Το πλαίσιο φορολογικής αντιμετώπισης των κρυπτονομισμάτων δρομολογεί το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με το νομοσχέδιο που έθεσε σε διαβούλευση, καλύπτοντας έτσι ένα κενό που δημιουργεί στρεβλώσεις και τριβές μεταξύ φορολογουμένων και ΑΑΔΕ.
Η βασικότερη παρέμβαση είναι η αναγνώριση των crypto από την εφορία, τα οποία μέχρι και σήμερα είναι κυριολεκτικά «αόρατα» και όταν εντοπίζονται από τους ελέγχους των καταθέσεων, αντιμετωπίζονται κάθε φορά και με διαφορετικό τρόπο από τις φορολογικές υπηρεσίες.
Παράλληλα ορίζεται το ύψος του φόρου στην υπεραξία, πότε αποτελούν τεκμήριο, πότε θα καλύπτουν τεκμήρια, εισάγει παράθυρο νομιμοποίησης (απέναντι την εφορία) των παλαιών κερδών, καθώς και τι συμβαίνει στις ανταλλαγές κρυπτονομισμάτων και στις κληρονομιές.
Φορολόγηση της υπεραξίας
Καθιερώνεται η αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 10% της υπεραξίας που αποκτούν τα φυσικά πρόσωπα από τη μεταβίβαση κρυπτοστοιχείων. Η υπεραξία θα υπολογίζεται, κατά κανόνα, ως η διαφορά μεταξύ της τιμής στην οποία αποκτήθηκε το κρυπτονόμισμα και της τιμής στην οποία μεταβιβάστηκε.
Στην περίπτωση διαδοχικών αγορών, θεσπίζονται κανόνες για την τεκμηρίωση των συναλλαγών και για τον προσδιορισμό της μέσης τιμής κτήσης, ώστε να βρίσκεται η διαφορά από την τιμή πώλησης.
Αφορολόγητο όριο
Καθιερώνεται αφορολόγητο όριο το ποσό των 500 ευρώ. Εφόσον η υπεραξία που αποκτά ένα φυσικό πρόσωπο μέσα στο φορολογικό έτος δεν υπερβαίνει το ποσό αυτό, δεν θα επιβάλλεται φόρος υπεραξίας.
Ανταλλαγές crypto με crypto
Δεν θα φορολογούνται οι μετακινήσεις της ίδιας επένδυσης, από ένα κρυπτονόμισμα σε άλλο. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου, η ανταλλαγή ενός κρυπτοστοιχείου με άλλο δεν δημιουργεί φορολογητέα υπεραξία.
Δηλαδή αν ο επενδυτής έχει στην κατοχή του bitcoin, τα ρευστοποιήσει και αγοράσει ethereum η εφορία δεν θα εξετάσει την τιμή απόκτησης του bitcoin και την τιμή ρευστοποίησης για να αποκτήσει το ethereum.
Δάνεια σε κρυπτονομίσματα
Παρέμβαση γίνεται και στις «παράλληλες» δραστηριότητες των crypto, καθώς ρυθμίζονται οι αποδόσεις που προκύπτουν από άλλες δραστηριότητες στην αγορά των κρυπτοστοιχείων.
Συγκεκριμένα, έσοδα από δανεισμό crypto, η παροχή ρευστότητας και staking θα αντιμετωπίζονται φορολογικά ως τόκοι και θα επιβαρύνονται με συντελεστή 10%.
Τα crypto στα τεκμήρια
Η απόκτηση crypto θα αποτελεί πλέον τεκμήριο. Σύμφωνα με το νομοσχέδιο, η αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσεται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων για τους σκοπούς των τεκμηρίων.
Αυτό σημαίνει ότι οι επενδυτές θα πρέπει να δικαιολογούν από τα εισοδήματά τους τα ποσά που δαπάνησαν για την αγορά τους.
Κάλυψη τεκμηρίων
Μέχρι τώρα η εφορία απορρίπτει τα ποσά που προέρχονται από ρευστοποίηση των κρυπτονομισμάτων, όταν τα επικαλούνται οι φορολογούμενοι για την κάλυψη των τεκμηρίων διαβίωσης ή απόκτησης περιουσιακών στοιχείων (πόθεν έσχες). Με την ψήφιση του νομοσχεδίου αντιμετωπίζεται αυτή η στρέβλωση.
Νομιμοποίηση παλαιών κερδών
Ιδιαίτερα σημαντική είναι η πρόβλεψη του νομοσχεδίου, για τη νομιμοποίηση παλαιών κερδών.
Περιέχεται μια μεταβατική διάταξη για τις συναλλαγές εκείνες που προηγήθηκαν ή θα προηγηθούν, μέχρι την εφαρμογής του νέου νόμου.
Ειδικότερα προβλέπεται η δυνατότητα οικειοθελούς δήλωσης υπεραξιών από παλαιότερες μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων μέσα σε 12 μήνες από τη δημοσίευση του νόμου, χωρίς πρόστιμα και τόκους, εφόσον πληρούνται οι ορισμένες προϋποθέσεις.
Πρόκειται για μια σημαντική ρύθμιση, καθώς η εφορία θα αναγνωρίσει κέρδη εκατομμυρίων που έχουν αποκομίσει οι επενδυτές τα προηγούμενα έτη, τα οποία θα μπορούν, πλέον να τα χρησιμοποιήσουν νόμιμα.
Σήμερα, κάποιος που κέρδισε από τα crypto π.χ. 500.000 ευρώ δεν μπορεί να τα επικαλεστεί για την απόκτηση κατοικίας, καθώς η εφορία δεν τα αναγνωρίζει.
Κληρονομιές crypto
Για τον προσδιορισμό του φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών, τα κρυπτοστοιχεία χαρακτηρίζονται ως ασώματη κινητή περιουσία κείμενη στην αλλοδαπή και η αξία τους θα προσδιορίζεται με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά την προηγούμενη ημέρα από τον χρόνο γένεσης της φορολογικής υποχρέωσης.
Με άλλες διατάξεις του νομοσχεδίου, για τα κρυπτονομίσματα προβλέπονται:
- Στην πώληση κρυπτοστοιχείων δεν θα επιβάλλεται Ψηφιακό Τέλος Συναλλαγής. Μέχρι πρότινος η ΑΑΔΕ έχει επιβάλει ΦΠΑ σε ελληνικό ανταλλακτήριο, για κρυπτονομίσματα που αγόρασαν πελάτες του.
- Καθιερώνεται επίσης η δυνατότητα παροχής crypto από τις εταιρείες σε εργαζόμενους ή μετόχους ως παροχή σε είδος. Η αποτίμησή τους θα γίνεται με βάση την αξία τους σε ευρώ κατά τον χρόνο απόκτησης.