Σε ένα στοχευμένο πλέγμα παρεμβάσεων με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης στο κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις προχωρά η κυβέρνηση, με το βάρος να πέφτει σε πρώτη φάση στο πετρέλαιο θέρμανσης και στο ντίζελ κίνησης.
Χθες στην καθιερωμένη εβδομαδιαία ανασκόπηση ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκη;, προανάγγειλε οριζόντια ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, χωρίς διαφοροποίηση ανάλογα με το αν ένα νοικοκυριό χρησιμοποιεί πετρέλαιο, φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια ή άλλη μορφή θέρμανσης.
Το πακέτο των μέτρων αναμένεται να εξειδικευθεί από το οικονομικό επιτελείο και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας εντός της εβδομάδας.
Σύμφωνα με τις έως τώρα πληροφορίες, το πακέτο περιλαμβάνει παρέμβαση στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης, οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης, επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αγορά καυσίμων και αλλά και παράταση της επιδότησης στο ντίζελ κίνησης και για τον Οκτώβριο.
Παράλληλα, για πρώτη φορά ανοίγει επισήμως και το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα με τη συγκεκριμένη επιλογή να συνδέεται, ωστόσο, με την εξασφάλιση δημοσιονομικής ευελιξίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το σχέδιο της κυβέρνησης
Το σήμα για την ανακοίνωση παρεμβάσεων έδωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, ο οποίος σε συνέντευξή του την Πέμπτη στην ΕΡΤ, προανήγγειλε μέτρα για τη συγκράτηση του ενεργειακού κόστους των νοικοκυριών, ενώ για πρώτη φορά έβαλε στο τραπέζι το ενδεχόμενο μιας έκτακτης, προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ.
Θυμίζουμε πως είχε προηγηθεί ευρεία σύσκεψη στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό, με τη συμμετοχή του αντιπροέδρου της κυβέρνησης Κωστή Χατζηδάκη, του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, του υφυπουργού Θάνου Πετραλιά, του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου και του υφυπουργού Νίκου Τσάφου.
Στη σύσκεψη έγινε μια πρώτη αποτίμηση της κατάστασης και εξετάστηκαν τα διαθέσιμα δημοσιονομικά και ρυθμιστικά εργαλεία, καθώς οι διεθνείς τιμές ενέργειας εξακολουθούν να ασκούν ισχυρές πιέσεις στις εγχώριες τιμές των καυσίμων.
Στόχος τιμή κάτω από 1,75 ευρώ στο πετρέλαιο θέρμανσης
Στο επίκεντρο βρίσκεται το πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει της έναρξης της χειμερινής περιόδου στις 15 Οκτωβρίου. Η ανησυχία εντείνεται, καθώς, με τα σημερινά δεδομένα, η τιμή του φέτος θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 2 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας αύξηση σχεδόν 80% σε σχέση με πέρυσι.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει θέσει ως στόχο η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, επίπεδο στο οποίο είχε κλείσει η προηγούμενη περίοδος.
«Αν δεν κάνουμε τίποτα, το πετρέλαιο θέρμανσης θα ανοίξει στα 2 ευρώ ανά λίτρο, κάτι που δεν είναι αποδεκτό από την κυβέρνηση», ανέφερε ο πρωθυπουργός στην ΕΡΤ, προαναγγέλλοντας σημαντική στήριξη τόσο από το κράτος όσο και από τα διυλιστήρια.
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, αυτό σημαίνει ότι η συνολική παρέμβαση στην τιμή θα πρέπει να φτάσει τουλάχιστον τα 25 λεπτά ανά λίτρο, εφόσον η τιμή εκκίνησης χωρίς μέτρα κινηθεί γύρω από τα 2 ευρώ. Το τελικό ύψος της παρέμβασης, ωστόσο, θα εξαρτηθεί από την πορεία των διεθνών τιμών.
Το σχέδιο προβλέπει συμμετοχή και των διυλιστηρίων μέσω έκπτωσης στη διυλιστηριακή τιμή, ενώ οι ακριβείς αναλογίες μεταξύ της κρατικής και της ιδιωτικής συνεισφοράς αναμένεται να αποσαφηνιστούν με την εξειδίκευση των μέτρων.
Κατά τη συνάντησή του με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Τασούλα στο Προεδρικό Μέγαρο, στο πλαίσιο της τακτικής μηνιαίας ενημέρωσης, την Παρασκευή, ο πρωθυπουργός έχει χαρακτήρισε το πετρέλαιο θέρμανσης «πρώτη προτεραιότητα» για την κυβέρνηση, με ιδιαίτερη έμφαση στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι ανάγκες θέρμανσης είναι αυξημένες.
Πάντως, ακόμη και να μειωθεί η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης κατά 25 λεπτά και πάλι θα είναι σημαντικά ακριβότερο σε σχέση πέρυσι αν αναλογιστούμε ότι τον Οκτώβριο του 2025 η διάθεση είχε ξεκινήσει περίπου στα 1,10 ευρώ το λίτρο.
Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 1,17 εκατ. δικαιούχους
Το δεύτερο σκέλος της παρέμβασης αφορά το επίδομα θέρμανσης, το οποίο αναμένεται να αυξηθεί οριζόντια.
Σύμφωνα με όσα ανέφερε την Παρασκευή ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου σε συνέντευξή του στο ACTION 24, η αύξηση θα αφορά περίπου 1.170.000 δικαιούχους και δεν θα περιορίζεται μόνο στα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο θέρμανσης.
Όπως εξήγησε, το επίδομα αφορά δικαιούχους που χρησιμοποιούν διαφορετικές μορφές ενέργειας για τη θέρμανσή τους. Κατά την προηγούμενη περίοδο, περίπου 600.000 δικαιούχοι επέλεξαν πετρέλαιο θέρμανσης, περίπου 175.000 φυσικό αέριο, σχεδόν 320.000 ηλεκτρική ενέργεια και περίπου 75.000 καυσόξυλα.
«Για όλους οριζόντια θα υπάρξει σημαντική αύξηση», σημείωσε ο κ. Παπασταύρου.
Το ακριβές ύψος της αύξησης και το συνολικό δημοσιονομικό κόστος αποτελούν δύο από τα βασικά στοιχεία που αναμένεται να αποσαφηνιστούν.
Παράταση της επιδότησης ντίζελ και τον Οκτώβριο
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το πετρέλαιο κίνησης, λόγω της άμεσης σύνδεσής του με τις μεταφορές, το κόστος logistics και, κατ’ επέκταση, τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Η κυβέρνηση προσανατολίζεται στην παράταση της υφιστάμενης επιδότησης και για τον Οκτώβριο, ώστε το μέτρο να μην ολοκληρωθεί στο τέλος Σεπτεμβρίου.
Σήμερα το ντίζελ επιδοτείται με 8 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε 10 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή.
Για τον Σεπτέμβριο, το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης έχει υπολογιστεί περίπου στα 30 εκατ. ευρώ, ενώ από την έναρξη εφαρμογής του μέτρου τον Απρίλιο το συνολικό κόστος είχε ανέλθει περίπου στα 211 εκατ. ευρώ.
«Καίνε» οι τιμές στην αντλία
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων, από τις 27 Φεβρουαρίου έως τις 17 Σεπτεμβρίου, η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 ευρώ σε 2,188 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας άνοδο 24,96%.
Προϊόν | Μέση Τιμή 27 Φλεβάρη σε €/λίτρο συμπ. ΦΠΑ | Μέση Τιμή 17 Σεπτεμβρίου σε €/λίτρο συμπ. ΦΠΑ | Ποσοστό μεταβολής (%) |
Αμόλυβδη 95 οκτ. | 1,751 | 2,188 | 24,96% |
Αμόλυβδη 100 οκτ. | 1,956 | 2,421 | 23,77% |
Diesel Κίνησης | 1,565 | 2,188 | 39,81% |
Η αμόλυβδη 100 οκτανίων αυξήθηκε από 1,956 ευρώ σε 2,421 ευρώ το λίτρο, σημειώνοντας άνοδο 23,77%.
Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η μεταβολή στο ντίζελ κίνησης. Η μέση τιμή του αυξήθηκε από 1,565 ευρώ σε 2,188 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας άνοδο 39,81%.
Οι αυξήσεις αυτές έχουν ως αποτέλεσμα τα βασικά καύσιμα να κινούνται πλέον πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, δημιουργώντας ανησυχία για το ενδεχόμενο να παγιωθεί ένα υψηλότερο επίπεδο τιμών.
Επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στο κυβερνητικό πακέτο περιλαμβάνεται επίσης η επαναφορά του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους στην αλυσίδα διακίνησης καυσίμων.
Στόχος της παρέμβασης είναι να περιοριστεί ο κίνδυνος διεύρυνσης των περιθωρίων κέρδους σε μια περίοδο έντονων διεθνών ανατιμήσεων και να διασφαλιστεί ότι η κρατική στήριξη θα φτάνει στον τελικό καταναλωτή.
Οι λεπτομέρειες για τη βάση υπολογισμού του περιθωρίου κέρδους, καθώς και η διάρκεια εφαρμογής του πλαφόν, αναμένεται να εξειδικευθούν στο πλαίσιο των κυβερνητικών ανακοινώσεων.
Ο ΕΦΚ στο τραπέζι με προϋπόθεση την Ευρώπη
Η πιο σημαντική αλλαγή σε σχέση με την έως τώρα κυβερνητική στάση αφορά τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα τον απαιτούμενο δημοσιονομικό χώρο για να προχωρήσει μονομερώς σε μια τέτοια κίνηση.
«Δεν αντέχει ο προϋπολογισμός αυτή τη στιγμή να μειώσουμε τον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Αν όμως είχαμε μία ειδική άδεια από την Ευρώπη να το κάναμε, να μη μετρούσε αυτό στις οροφές δαπανών, βεβαίως και θα το κάναμε, προσωρινά», δήλωσε.
Ο πρωθυπουργός διευκρίνισε ότι μια τέτοια παρέμβαση θα είχε έκτακτο και προσωρινό χαρακτήρα και θα εφαρμοζόταν για όσο διάστημα διαρκεί η ενεργειακή κρίση.
Όπως σημείωσε, μια μόνιμη μείωση του ΕΦΚ θα δημιουργούσε σημαντική απώλεια εσόδων για τα δημόσια οικονομικά.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο Σταύρος Παπασταύρου, ο οποίος ανέφερε ότι μια απόφαση για τέτοιου είδους παρέμβαση απαιτεί, κατά κανόνα, ευρωπαϊκή απόφαση σε επίπεδο Συνόδου Κορυφής.
«Είναι δύσκολο, γιατί η Ευρώπη δεν αφήνει πολλά περιθώρια όσον αφορά τη δημοσιονομική οροφή», δήλωσε στο ACTION 24, εξηγώντας ότι οι κανόνες της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης περιορίζουν τα περιθώρια πρόσθετων δαπανών.
Πάντως, την Παρασκευή δεν τέθηκε επί τάπητος το θέμα του ΕΦΚ στο Eurogroup, όπως αρχικά αναμενόταν. Όπως ανέφερε, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας στη συνέντευξη Τύπου μετά την ολοκλήρωση της συνεδρίασης στο Δουβλίνο, «πρέπει να παραμείνουμε προσηλωμένοι στη δημοσιονομική πορεία που έχουμε συμφωνήσει.
Αυτό είναι απαραίτητο για να διατηρήσουμε ευνοϊκές συνθήκες χρηματοδότησης και να διασφαλίσουμε τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών μας.
Και εάν χρειαστούν νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των υψηλότερων τιμών ενέργειας, αυτά θα πρέπει να είναι στοχευμένα, προσωρινά και συμβατά με τους δημοσιονομικούς μας κανόνες», εξήγησε.
Ως εκ τούτου, η μείωση του ΕΦΚ δεν αναμένεται να αποτελέσει μέρος του άμεσου πακέτου μέτρων, αλλά παραμένει στο τραπέζι ως πιθανό επόμενο εργαλείο για λενα μικρό χρονικό διάστημα εφόσον η κρίση διατηρηθεί και υπάρξει βεβαίως και κάποια ευρωπαϊκή δημοσιονομική διευκόλυνση.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
