Για βενζίνη και ντίζελ η πρώτη δόση των μέτρων που ανακοινώνονται σήμερα

Σε δύο φάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν τα κυβερνητικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας που προκαλεί η ενεργειακή κρίση, αρχής γενομένης από σήμερα. Ο Πρωθυπουργός αναμένεται να παρουσιάσει στο Υπουργικό Συμβούλιο τις παρεμβάσεις στον κλάδο των καυσίμων, την ώρα που η τιμή των 2 ευρώ απειλεί να καταστεί η νέα βάση στην ελληνική αντλία. Τα μέτρα για το πετρέλαιο θέρμανσης αναμένεται να ακολουθήσουν λίγες ημέρες αργότερα, στις 14 Οκτωβρίου, παραμονή της έναρξης της διάθεσής του.

Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες του Business Daily, λίγο μετά την ολοκλήρωση του Υπουργικού Συμβουλίου θα ακολουθήσει κοινό ανακοινωθέν από τα αρμόδια υπουργεία για την εξειδίκευση των μέτρων, και δε θα πραγματοποιηθεί Συνέντευξη Τύπου, όπως είθισται σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Με τις τιμές αμόλυβδης και ντίζελ να κινούνται πλέον σταθερά πάνω από τα 2,20 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση ετοιμάζει ένα ευέλικτο πλαίσιο παρεμβάσεων, το οποίο θα αναθεωρείται ανά δεκαπενθήμερο, ώστε να γίνονται οι απαραίτητες αναπροσαρμογές ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς.

Τι θα ανακοινωθεί σήμερα

Τα μέτρα, σε αντίθεση με όσα αναμέναμε μέχρι πριν λίγες μέρες, θα ανακοινωθούν σε δύο δόσεις, με την κυβέρνηση να προσανατολίζεται σε αναθεώρηση τους ανά δεκαπενθήμερο βάσει των δεδομένων της αγοράς.

Έτσι, οι σημερινές ανακοινώσεις αναμένεται να επικεντρωθούν, σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, στα καύσιμα κίνησης σε μία προσπάθεια να μπει φρένο στο ράλι που καταγράφεται ασταμάτητα εδώ και επτά μήνες.

Ειδικότερα, στο μέτωπο του πετρελαίου κίνησης, που αποτελεί και τη νούμερο ένα ανησυχία της κυβέρνησης, λόγω του ράλι άνω του 40% που έχει καταγράψει από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά και των πιέσεων που ασκεί η αύξηση των τιμών σε όλους τους τομείς της οικονομίας, αναμένεται να ανακοινωθεί απευθείας επιδότηση στην αντλία  ύψους 10 ή ακόμη και 15 λεπτών ανά λίτρο, είτε για το πρώτο δεκαπενθήμερο είτε για ολόκληρο τον Οκτώβριο.

Το τελικό ύψος της θα εξαρτηθεί και από την έκπτωση που θα προσφέρουν στην αντλία τα δύο διυλιστήρια, η οποία σήμερα ανέρχεται στα 5 λεπτά ανά λίτρο.

Στο μέτωπο της αμόλυβδη βενζίνης, αναμένεται, εκτός απροόπτου, παράταση της έκπτωσης των 10 λεπτών ανά λίτρο που παρέχουν σήμερα τα δύο διυλιστήρια, χωρίς όμως να προστεθεί κρατική επιδότηση αντίστοιχη με εκείνη που σχεδιάζεται για το ντίζελ.

Η κυβέρνηση θα επανεξετάζει την κατάσταση κάθε δεκαπέντε ημέρες, ώστε να τα αναπροσαρμόζει τα μέτρα ανάλογα με το πώς διαμορφώνονται οι ανάγκες της αγοράς.

Στο μέτωπο του πετρελαίου θέρμανσης, οι ανακοινώσεις θα έρθουν σε δεύτερη φάση, στις 14 Οκτωβρίου, μία μέρα πριν την επίσημη εκκίνηση διάθεσής του στην αγορά.

Η πρώτη παρέμβαση αφορά το επίδομα θέρμανσης, για το οποίο προγραμματίζεται οριζόντια αύξηση της τάξης του 15% έως 20%. Η αύξηση θα αφορά όχι μόνο το πετρέλαιο θέρμανσης, αλλά και το φυσικό αέριο, την ηλεκτρική ενέργεια και τα καυσόξυλα, χωρίς, ωστόσο, να μεταβάλλονται τα ισχύοντα εισοδηματικά κριτήρια, όπως έχει άλλωστε ξεκαθαρίσει εδώ και καιρό ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης.

Ωστόσο, θα υπάρξει παρέμβαση και στην αντλία, με στόχο να καλυφθούν όλοι οι καταναλωτές, δεδομένου ότι το μέτρο θα αφορά και όσους δεν πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια για τη χορήγηση του επιδόματος.

Σε σχέση με αυτό τα πιο αισιόδοξα σενάρια κάνουν λόγο ακόμη και για «κούρεμα» έως 40 λεπτών στην αντλία, ενώ τα πιο συγκρατημένα τοποθετούν τη μείωση στα 25 με 30 λεπτά.

Στόχος της κυβέρνησης είναι η τιμή εκκίνησης να διαμορφωθεί κοντά στα 1,65 με 1,75 ευρώ το λίτρο, δεδομένου πως σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα η τιμή του θα μπορούσε να ξεκινήσει ακόμη και πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο.

200 εκατ. ευρώ για το επόμενο τρίμηνο

Το νέο πακέτο μέτρων στήριξης που σχεδιάζεται για το επόμενο τρίμηνο με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών ενέργειας, με έμφαση στο πετρέλαιο θέρμανσης, αναμένεται να ανέλθει σε περίπου 200 εκατ. ευρώ.

Μαζί με τις προηγούμενες παρεμβάσεις, το συνολικό κόστος των μέτρων για το 2026 εκτιμάται ότι θα φτάσει περίπου το 1 δισ. ευρώ.

Θυμίζουμε πως ο πρώτος κύκλος μέτρων, ύψους 300 εκατ. ευρώ, περιλάμβανε επιδότηση 16 λεπτών ανά λίτρο στο ντίζελ, fuel pass 50 ευρώ στην ηπειρωτική Ελλάδα και 60 ευρώ στα νησιά, καθώς και ενίσχυση 15% για την αγορά λιπασμάτων.

Παράλληλα, προβλέφθηκε αποζημίωση των ακτοπλοϊκών εταιρειών για τις υποχρεωτικές εκπτώσεις σε συγκεκριμένες κατηγορίες επιβατών.

Τον Απρίλιο ακολούθησε δεύτερο πακέτο 500 εκατ. ευρώ, με έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, αύξηση της ετήσιας ενίσχυσης των συνταξιούχων από 250 σε 300 ευρώ και διεύρυνση των κριτηρίων για την επιστροφή ενοικίου.

Πάνω από 40% η αύξηση στο πετρέλαιο κίνησης σε επτά μήνες

Από τις 27 Φεβρουαρίου, δηλαδή πριν από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή, έως και τις 28 Σεπτεμβρίου, μέσα σε διάστημα επτά μηνών, η αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 ευρώ ανά λίτρο σε 2,205 ευρώ ανά λίτρο, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 26%.

Την ίδια σχεδόν πορεία, αλλά από διαφορετική αφετηρία, έχει ακολουθήσει και η τιμή της αμόλυβδης 100 οκτανίων, η οποία από 1,956 ευρώ ανά λίτρο έχει φτάσει τα 2,44 ευρώ/λίτρο, σημειώνοντας αύξηση της τάξεως του 25%.

Το μεγαλύτερο ράλι το έχει καταγράψει η τιμή του πετρελαίου κίνησης, το οποίο έχει εκτοξευθεί το ίδιο διάστημα από τα 1,565 ευρώ ανά λίτρο στα 2,216 ευρώ/λίτρο, δηλαδή κατά 41,60%.

Το καύσιμο αυτό είναι και εκείνο που ανησυχεί περισσότερο την κυβέρνηση, δεδομένου ότι η αύξηση του επηρεάζει όλους τους τομείς της οικονομίας, ασκώντας περαιτέρω πιέσεις στον πληθωρισμό.

Γιατί πιέζεται περισσότερο το ντίζελ

Όπως έχουν εξηγήσει και παλαιότερα στελέχη της αγοράς πετρελαιοειδών στο Business Daily, η εικόνα της αγοράς δεν αποτυπώνεται ξεκάθαρα στην πορεία του Brent, καθώς οι τιμές που καθορίζουν το κόστος στην αντλία επηρεάζονται κυρίως από τις διεθνείς τιμές των διυλισμένων προϊόντων, όπως καταγράφονται στο Platts.

Μάλιστα, καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των τιμών του ντίζελ πέρα από την έκρυθμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή είναι ο πόλεμος Ρωσίας-Ουκρανίας.

Μετά τις ζημιές που υπέστησαν ρωσικά διυλιστήρια από ουκρανικές επιθέσεις, η Μόσχα, που είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ παγκοσμίως, έχει ανέστειλε τις εξαγωγές ντίζελ, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά.

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς χώρες που μέχρι πρότινος προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, στράφηκαν σε άλλες αγορές, ανταγωνιζόμενες πλέον και την Ευρώπη για τις ίδιες ποσότητες καυσίμου. Το αποτέλεσμα είναι η σημαντική αύξηση των διεθνών τιμών.

Επομένως, οι αυξήσεις στις αντλίες είναι μεγαλύτερες από αυτές που θα ανέμενε κανείς παρακολουθώντας μόνο την πορεία του αργού πετρελαίου.

Μειώσεις φόρων στην Ευρώπη

Στο πλαίσιο αυτό πολλές είναι οι ευρωπαϊκές χώρες που επιχειρούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις από την άνοδο των τιμών της βενζίνης και του ντίζελ, κυρίως μέσω μειώσεων φόρων, επιδοτήσεις και άμεσες ενισχύσεις προς οδηγούς και επαγγελματίες.

Ενδεικτικά, στη Γερμανία αποφασίστηκε μείωση της φορολογίας στη βενζίνη και στο ντίζελ κατά 17 λεπτά το λίτρο από την 1η Οκτωβρίου.

Η Γαλλία ακολουθεί διαφορετική προσέγγιση, διατηρώντας στοχευμένες επιδοτήσεις καυσίμων ύψους 450 εκατ. ευρώ έως το τέλος του έτους.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται ενίσχυση 15 λεπτών ανά λίτρο για αγρότες και 20 λεπτών για φορτηγά κατασκευαστικών εταιρειών, ενώ διπλασιάζεται η επιδότηση για εργαζομένους χαμηλού εισοδήματος που χρησιμοποιούν το αυτοκίνητό τους για τη δουλειά.

Στην Ισπανία συνεχίζονται οι ενισχύσεις 20 λεπτών ανά λίτρο για επαγγελματίες των μεταφορών, της γεωργίας και της αλιείας.

Η Ιταλία, παράλληλα, στηρίζει αγροτικές και αλιευτικές επιχειρήσεις λόγω του αυξημένου κόστους καυσίμων, ενώ δύο μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες, η Eni και η Italiana Petroli προχωρούν σε μειώσεις τιμών στα πρατήρια τους στα 1,99 και 2,19 ευρώ το λίτρο αντίστοιχα, κίνηση την οποία χαιρέτησε η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, τονίζοντας τη σημασία της συνεργασίας για την προστασία της αγοραστικής δύναμης των πολιτών.

Η Ουγγαρία από την πλευρά της, εφαρμόζει μηνιαία ενίσχυση 60 ευρώ σε συγκεκριμένους οδηγούς, ενώ η Ολλανδία έχει παρατείνει τη μείωση των συντελεστών του ΕΦΚ στη βενζίνη και στο ντίζελ.

Θυμίζουμε πως στη χώρα μας σημαντικό μέρος της τιμής που πληρώνουν οι οδηγοί στην αντλία αφορά φόρους. Στην αμόλυβδη βενζίνη, ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης ανέρχεται σε 0,70 ευρώ ανά λίτρο, ενώ μαζί με τον ΦΠΑ που επιβάλλεται και στον ΕΦΚ, η συγκεκριμένη φορολογική επιβάρυνση προσεγγίζει τα 0,87 ευρώ ανά λίτρο.

Με την τιμή της αμόλυβδης να κινείται περίπου στα 2,20 ευρώ το λίτρο, πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της τελικής τιμής στην αντλία.

Στο πετρέλαιο κίνησης ο ΕΦΚ ανέρχεται σε 0,41 ευρώ ανά λίτρο, ενώ με τον ΦΠΑ 24% η συνολική επιβάρυνση που αντιστοιχεί στον ΕΦΚ διαμορφώνεται περίπου στα 0,51 ευρώ ανά λίτρο.

Έτσι, σε μια ενδεικτική τιμή πετρελαίου κίνησης γύρω στα 2,00 ευρώ το λίτρο, ο ΕΦΚ μαζί με τον ΦΠΑ που αναλογεί σε αυτόν αντιστοιχεί περίπου στο ένα τέταρτο της τελικής τιμής.

Παρότι ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, άνοιξε πρόσφατα τη συζήτηση για τη μείωση του ΕΦΚ, υπό την προϋπόθεση να το επιτρέψουν τα δημοσιονομικά της χώρας, ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, φαίνεται να το αποκλείει, επισημαίνοντας σε κάθε σχετική τοποθέτηση ότι τα έσοδα για τα κρατικά ταμεία είναι περί τα 4 δισ. ευρώ και αν μειωθεί ο ΕΦΚ θα δημιουργηθεί «τρύπα» 2 δισ. στον κρατικό κουμπαρά.

Αυτό σημαίνει πως, μέχρι νεωτέρας, μια τέτοια παρέμβαση βγαίνει εκτός κάδρου.