δεύτερο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου η δημοσιονομική επιβάρυνση ανήλθε στα 46 εκατ. ευρώ, ενώ για το πρώτο μισό του Νοεμβρίου εκτιμάται στα 35 εκατ. ευρώ.

Η συνέχιση των μέτρων, ιδιαίτερα εάν η κρίση παραταθεί, δημιουργεί πρόσθετες ανάγκες χρηματοδότησης, καθιστώντας ακόμη πιο κρίσιμη την προσπάθεια εξασφάλισης μεγαλύτερης ευελιξίας από την Κομισιόν.

Το αίτημα της Αθήνας και οι αντιστάσεις των Βρυξελλών

Η διεκδίκηση δημοσιονομικού χώρου αποτελεί βασική προτεραιότητα της κυβέρνησης, η οποία επιδιώκει να αξιοποιήσει μέρος των ήδη εγκεκριμένων πόρων της ενεργειακής ρήτρας διαφυγής για τη χρηματοδότηση προσωρινών και στοχευμένων μέτρων στήριξης.

Συγκεκριμένα, η Αθήνα προτείνει να διατηρήσει επενδύσεις ύψους 600 εκατ. ευρώ από το αρχικό 1 δισ. ευρώ και να χρησιμοποιήσει τα υπόλοιπα 400 εκατ. ευρώ για την αντιμετώπιση των άμεσων συνεπειών της ενεργειακής ακρίβειας.

Με την προσθήκη των 200 εκατ. ευρώ του προσχεδίου του προϋπολογισμού του 2027, η κυβέρνηση θα αποκτήσει, εφόσον εγκριθεί το αίτημά της, συνολική δυνατότητα παρεμβάσεων ύψους 600 εκατ. ευρώ.

Το ζήτημα της μεγαλύτερης ευελιξίας άλλωστε έθεσε πρόσφατα στο Συμβούλιο Υπουργών Ενέργειας της ΕΕ, στο Λουξεμβούργο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος πρότεινε και την πραγματοποίηση κοινής συνεδρίασης των υπουργών Ενέργειας και Οικονομικών.

Παρότι η πρόταση έτυχε θετικής υποδοχής από Ευρωπαίους ομολόγους του, η Κομισιόν δεν έχει δώσει μέχρι στιγμής αντίστοιχο σήμα, με τον Επίτροπο Ενέργειας, Νταν Γιόργκενσεν, να αποφεύγει να τοποθετηθεί σχετικά.

Το αίτημα της χώρας μας για μεγαλύτερη δημοσιονομική ευελιξία, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, αναμένεται να συζητηθεί ξανά στο σημερινό Eurogroup.