Στην επόμενη φάση, αυτή των επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων και της αξιολόγησης της εμπορικής βιωσιμότητας, περνά το Mπλοκ 2 δυτικά της Κέρκυρας, εφόσον η ερευνητική γεώτρηση στον στόχο «Ασωπός 1» επιβεβαιώσει την ύπαρξη αξιοποιήσιμων υδρογονανθράκων.
Η πρώτη γεώτρηση προγραμματίζεται για τις αρχές Απριλίου 2027, ενώ οι τέσσερις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις τοποθετούνται στο 2028.
Το πρώτο κρίσιμο ορόσημο τον Μάιο του 2027
Το γεωτρύπανο Stena DrillMAX αναμένεται να φτάσει στη χώρα μας περί τις αρχές του Απρίλη, με στόχο την έναρξη της ερευνητικής γεώτρησης στον «Ασωπό 1».
Σύμφωνα με πηγές της κοινοπραξίας, η διάρκεια των εργασιών υπολογίζεται σε περίπου 70 ημέρες, γεγονός που τοποθετεί την πρώτη ολοκληρωμένη εικόνα για το αποτέλεσμα έως τον Μάιο ή το αργότερο έως τον Ιούνιο του 2027.
Από τη γεώτρηση αυτή αναμένεται να προκύψουν και οι πρώτες ενδείξεις, καθώς τα δείγματα που θα φτάνουν στην επιφάνεια θα δώσουν στοιχεία τόσο για την παρουσία όσο και για το είδος των υδρογονανθράκων.
Θυμίζουμες πως οι έως τώρα εκτιμήσεις για τον Ασωπό 1 κάνουν λόγο για δυνητικούς πόρους της τάξεως των 200 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου. Ακριβώς, όμως, επειδή η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί επιβεβαιωμένα αποθέματα, θα πρέπει να επαληθευτεί από τα αποτελέσματα της γεώτρησης και τις επόμενες ερευνητικές εργασίες.
Η πιθανότητα εμπορικής επιτυχίας εκτιμάται περίπου στο 16%, στοιχείο που αποτυπώνει τόσο το δυνητικό ενδιαφέρον της περιοχής όσο και το ρίσκο που συνοδεύει τις έρευνες σε μια περιοχή χωρίς προηγούμενη παραγωγή.
Το 2028 η επόμενη μεγάλη δοκιμασία
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, εφόσον η πρώτη γεώτρηση αποδώσει θετικά αποτελέσματα, το επόμενο βήμα θα είναι η οριοθέτηση του κοιτάσματος μέσω τεσσάρων επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων. Οι εργασίες αυτές θα πραγματοποιηθούν σε διαφορετικά σημεία της γεωλογικής δομής, προκειμένου να προσδιοριστούν με μεγαλύτερη ακρίβεια η έκταση, τα χαρακτηριστικά και οι δυνητικά ανακτήσιμες ποσότητες.
Το πρόγραμμα τοποθετείται χρονικά στο 2028, καθώς θα πρέπει να προηγηθεί ένας νέος κύκλος προετοιμασίας, περιβαλλοντικών εγκρίσεων και εξασφάλισης του απαραίτητου γεωτρητικού εξοπλισμού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της κοινοπραξίας, η διαδικασία αυτή θα απαιτήσει τουλάχιστον έναν χρόνο.
Τα αποτελέσματα των επιβεβαιωτικών αυτών γεωτρήσεων θα αποτελέσουν τη βάση για την απόφαση σχετικά με την ανάπτυξη του κοιτάσματος, καθώς σε αυτή τη φάση θα αποσαφηνιστεί εάν η ανακάλυψη διαθέτει την απαιτούμενη δυναμική ώστε να δικαιολογήσει μια επένδυση πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων.
Η ExxonMobil παίρνει τα ηνία σε περίπτωση ανακάλυψης
Θυμίζουμε πως η κοινοπραξία συγκροτείται από την ExxonMobil, με συμμετοχή 60%, την Energean με 30% και τη Helleniq Energy με 10%.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, εφόσον επιβεβαιωθεί η ύπαρξη ενός αξιοποιήσιμου κοιτάσματος θα ακολουθήσει αλλαγή σκυτάλης στη διαχείριση της παραχώρησης.
Δηλαδή, ενώ σήμερα operator είναι η Energean, η οποία έχει την ευθύνη για την προετοιμασία και την εκτέλεση της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης, σε περίπτωση επιτυχούς ανακάλυψης, ο ρόλος του operator περνά αυτομάτως στην ExxonMobil.
Από κει και πέρα ο αμερικανικός κολοσσός αναμένεται να αναλάβει τον επιχειρησιακό συντονισμό της επόμενης φάσης, από τις επιβεβαιωτικές γεωτρήσεις έως τον σχεδιασμό της ανάπτυξης, εφόσον, βέβαια, ληφθεί η σχετική επενδυτική απόφαση.
Αξίζει να σημειώσουμε πως το κόστος της πρώτης ερευνητικής γεώτρησης υπολογίζεται σε 60-70 εκατ. ευρώ, ενώ η ανάπτυξη ενός υπεράκτιου κοιτάσματος μπορεί να απαιτήσει κεφάλαια άνω των 5 δισ. δολαρίων, ανάλογα με το μέγεθος της ανακάλυψης και το τεχνικό μοντέλο που θα επιλεγεί.
TAP ή νέες υποδομές ανάλογα με το είδος του κοιτάσματος
Καθοριστικός παράγοντας για τον σχεδιασμό της επένδυσης θα είναι το αν η γεώτρηση εντοπίσει φυσικό αέριο ή πετρέλαιο. Στην πρώτη περίπτωση, βασικό σενάριο που εξετάζεται είναι η σύνδεση του κοιτάσματος με τον αγωγό TAP, προκειμένου οι παραγόμενες ποσότητες να διοχετεύονται στην αγορά.
Η αξιοποίηση αυτής της δυνατότητας θα εξαρτηθεί, ωστόσο, από τις τεχνικές προδιαγραφές του έργου και τις απαιτούμενες υποδομές για τη σύνδεση του υπεράκτιου πεδίου με το σύστημα μεταφοράς.
Ωστόσο, σε περίπτωση ανακάλυψης πετρελαίου, θα απαιτηθεί διαφορετικός σχεδιασμός, με υποδομές παραγωγής, αποθήκευσης και μεταφοράς που θα πρέπει να προσαρμοστούν στα χαρακτηριστικά του κοιτάσματος.
Και στα δύο σενάρια πάντως κομβικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει μια πλωτή μονάδα παραγωγής, αποθήκευσης και εκφόρτωσης (FPSO). Για το πετρέλαιο θα μπορούσε να εξεταστεί η μίσθωση υφιστάμενης μονάδας, εφόσον πληροί τις απαιτούμενες τεχνικές προδιαγραφές. Για το φυσικό αέριο, οι επιλογές είναι πιο σύνθετες και ενδέχεται να απαιτηθεί η κατασκευή εξειδικευμένης υποδομής.
Παραγωγή από το 2030 υπό αυστηρές προϋποθέσεις
Στο θετικό σενάριο, η έναρξη παραγωγής θα μπορούσε να τοποθετηθεί γύρω στο 2030, αλλά για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, θα πρέπει να προηγηθούν η επιβεβαίωση του κοιτάσματος, η ολοκλήρωση των επιβεβαιωτικών γεωτρήσεων, η λήψη της τελικής επενδυτικής απόφασης και η κατασκευή των απαιτούμενων υποδομών.
Οι εκτιμήσεις της κοινοπραξίας προβλέπουν ότι η αδειοδότηση και η κατασκευή θα μπορούσαν να προχωρήσουν παράλληλα, με συνολικό ορίζοντα περίπου τριών ετών.
Το χρονοδιάγραμμα παραμένει, ωστόσο, συνδεδεμένο με την ομαλή εξέλιξη των διαδικασιών, την εξασφάλιση των αναγκαίων συμβάσεων και την απουσία σημαντικών καθυστερήσεων.
Στην παρούσα φάση, προτεραιότητα αποτελεί η ολοκλήρωση των προπαρασκευαστικών εργασιών για τον «Ασωπό 1» προκειμένου να έχουν εξασφαλιστεί έως το τέλος του 2026 η έγκριση της Μελέτης Περιβαλλοντικών και Κοινωνικών Επιπτώσεων και οι υπόλοιπες απαιτούμενες άδειες, ώστε να τηρηθεί ο προγραμματισμός για την έναρξη της γεώτρησης.
Πάντως, η γεώτρηση στο μπλοκ 2 έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί θα συματοδοτήσει την επανεκκίνηση των υπεράκτιων ερευνητικών δραστηριοτήτων στη χώρα μας έπειτα από σχεδόν 40 χρόνια.