Χούκστρα: Απαράδεκτη η παράνομη προσπέλαση δεδομένων πολιτών στην Ελλάδα

Την ξεκάθαρη θέση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι «οποιαδήποτε προσπάθεια παράνομης πρόσβασης σε δεδομένα πολιτών, συμπεριλαμβανομένων δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων, είναι απαράδεκτη», τόνισε ο Επίτροπος Βόπκε Χούκστρα κατά την ομιλία του στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την κατάσταση του κράτους δικαίου στην Ελλάδα, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου για το λογισμικό κατασκοπείας Predator.

Ο Β. Χούκστρα ανέφερε ότι η Επιτροπή παρακολουθεί στενά το ζήτημα του spyware μέσω της ετήσιας έκθεσης για το κράτος δικαίου, δίνοντας έμφαση στους μηχανισμούς ελέγχου και στις εγγυήσεις προστασίας των δημοσιογράφων. Στην τελευταία έκθεση του 2025 για την Ελλάδα υπογραμμίστηκε ότι δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί προεδρικό διάταγμα που να διασφαλίζει την ιδιωτικότητα των επικοινωνιών έναντι λογισμικού παρακολούθησης, ενώ οι δικαστικές έρευνες έχουν απαλλάξει τις ελληνικές κρατικές υπηρεσίες από επίσημη ευθύνη για τη χρήση του Predator.

Ο Επίτροπος επεσήμανε τον κρίσιμο ρόλο των ανεξάρτητων αρχών, που αποτελούν θεμέλιο του συστήματος ελέγχων και ισορροπιών, τονίζοντας ότι πρέπει να λειτουργούν ανεξάρτητα και με επαρκείς πόρους.

Νομικό πλαίσιο και προστασία προσωπικών δεδομένων

Όπως σημείωσε ο Επίτροπος Χούκστρα, η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει ισχυρό νομικό πλαίσιο για την προστασία των πολιτών από την παράνομη χρήση spyware. Η οδηγία για την ηλεκτρονική ιδιωτικότητα απαγορεύει την παρακολούθηση επικοινωνιών χωρίς συναίνεση, ενώ η νομοθεσία για την προστασία προσωπικών δεδομένων επιβάλλει νόμιμη, δίκαιη και διαφανή επεξεργασία πληροφοριών από ιδιωτικούς φορείς.

Η παράνομη χρήση spyware, πρόσθεσε, πρέπει να διαχωρίζεται σαφώς από τη νόμιμη πρόσβαση για λόγους επιβολής του νόμου, με την αντίστοιχη οδηγία να ισχύει σε αυτές τις περιπτώσεις.

Εθνική ασφάλεια και δικαστικός έλεγχος

Ο Επίτροπος τόνισε ότι τα ζητήματα εθνικής ασφάλειας αποτελούν αποκλειστική αρμοδιότητα των κρατών-μελών, τα οποία οφείλουν να αποδεικνύουν τις απειλές χωρίς υπερβολικές ερμηνείες. «Η νόμιμη χρήση spyware είναι αποδεκτή μόνο εάν δεν εισάγει διακρίσεις, δικαιολογείται από επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος, είναι αναλογική και σύμφωνη με τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στην οδηγία για τις Επιθέσεις κατά των Συστημάτων Πληροφοριών, που επιβάλλει στα κράτη μέλη να διασφαλίζουν ότι η παράνομη πρόσβαση και η υποκλοπή τιμωρούνται ως ποινικά αδικήματα στο εθνικό δίκαιο.

Προστασία δημοσιογράφων και ελευθερία του Τύπου

Ο Β. Χούκστρα υπενθύμισε τον Ευρωπαϊκό Νόμο για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης, ο οποίος προβλέπει ειδικές εγγυήσεις για την προστασία των δημοσιογράφων από τη χρήση λογισμικού κατασκοπείας. Τόνισε ότι η παρακολούθηση δημοσιογράφων για την άσκηση του επαγγέλματός τους δεν είναι αποδεκτή, εκτός εάν υπάρχει τεκμηριωμένος λόγος δημοσίου συμφέροντος και προηγούμενη δικαστική έγκριση.

Ο νόμος, όπως υπενθύμισε, παρέχει στους δημοσιογράφους που υπήρξαν στόχος spyware το δικαίωμα να προσφύγουν στη δικαιοσύνη των κρατών-μελών, με τις σχετικές διατάξεις να έχουν τεθεί σε ισχύ τον Αύγουστο του περασμένου έτους.

Κλείνοντας, ο Επίτροπος υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παραμένει σε συνεχή εγρήγορση για την προστασία της ιδιωτικότητας, των θεμελιωδών δικαιωμάτων και της ασφάλειας των πολιτών της ΕΕ απέναντι σε κάθε μορφή παράνομου spyware.