Στη Βουλή το νομοσχέδιο για ασφαλέστερους σιδηροδρόμους

Στην Ολομέλεια της Βουλής ξεκίνησε η συζήτηση του νέου νομοσχεδίου που έχει ως στόχο την αναβάθμιση της ασφάλειας των σιδηροδρόμων, με τους εισηγητές των κομμάτων να παρουσιάζουν τις θέσεις τους για το μέλλον του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου.

Το σχέδιο νόμου, το οποίο παρουσίασε πρόσφατα ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κωνσταντίνος Κυρανάκης, οικοδομείται σε τρεις βασικούς άξονες:

1. Εκσυγχρονισμός των υποδομών ασφάλειας και ενίσχυση της τεχνολογικής εποπτείας του δικτύου

• Ίδρυση Ενιαίου Κέντρου Εποπτείας, το οποίο θα λειτουργεί ως «πύργος ελέγχου» του σιδηροδρόμου με real-time επιτήρηση του συνόλου του δικτύου, άμεση καταγραφή συμβάντων και δυνατότητα αυτόματης ακινητοποίησης συρμών σε επικίνδυνες καταστάσεις.
• Εγκατάσταση καμερών σε θαλάμους οδήγησης, σταθμαρχεία και κρίσιμες υποδομές, μαζί με αυτοματοποιημένο λογισμικό παρακολούθησης.
• Λειτουργία ψηφιακής πλατφόρμας Railway.gov.gr με γεωεντοπισμό ακριβείας (HEPOS) και live απεικόνιση της θέσης κάθε αμαξοστοιχίας.
• Δημιουργία ψηφιακού μητρώου στοιχείων και αυτόματων ειδοποιήσεων για παραβάσεις του κανονισμού.

2. Νέα μέτρα θεσμικής συμμόρφωσης, ενίσχυση της εκπαίδευσης και αυστηροποίηση των ελέγχων στο προσωπικό

• Υποχρεωτικοί ψυχομετρικοί, ιατρικοί και λειτουργικοί έλεγχοι σε εργαζόμενους θέσεων αυξημένης ευθύνης, με συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων.
• Θεσμοθέτηση του ρόλου προϊσταμένου Αμαξοστοιχίας, με πρωταγωνιστική αρμοδιότητα στη διαχείριση κρίσεων εντός των συρμών.
• Σύστημα καταγραφής παραβάσεων προσωπικού και δυνατότητα απομάκρυνσης από τα καθήκοντα, ακόμα και αναστολή άδειας λειτουργίας σε περιπτώσεις αδράνειας εταιρείας.
• Πλήρης συμμόρφωση με το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο, συγκεκριμένα την Οδηγία (ΕΕ) 2016/798 για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.

3. Αναδιάρθρωση του ΟΣΕ και αναβάθμιση κρίσιμων εποπτικών φορέων

• Μετατροπή ΟΣΕ σε νέας μορφής εταιρεία «Ελληνικοί Σιδηρόδρομοι ΑΕ» με διοικητική και οικονομική αυτοτέλεια, ευελιξία στις προσλήψεις και δυνατότητα προσέλκυσης στελεχών από τον ιδιωτικό τομέα ή το εξωτερικό.
• Ενίσχυση της Ρυθμιστικής Αρχής Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ με νέες προσλήψεις και ίδρυση Ειδικής Μονάδας Επιθεωρητών.
• Θέσπιση Ενιαίου Σχεδίου Διαχείρισης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων με τη συμμετοχή όλων των κρατικών και ιδιωτικών φορέων.

Ο εισηγητής της πλειοψηφίας, Λάκης Βασιλειάδης, χαρακτήρισε το νομοσχέδιο ως «εκ βάθρων μεταρρυθμιστική πρωτοβουλία» που αποσκοπεί στην ανανέωση της λειτουργίας των σιδηροδρόμων σύμφωνα με τα πλέον σύγχρονα διεθνή πρότυπα. Όπως σημείωσε, «κύριος στόχος είναι η αύξηση των επιπέδων ασφαλείας και η αποτροπή τραγικών συμβάντων, όπως αυτό των Τεμπών», με βασικές αξίες την πρόληψη, τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.

Ο εισηγητής της μειοψηφίας, Τ. Νικολαΐδης (ΠΑΣΟΚ), τόνισε ότι η πρόταση του κόμματός του επικεντρώνεται στην «επιστημονική τεκμηρίωση, τη θεσμική σοβαρότητα και τα ευρωπαϊκά πρότυπα», και περιλαμβάνει τη σύσταση του Εθνικού Εκτελεστικού Συμβουλίου Σιδηροδρομικών Μεταφορών και την ενίσχυση της ΡΑΣ, εκφράζοντας κάθετη διαφωνία με τις κυβερνητικές επιλογές.

Ο αγορητής του ΣΥΡΙΖΑ, Αλ. Μεϊκόπουλος, υποστήριξε ότι το νομοσχέδιο επιχειρεί να μεταβιβάσει την ευθύνη για την ασφάλεια από το κράτος στους υπαλλήλους, αποσκοπώντας σε εξυπηρέτηση συγκεκριμένων συμφερόντων και διαιώνιση αδιαφανών πρακτικών.

Από την πλευρά του ΚΚΕ, ο Βασίλης Μεταξάς κατηγόρησε την κυβέρνηση πως «χρησιμοποιεί τα ίδια υλικά που οδήγησαν στην τραγωδία των Τεμπών», επιμένοντας στην ανάγκη για έναν αποκλειστικά δημόσιο, φθηνό και σύγχρονο σιδηρόδρομο χωρίς επιχειρηματική δράση.

Η βουλευτής της Ελληνικής Λύσης, Μαρία Αθανασίου, ζήτησε την ίδρυση δημόσιας εταιρείας σιδηροδρομικού έργου, υπογραμμίζοντας πως «είναι αδιανόητο μια ιδιωτική εταιρεία να διατηρεί μονοπώλιο στις επιβατικές μεταφορές». Η Πέτη Πέρκα (Νέα Αριστερά) τόνισε ότι η Ελλάδα αποτελεί εξαίρεση στη διαδικασία επανεθνικοποίησης των σιδηροδρόμων που λαμβάνει χώρα στην Ευρώπη.

Ο Νίκος Βρεττός (Νίκη) πρότεινε την άμεση διακοπή των επιβατικών δρομολογίων μέχρι την πλήρη ενεργοποίηση των συστημάτων ασφαλείας, θεωρώντας το νομοσχέδιο μη επαρκές για τις ανάγκες ασφαλείας και τις λαϊκές προσδοκίες.

Παράλληλα, ο αγορητής της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλ. Καζαμίας, επισήμανε την έλλειψη σαφούς στρατηγικού σχεδιασμού και πολιτικής βούλησης εκ μέρους της κυβέρνησης, καθώς είναι το «τρίτο σχετικό νομοσχέδιο από το 2019».

Τέλος, η ανεξάρτητη βουλευτής Ραλλία Χρηστίδου (Κίνημα Δημοκρατίας) πρότεινε τη σύσταση ενιαίου δημόσιου φορέα για τους σιδηροδρόμους, με εκτεταμένο δίκτυο σε όλη τη χώρα, ενίσχυση του προσωπικού, περισσότερη διαφάνεια στις προσλήψεις και συνεχή επιμόρφωση των εργαζομένων πρώτης γραμμής.