Στο γήπεδο του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και του ΟΣΕ βρίσκεται πλέον η μπάλα για να γυρίσει σελίδα ο ελληνικός σιδηρόδρομος, σύμφωνα με τη διοίκηση της Hellenic Train.
Έχοντας δρομολογήσει ήδη την προμήθεια των 23 νέων τρένων, όπως δεσμεύτηκε στην τροποποιημένη σύμβαση με το ελληνικό δημόσιο, καθώς η άφιξή τους να τοποθετείται σταδιακά από τα μέσα του 2027, η εταιρεία στοχεύει σε διπλασιασμό της επιβατικής κίνησης τα επόμενα χρόνια, προσεγγίζοντας τους 28 εκατ. επιβάτες.
Προϋπόθεση για όλα τα παραπάνω, όπως τόνισε εχθές η διοίκηση της Hellenic Train στο πλαίσιο δημοσιογραφικής ενημέρωσης, αποτελεί η ολοκλήρωση των έργων στο ελληνικό δίκτυο, καθώς και η διαρκής συντήρηση της υποδομής μέσω SLAs.
«Πλέον η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του υπουργείου και του ΟΣΕ. Η υποδομή πρέπει να βελτιωθεί. Για εμάς, είναι κρίσιμο να υπάρχει μια υποδομή που θα είναι διαρκώς καλά συντηρημένη», ανέφερε ο πρόεδρος Δ.Σ. της Hellenic Train, Αθανάσιος Ζηλιασκόπουλος, εκτιμώντας ότι η λύση βρίσκεται στα μακροχρόνια συμβόλαια, που αποτελούν και πρόθεση της πολιτικής ηγεσίας.
«Από την πλευρά μας, είναι τόσο ισχυρή η δέσμευση στη συμφωνία με το ελληνικό δημόσιο, που σπεύσαμε, εντός δύο μηνών, να ολοκληρώσουμε την παραγγελία για τα νέα τρένα στην Alstom», επισήμανε και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Ρομπέρτο Ρινάουντο.
Με το συμβόλαιο για την απόκτηση των 23 νέων συρμών, μία επένδυση 308 εκατ. ευρώ, και με την «επαναφορά» των πέντε ETR470 στις ράγες, που μπορεί να ξεκινήσει και εντός του 2026 εφόσον ολοκληρωθούν τα έργα στον άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης, η Hellenic Train εκπληρώνει το δικό της μέρος της συμφωνίας, όπως υπογράμμισε η διοίκηση.
Νέα τρένα από τα μέσα του 2027
Καθώς η συμφωνία με την κατασκευάστρια Alstom προβλέπει μια fast track παραλαβή εντός 2 ετών, όταν συνήθως χρειάζονται 3 με 4 χρόνια, ως το τέλος Ιανουαρίου θα φτάσει σε ελληνικό έδαφος το δοκιμαστικό τρένο.
Όπως εξήγησε η επικεφαλής της Alstom Greece, Γιώτα Κατή, πρόκειται για ένα αμιγώς testtrain, χωρίς εξοπλισμό, καθίσματα ή τους συνήθεις χρωματισμούς. Αυτό θα περάσει μία πολύπλοκη διαδικασία παραμετροποίησης, ώστε να συμμορφώνεται με τις ευρωπαϊκές και εθνικές προδιαγραφές.
Οι δοκιμές στις ελληνικές ράγες θα διαρκέσουν ως τον Μάιο με Ιούνιο, προκειμένου τα καινούργια τρένα της οικογένειας Coradia να λάβουν τις απαραίτητες πιστοποιήσεις από την εθνική και την ευρωπαϊκή ρυθμιστική αρχή (ΡΑΣ, ERA).
Η παραγγελία αφορά 12 συρμούς, χωρητικότητας 335 επιβατών, που θα εξυπηρετούν τον βασικό άξονα Αθήνας-Θεσσαλονίκης, και 11 προαστιακούς συρμούς, χωρητικότητας 362 επιβατών. Θα πιάνουν μέγιστη ταχύτητα 160 χλμ. την ώρα, με δυνατότητα αναβάθμισης, εφόσον το δίκτυο επιτρέψει μεγαλύτερες ταχύτητες.
Η ολοκλήρωση των παραλαβών αναμένεται με τα τελευταία τρένα εντός του 2028, οπότε και εκτιμάται πως θα φανεί η πραγματική δυναμική που μπορεί να δώσει η ανανέωση του στόλου, τόσο σε καλύτερες υπηρεσίες, όσο και σε συχνότερα δρομολόγια. Προϋπόθεση, βεβαίως, για όλα αυτά αποτελεί η ολοκλήρωση των έργων στον βασικό άξονα Αθήνας – Θεσσαλονίκης, αλλά και η συντήρηση των υποδομών.
«Είναι κρίσιμο η ελληνική πλευρά να προχωρήσει αντίστοιχα με εμάς στην εκπλήρωση των δικών της δεσμεύσεων που αφορούν τη σιδηροδρομική υποδομή», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Ρινάουντο, τονίζοντας πως η συνεργασία είναι στενή τόσο με το υπουργείο όσο και με τον ΟΣΕ.
Όσο για τη διαφωνία με τον διαχειριστή υποδομής σχετικά με τα τέλη χρήσης του δικτύου, που ανά διαστήματα οδηγεί σε ψυχροπολεμικό κλίμα μεταξύ των δύο πλευρών, σημείωσε ότι παραμένει η διάσταση απόψεων, αλλά οι συζητήσεις συνεχίζονται. Μάλιστα, η θέση της διοίκησης είναι πως δεν μπορεί ο μοναδικός χρήστης του δικτύου να καλύπτει το κόστος της υποδομής, σημειώνοντας πως αυτό αντιτίθεται και στο ευρωπαϊκό δίκαιο, ιδίως όταν η χωρητικότητά του παραμένει περιορισμένη.
Στόχος μερίδιο 70% στις μετακινήσεις Αθήνα - Θεσσαλονίκη
Όπως χαρακτηριστικά είπε ο κ. Ζηλιασκόπουλος, ακόμα και με την ολοκλήρωση των έργων ανάταξης του δικτύου και των συστημάτων ασφαλείας στο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, όπου επλήγησαν από τον Daniel, τα καινούργια τρένα θα ξεπερνούν και πάλι τις δυνατότητες της υποδομής. Είναι ενδεικτικό ότι με την αποκατάσταση, θα επανέλθουμε αρχικά στα 8 ζεύγη τρένων την ημέρα από μόλις 2 σήμερα, με προοπτική να ανέβουμε ενδεχομένως στα 12 από το 2027.
«Εάν αναβαθμίσουμε τα σημερινά συστήματα σε ETCS Level 2, τότε θα μπορούμε να αυξήσουμε κατακόρυφα τη χωρητικότητα στα 90 τρένα την ημέρα», εξήγησε. Πρόκειται για τα υψηλότερου επιπέδου συστήματα ασφάλειας στην Ευρώπη, με τη χώρα μας όμως να παραμένει κολλημένη στο ETCS Level 1, που ακόμη και αυτό ολοκληρώθηκε υπό την πίεση του δυστυχήματος των Τεμπών.
Πάντως, το μεγαλύτερο στοίχημα όλων των πλευρών παραμένει η ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο τρένο, που έχει πληγεί καθοριστικά. Από τους 6.000 επιβάτες που είχε ημερησίως το τρένο στο Αθήνα – Θεσσαλονίκη, αυτοί έχουν πέσει στις 2.000. Όπως επισήμανε η διοίκηση της Hellenic Train, η ανανέωση του στόλου θα φέρει σημαντική βελτίωση των υπηρεσιών, ορατή στον επιβάτη, ενώ με το δυναμικό των 23 καινούργιων συρμών διαθέσιμο από το 2028 θα στοχεύσει σε διπλασιασμό της επιβατικής κίνησης. Για το 2025, αυτή έκλεισε πέριξ των 14 εκατ. επιβατών, όταν το 2019 ήταν 19,6 εκατ.
Εφόσον το δίκτυο επιτρέψει την πύκνωση των δρομολογίων και τη μείωση της διάρκειας του ταξιδιού στον βασικό άξονα, η διοίκηση προσδοκά ότι μακροπρόθεσμα το τρένο θα μπορεί να καλύψει το 70% των καθημερινών μετακινήσεων μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης. Σήμερα, εκτιμάται ότι με όλα τα διαθέσιμα μέσα αυτές ανέρχονται καθημερινά σε 25.000.
Πρόθεση της εταιρείας είναι να ανοίξει και το διεθνές δίκτυο -και στα επιβατικά δρομολόγια-, με πρώτο προορισμό τη Σόφια της Βουλγαρίας, πατώντας στους διευρωπαϊκούς διαδρόμους, όμως αυτό εξαρτάται και πάλι από την υποδομή. Ακόμη, η διοίκηση εστιάζει στο «τελευταίο μίλι», προκειμένου να προσφέρει στον επιβάτη μέσω μίας πλατφόρμας τη δυνατότητα ενός ολοκληρωμένου ταξιδιού, για αυτό και εξετάζει τις δυνατότητες συνεργειών με λεωφορεία, πλοία, ΜΜΜ κλπ.
Τέλος, στον ορίζοντα φαίνεται και η δημιουργία μίας νέας τεχνικής βάσης στην αποθήκη Κ2 του Θριασίου πεδίου, με τη σχετική επένδυση να εκτιμάται ότι μπορεί να υπερβεί τα 10 εκατ. τόσο για εξοπλισμό όσο και για αναβάθμιση των σιδηροδρομικών γραμμών. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει τεθεί συγκεκριμένο πλάνο.