ΥΠΠΟ: Αναστήλωση του σκηνικού οικοδομήματος στο αρχαίο θέατρο Γιτάνων

Το Υπουργείο Πολιτισμού υλοποιεί συστηματικά την αναστήλωση του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος στο αρχαίο θέατρο Γιτάνων στη Θεσπρωτία.

 Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ, το έργο αποκατάστασης, με προϋπολογισμό άνω των 3 εκατ. ευρώ, εντάσσεται στην πολιτιστική διαδρομή που συνθέτουν τα αρχαία θέατρα της Ηπείρου και χρηματοδοτείται από το Περιφερειακό Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος» μέσω του ΕΣΠΑ 2014-2020 και 2021-2027.

Η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, ανέφερε ότι το αρχαίο θέατρο στα Γίτανα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μνημεία της Θεσπρωτίας, με στενή σύνδεση με την ιστορία και τον πολιτισμό της αρχαίας Ηπείρου.

 Το θέατρο κατασκευάστηκε τον 3ο αιώνα π.Χ., πριν την ίδρυση της πόλης που αποτέλεσε την έδρα του Κοινού των Θεσπρωτών και αριθμούσε περίπου 6.000 κατοίκους.

Η πόλη υπήρξε σημαντικό οικονομικό και πολιτικό κέντρο της περιοχής και των παρακτίων περιοχών του Ιονίου. Το 167 π.Χ. καταστράφηκε οριστικά από τους Ρωμαίους, ωστόσο το θέατρο συνέχισε να χρησιμοποιείται κατά διαστήματα, μέχρι να πληγεί από σεισμούς και πλημμύρες.

Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης του έργου, που περιλάμβανε την αποκατάσταση του κατώτερου τμήματος των κεντρικών κερκίδων και την αναβάθμιση των υποδομών του αρχαιολογικού χώρου, ξεκίνησε η δεύτερη φάση. 

Αυτή αφορά την αποκατάσταση των κεντρικών κερκίδων στο άνω κοίλο, του διαζώματος, του προσκηνίου του σκηνικού οικοδομήματος και των ακραίων κερκίδων, ενώ παράλληλα βελτιώνονται οι υποδομές για καθολική προσβασιμότητα.

Η αναστήλωση του προσκηνίου θεωρείται σημαντικό βήμα για την προστασία και ανάδειξη της αρχιτεκτονικής του θεάτρου, ενισχύοντας την πολιτιστική ταυτότητα της Θεσπρωτίας και προσθέτοντας έναν ακόμα σημαντικό αρχαιολογικό χώρο στην πολιτιστική διαδρομή της Ηπείρου.

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, οι βασικές βλάβες του μνημείου αφορούν φαινόμενα καθίζησης του εδάφους και θραύσεις των αρχιτεκτονικών μελών. Οι εργασίες επικεντρώνονται στην αναστήλωση των κατακείμενων μελών, την αποκατάσταση και ανάταξη θραυσμένων λίθων, την ενίσχυση της θεμελίωσης και την αναστήλωση ημικιόνων και επιστυλίου.

Το αρχαίο θέατρο των Γιτάνων βρίσκεται κοντά στην Ηγουμενίτσα, στη δυτική πλαγιά της αρχαίας πόλης, εκτός του οχυρού περιβόλου. Η πόλη ήταν χτισμένη σε φυσικά οχυρή θέση, κοντά στον ποταμό Καλαμά και τον παραπόταμο Καλπακιώτικο, και περιβαλλόταν από τείχη και πύργους.

Η ανασκαφή του θεάτρου ξεκίνησε το 1996 και έχει ολοκληρωθεί. Το θέατρο είχε χωρητικότητα περίπου 4.000 θεατών, με οκτώ κλίμακες και επτά κερκίδες, χωρισμένες με διάζωμα. Η ορχήστρα ήταν κυκλική, με τη Θυμέλη στο κέντρο. 

Το σκηνικό οικοδόμημα περιλάμβανε υποσκήνιο, παρασκήνιο και παρόδους, ενώ η πρόσοψή του διέθετε στοά με ημικίονες δωρικού και επιστύλιο ιωνικού ρυθμού. Διατηρείται κυρίως η βάση του οικοδομήματος, καθώς η ανωδομή έχει καταρρεύσει.