Σε έναν διευρυμένο ενεργειακό άξονα, που θα εκτείνεται από τα Βαλκάνια έως την Ανατολική Μεσόγειο, επιχειρεί να εξελιχθεί ο Κάθετος Διάδρομος, μέσω της αξιοποίησης του φυσικού αερίου της Κύπρου, ανοίγοντας μία νέα πηγή τροφοδοσίας για την ευρωπαϊκή αγορά. Την ίδια στιγμή, η προοπτική επέκτασής του προς τη Σερβία αλλά και βαθύτερα στα Βαλκάνια διευρύνει το πεδίο των αγορών που μπορεί να εξυπηρετήσει.
Εφόσον σταλεί το πρώτο φορτίο κυπριακού φυσικού αερίου μέσω της χώρας μας, ακόμη και μέσα στο 2028, ο Κάθετος Διάδρομος ουσιαστικά θα επεκτείνεται ταυτόχρονα προς τον Βορρά, με επίκεντρο τα Βαλκάνια και τη Σερβία, και προς τον Νότο, με την Κύπρο να αποτελεί τη μελλοντική πηγή τροφοδοσίας.
Η Κύπρος μπορεί να γίνει το νότιο άκρο του Διαδρόμου
Η Κύπρος, μέσω της επικείμενης παραγωγής φυσικού αερίου, η Αίγυπτος, με τις υποδομές LNG, και η χώρα μας με τις υποδομές εισόδου και διαμετακόμισης, μπορούν να αποτελέσουν τρία συμπληρωματικά κομμάτια ενός ευρύτερου παζλ.
Το σχέδιο αυτό συζητήθηκε κατά τις επαφές του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου με τους ομολόγους του από την Κύπρο, Μιχάλη Δαμιανό, και την Αίγυπτο, Karim Badawi κατά τη χθεσινή τριμερή συνάντηση στο περιθώριο του συνεδρίου East Mediterranean Gas Forum.
Συγκεκριμένα, το φυσικό αέριο από το κοίτασμα Κρόνος στην κυπριακή ΑΟΖ θα μπορούσε να μεταφέρεται μέσω αγωγού περίπου 105 χιλιομέτρων προς τις αιγυπτιακές υποδομές, να οδηγείται στη συνέχεια στη Νταμιέτα για υγροποίηση σε LNG και από εκεί, με πλοίο (ενδεχομένως ελληνικών συμφερόντων), να φτάνει στην Ελλάδα.
Στη συνέχεια μέσω της Ρεβυθούσας ή της Αλεξανδρούπολης θα μπορούσε να κατευθύνεται προς τον Βορρά μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Μάλιστα, όπως έκανε γνωστό χθες ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας, Μιχάλης Δαμιανός, κατά τη συμμετοχή του στο Ministerial Industry Strategic Roundtable του EMGF, η παραγωγή του πρώτου φυσικού αερίου από το κοίτασμα Κρόνος αναμένεται μέσα στο πρώτο εξάμηνο του 2028.
Δεδομένου πως ο υποθαλάσσιος αγωγός 105 χιλιομέτρων χρειάζεται 1,5 χρόνο για να κατασκευαστεί, το πρώτο φορτίο θα μπορούσε να σταλεί μέσω της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο και από εκεί προς το Βορρά ακόμη και μέσα στο 2028.
Όπως εξηγούν αρμόδιες πηγές με γνώση των διεργασιών, αν γινόταν αυτό, εφόσον, βέβαια το δέχονταν οι εταιρείες, θα αποτελούσε σε πρώτη φάση μια συμβολική κίνηση.
Ωστόσο, θα είχε και πολύ μεγάλη στρατηγική σημασία, καθώς η έλευση του πρώτου LNG της Ανατολικής Μεσογείου στον Κάθετο Διάδρομο θα σηματοδοτήσει το άνοιγμα ενός νέου δρόμου.
Προς Βορρά ο Κάθετος Διάδρομος ανοίγει νέα αγορά
Την ίδια στιγμή που διαμορφώνεται η προοπτική τροφοδοσίας του Κάθετου Διαδρόμου από την Ανατολική Μεσόγειο, προς τον Βορρά συντελείται μια εξίσου σημαντική διεύρυνση της αγοράς που μπορεί να εξυπηρετήσει.
Η ένταξη της Σερβίας στον σχεδιασμό του Κάθετου Διαδρόμου και, κυρίως, η άμεση έναρξη της κατασκευής της διασύνδεσης Βόρειας Μακεδονίας–Σερβίας, δημιουργούν μια νέα όδευση από την Ελλάδα προς τα Δυτικά Βαλκάνια.
Σε συνδυασμό με τον υπό κατασκευή αγωγό Ελλάδας–Βόρειας Μακεδονίας, το ελληνικό φυσικό αέριο μπορεί να αποκτήσει πρόσβαση στη σερβική αγορά, ανοίγοντας έναν νέο βόρειο κλάδο του Διαδρόμου.
Η νέα διαδρομή θα μπορούσε να αποτελέσει στο μέλλον βάση για περαιτέρω επέκταση προς την Ουγγαρία, γεγονός που θα έφερνε τον Κάθετο Διάδρομο πιο κοντά στην καρδιά της Κεντρικής Ευρώπης.
Η κατασκευή του σερβικού σκέλους, μήκους περίπου 145 χιλιομέτρων και προϋπολογισμού 153 εκατ. ευρώ, αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρώτο τρίμηνο του 2028, ενώ το τμήμα στη Βόρεια Μακεδονία τοποθετείται χρονικά στα μέσα ή προς το τέλος του ίδιου έτους.
Η προοπτική της Ουγγαρίας είναι αυτή που προσδίδει ακόμη μεγαλύτερη στρατηγική αξία στην εξέλιξη. Εφόσον προχωρήσουν τα απαιτούμενα τεχνικά, εμπορικά και θεσμικά βήματα, η Σερβία θα μπορούσε να αποτελέσει ενδιάμεσο κρίκο για τη διοχέτευση αερίου βαθύτερα στην Κεντρική Ευρώπη.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, ο Κάθετος Διάδρομος θα διεύρυνε σημαντικά το γεωγραφικό του αποτύπωμα, αυξάνοντας παράλληλα τη σημασία των ελληνικών υποδομών εισαγωγής και μεταφοράς.
Το στοίχημα είναι πλέον η εμπορική βιωσιμότητα
Σύμφωνα με πηγές του ΔΕΣΦΑ που μίλησαν με δημοσιογράφους στο περιθώριο του χθεσινού συνεδρίου, βρίσκεται σε εξέλιξη άσκηση προσομοίωσης με δεδομένα και από τους έντεκα συμμετέχοντες στον Κάθετο Διάδρομο, με στόχο να αποτυπωθούν οι ανάγκες της αγοράς, οι υφιστάμενες υποδομές και η εμπορική βιωσιμότητα των απαιτούμενων επενδύσεων.
Κεντρικό σημείο αναφοράς στην άσκηση αποτελεί η ανάγκη αντικατάστασης περίπου 20 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, καθώς προχωρά η σταδιακή έξοδος από το ρωσικό αέριο.
Οι διαχειριστές εξετάζουν ποιες χώρες είναι περισσότερο εκτεθειμένες, ποιες διαδρομές μπορούν να καλύψουν τις ανάγκες τους και ποιο επίπεδο επενδύσεων απαιτείται ώστε οι υποδομές να καταστούν βιώσιμες.
Δεν εξετάζεται, δηλαδή, μόνο εάν υπάρχουν αγωγοί, αλλά εάν οι αγωγοί αυτοί μπορούν να εξυπηρετήσουν πραγματικές ανάγκες αγοράς και με ποιο κόστος.
Τα στοιχεία των χωρών συγκεντρώθηκαν και πλέον περνούν στη φάση της προσομοίωσης, ενώ παράλληλα υπάρχει στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για την αποτύπωση των αναγκών και τη διαμόρφωση των επόμενων αποφάσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
