Σοβαρές προκλήσεις για τη δημοκρατία και το κράτος δικαίου στην Ελλάδα επισημαίνουν ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Δημήτρης Μάντζος, μέλη της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, σε αναλυτικό υπόμνημα που κατέθεσαν στις εισηγήτριες της αρμόδιας Επιτροπής Παρακολούθησης στο Στρασβούργο.
Σύμφωνα με την ενημέρωση, οι δύο εκπρόσωποι του ΠΑΣΟΚ - Κινήματος Αλλαγής τονίζουν ότι η χώρα αντιμετωπίζει κινδύνους που ενδέχεται να οδηγήσουν εκ νέου σε οικονομική και κοινωνική κρίση.
Παρά την ανθεκτικότητα των δημοκρατικών θεσμών, παρατηρούνται φαινόμενα αδιαφάνειας, ατιμωρησίας, συγκέντρωσης εξουσίας και πελατειακής διαχείρισης των δημόσιων πόρων, τα οποία υπονομεύουν τους ελέγχους και τη λειτουργία των θεσμών.
Αυτές οι πρακτικές συνδέονται με τις αιτίες της προηγούμενης οικονομικής κρίσης, ενώ η επανεμφάνισή τους προκαλεί ανησυχία για τη σταθερότητα της χώρας.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων, στην άρνηση εφαρμογής δικαστικών αποφάσεων, στην προστασία υπουργών από ευρωπαϊκές δικαστικές διαδικασίες, αλλά και σε προβλήματα που αφορούν τη νομοθέτηση με φωτογραφικές ρυθμίσεις, τη λειτουργία της Βουλής και τα ζητήματα στις ανεξάρτητες αρχές και τα μέσα ενημέρωσης.
Όπως υπογραμμίζεται στο υπόμνημα, το ΠΑΣΟΚ - Κίνημα Αλλαγής θα συνεχίσει να υπερασπίζεται το κράτος δικαίου και τη διαφάνεια, τόσο στην Ελλάδα όσο και στην Ευρώπη, με στόχο την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών στους θεσμούς και την αποτροπή αυταρχικών πρακτικών.
Κύρια σημεία του υπομνήματος
Το υπόμνημα καταγράφει ότι, 52 χρόνια μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, η Ελλάδα διαθέτει ώριμους θεσμούς και συνταγματικές εγγυήσεις.
Ωστόσο, νέες προκλήσεις ανακύπτουν, με ανησυχητικά φαινόμενα που απειλούν την εύρυθμη λειτουργία της δικαιοσύνης, τη διαφάνεια στα δημόσια οικονομικά και τη λογοδοσία στη δημόσια διοίκηση.
Η διαδικασία παρακολούθησης του Συμβουλίου της Ευρώπης αναδεικνύεται ως σημαντική ευκαιρία για τη θωράκιση της δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό, επισημαίνονται τα εξής:
- Το σκάνδαλο των παράνομων παρακολουθήσεων, με σοβαρές πληγές στην εμπιστοσύνη των πολιτών και μη εφαρμογή δικαστικών αποφάσεων.
- Η εκκρεμής απόδοση ευθυνών για το δυστύχημα στα Τέμπη και η προστασία υπουργών μέσω κοινοβουλευτικών πλειοψηφιών.
- Κακοδιαχείριση αγροτικών ενισχύσεων και έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, με ενίσχυση του αισθήματος ατιμωρησίας.
- Συγκέντρωση εξουσίας στην κυβέρνηση, αποδυνάμωση της αυτοδιοίκησης και περιορισμός της ανεξαρτησίας των ελεγκτικών αρχών.
- Ανάγκη ενίσχυσης της διαφάνειας στη διαχείριση δημόσιων πόρων και συμβάσεων, ιδίως ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
- Συγκέντρωση πλούτου και ελέγχου των μέσων ενημέρωσης, με επιπτώσεις στην ελευθερία του Τύπου και την πολυφωνία.
- Εμβάθυνση του αισθήματος ατιμωρησίας και ανάγκη ενίσχυσης των συνταγματικών εγγυήσεων και των ανεξάρτητων αρχών.
- Έλλειμμα κοινοβουλευτικής αντιπροσώπευσης, με τη Βουλή να λειτουργεί με τρεις λιγότερους βουλευτές ύστερα από αποφάσεις του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου.
Εμπιστοσύνη στους θεσμούς και συλλογική ευημερία
Η επιστροφή των πολιτών στην πολιτεία και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς αποτελούν, σύμφωνα με το υπόμνημα, βασική προϋπόθεση για τη διασφάλιση της συλλογικής ευημερίας.
Η εμπειρία της οικονομικής κρίσης ανέδειξε ότι η αδιαφάνεια, η κακή διαχείριση και η απουσία ελεγκτικών αντίβαρων μπορούν να οδηγήσουν σε νέα οικονομικά και κοινωνικά αδιέξοδα.
Η Ελλάδα, ως ιδρυτικό μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, φέρει ιδιαίτερη ευθύνη να αποτελεί παράδειγμα κράτους δικαίου και δημοκρατικής λογοδοσίας σε μια περίοδο αυξανόμενων πιέσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Η Κοινοβουλευτική Ομάδα του ΠΑΣΟΚ - ΚΙΝΑΛ δηλώνει έτοιμη να συνεργαστεί στενά με τα όργανα του Συμβουλίου της Ευρώπης για την προαγωγή των κοινών αξιών της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου.