Την αντίθεσή τους στο ενδεχόμενο εκ νέου επιβολής πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηριούχων και των εταιρειών εμπορίας καυσίμων εκφράζουν οι πρατηριούχοι, συνδέοντας το συγκεκριμένο μέτρο τόσο με τα «λουκέτα» που έχουν μπει σε αρκετά πρατήρια όσο και με την αύξηση της παραβατικότητας.
Kαι η ανησυχία αυτή δεν είναι τυχαία, καθώς εντός της εβδομάδας, ακόμη και σήμερα, αναμένεται η ανακοίνωση του πακέτου μέτρων της κυβέρνησης για τον περιορισμό των επιπτώσεων της κρίσης, με τις παρεμβάσεις να περιορίζονται σε πρώτη φάση σε πετρέλαιο θέρμανσης και καύσιμα.
Χθες το ΥΠΟΙΚ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής πλαφόν ακόμη και στα διυλιστήρια, μια παρέμβαση που μέχρι σήμερα δεν έχει εφαρμοστεί, απαντώντας σε σχετική προτροπή της ΕΛ.Α.Σ.
Στο επίκεντρο το πετρέλαιο θέρμανσης
Πρωταρχική προτεραιότητα της κυβέρνησης αποτελεί το πετρέλαιο θέρμανσης ενόψει της εκκίνησης διάθεσής του στις 15 Οκτωβρίου.
Δεδομένου πως με τα έως τώρα δεδομένα η τιμή του θα μπορούσε να ξεκινήσει ακόμη και από τα 2 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση στοχεύει μέσω οριζόντιας επιδότησης στην αντλία (και σε συμφωνία πάντα με τα διυλιστήρια) να ρίξει την τιμή εκκίνησης κοντά στο 1,75 ευρώ/λίτρο, δηλαδή στα επίπεδα που έκλεισε η περυσινή σεζόν.
Για να επιτευχθεί αυτό, η επιδότηση θα πρέπει να ανέρχεται στα 25 λεπτά, ενώ αξίζει να σημειώσουμε πως θα ισχύσει, τουλάχιστον σε πρώτη φάση, έως την 31η Οκτωβρίου.
«Αν επιδοτηθεί το πετρέλαιο θέρμανσης στην αντλία σίγουρα θα είναι καλό. Εμείς θέλουμε φθηνές τιμές στα καύσιμα με οποιοδήποτε τρόπο», αναφέρει στο Business Daily ο Νίκος Παπαγεωργίου, πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων.
«Δεν είναι τα μόνο οι αριθμοί ούτε οι προϋπολογισμοί. Το κυριότερο είναι ο άνθρωπος και αυτό που ενδιαφέρει τους πρατηριούχους που έχουν καθημερινή επαφή με την κοινωνία και τους πελάτες τους είναι πρώτα απ’ όλα να μην κρυώνει ο κόσμος. Με οποιοδήποτε κόστος για τα δημοσιονομικά ή για τον κρατικό προϋπολογισμό», συνεχίζει.
Παραμένοντας στο πεδίο της θέρμανσης, η κυβέρνηση εξετάζει οριζόντια αύξηση του επιδόματος, με τον υπουργό Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, να διευκρινίζει πως δεν αναμένεται να αλλάξουν τα εισοδηματικά κριτήρια.
Το ποσοστό που θα ανακοινωθεί θα είναι της τάξεως του 20% ή και περισσότερο ώστε οι δικαιούχοι του επιδόματος θέρμανσης (περίπου 1,2 εκατ. νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα) να μοιραστούν στη φετινή σεζόν περί τα 300 εκατ. ευρώ.
Με το βλέμμα στα καύσιμα, πτώση της κατανάλωσης
Το δεύτερο μεγάλο μέτωπο είναι το πετρέλαιο κίνησης, λόγω της άμεσης σύνδεσής του με τις μεταφορές, το κόστος logistics και, κατ’ επέκταση, τις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών.
Δεδομένου πως από την έναρξη του πολέμου στη Μέση Ανατολή έχει καταγράψει ράλι σχεδόν 40%, η κυβέρνηση αναμένεται να ανακοινώσει παράταση για την οριζόντια επιδότηση των 10 λεπτών και για τον Οκτώβριο με τη δημοσιονομική δαπάνη να φτάνει στα 30 εκατ. ευρώ.
«Την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης την έπνιξε η ακρίβεια, ωστόσο χωρίς αυτήν η τιμή θα ήταν 10 λεπτά πάνω. Οπότε η παράταση στην επιδότηση είναι κάτι θετικό και έχει νόημα. Εμείς τις θέλουμε τις επιδοτήσεις», εξηγεί ο κ. Παπαγεωργίου.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι αυξημένες τιμές έχουν οδηγήσει τις τελευταίες ημέρες σε αισθητή πτώση της κατανάλωσης αμόλυβδης και πετρελαίου κίνησης, καθώς και της κίνησης στους μεγάλους οδικούς άξονες.
Δεδομένου πως οι επιδοτήσεις σε πετρέλαιο θέρμανσης και ντίζελ κίνησης αφορούν μόνο το μήνα Οκτώβριο, ενδεχόμενη παράταση των μέτρων θα επανεξετάζεται ανά μήνα ανάλογα με τις συνθήκες που θα διαμορφώνονται στην αγορά.
Τι θα γίνει τελικά με το πλαφόν;
Παράλληλα με τα παραπάνω, τις τελευταίες ημέρες υπήρξε έντονη φημολογία περί επιστροφής του πλαφόν στα περιθώρια κέρδους των πρατηριούχων και των εταιρειών εμπορίας καυσίμων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι και τελευταία στιγμή όλα τα σενάρια παραμένουν ανοιχτά. Δεν αποκλείεται, δηλαδή, τουλάχιστον σε αυτή τη φάση, να μην επιβληθεί πλαφόν στο περιθώριο κέρδους προκειμένου να δοθεί η δυνατότητα στην αγορά να λειτουργήσει ομαλά.
Θυμίζουμε πως το προηγούμενο πλαφόν που ίσχυε για το μικτό περιθώριο κέρδους σε καύσιμα έληξε στις 30 Ιουνίου 2025 και που είχε τεθεί σε ισχύ αρχικά ως έκτακτη ρύθμιση κατά τη διάρκεια της πανδημίας, το 2020, και παρατάθηκε αρκετές φορές, παραμένοντας ενεργό για περισσότερα από τρία χρόνια.
Ωστόσο, το συγκεκριμένο μέτρο επανήλθε εκτάκτως από τη κυβέρνηση περί τα μέσα Μαρτίου, δηλαδή λίγες ημέρες μετά το ξέσπασμα του πολέμου στη Μέση Ανατολή και εξέπνευσε στις 30 Ιουνίου.
Σύμφωνα με το μέτρο, οι εταιρείες εμπορίας μπορούσαν να επιβάλλουν περιθώριο έως 5 λεπτά/λίτρο πάνω στην τιμή διυλιστηρίου, ενώ τα πρατήρια έως 12 λεπτά/λίτρο στην τιμή προς τον καταναλωτή. Ειδική πρόβλεψη υπήρχε για τα νησιά, όπου επιτρεπόταν επιπλέον κόστος διανομής και μεταφοράς.
Η αγορά είναι κατά μιας νέας επιβολής πλαφόν
Έτσι, η προοπτική μιας ακόμη επιβολής πλαφόν, ακόμη και αν πλέον το σενάριο αυτό απομακρύνεται, προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία στον κλάδο των πρατηριούχων, οι οποίοι εκφράζουν την αντίθεσή τους, δεδομένου πώς η πολυετής εφαρμογή του μέτρου έχει οδηγήσει σε σφράγισμα πρατηρίων αλλά και σε αύξηση της παραβατικότητας.
«Εκφράζουμε την αντίθεσή μας σε οποιοδήποτε μέτρο μας οδηγεί στο κλείσιμο. Δεν μπορεί το μέτρο του πλαφόν να επιβάλλεται σε έναν κλάδο ο οποίος υπόκειται στους κανόνες της ελεύθερης οικονομίας για μεγάλο χρονικό διάστημα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο Νίκος Παπαγεωργίου.
Όπως εξηγεί, «ήδη από τον Μάρτιο μέχρι τον Ιούνιο αποδεχθήκαμε την πρόταση του υπουργείου, με στόχο την πρώτη ανάσχεση της κρίσης, και συνεργαστήκαμε. Αυτό, όμως, δεν μπορεί να έχει συνέχεια.
Το ζήσαμε για 3,5 χρόνια, κάτι που οδήγησε, πρώτον, στο κλείσιμο αρκετών πρατηρίων, γιατί δεν άντεξαν, και, δεύτερον, σε αύξηση της παραβατικότητας. Αυτά είναι τα αποτελέσματα της παρατεταμένης εφαρμογής του πλαφόν.
Είμαστε αντίθετοι στην επιβολή πλαφόν. Τα πρατήρια δεν έχουν τον ίδιο τρόπο λειτουργίας σε όλη την Ελλάδα. Μην ξεχνάμε ότι στις νησιωτικές περιοχές υπάρχει και το μεταφορικό κόστος, το οποίο επιβαρύνει την τιμή».
«Υπάρχει και η ιδιαιτερότητα ότι τον χειμώνα οι πωλήσεις είναι μειωμένες και, μέσα σε αυτές τις συνθήκες, προσπαθούν να επιβιώσουν.
Οπότε είναι λογικό, τους δύο μήνες που έχουν περισσότερο κόσμο, να αυξάνουν το περιθώριο κέρδους τους, ώστε να μπορούν να καλύψουν τα λειτουργικά έξοδα, που είναι πάρα πολλά πλέον, με όλα αυτά τα μέτρα που μας έχει επιβάλει η εκάστοτε κυβέρνηση. Περιμένουμε να ακούσουμε τα μέτρα και θα δούμε πώς θα κινηθούμε», συνεχίζει.
Από την πλευρά του, ο Κωστής Σταμπολής, πρόεδρος του Ινστιτούτου Ενέργειας Νοτιοανατολικής Ευρώπης (ΙΕΝΕ), μιλώντας στο Business Daily, ανέφερε πως «εφόσον ανακοινωθεί νέο πλαφόν, για να τηρηθεί θα πρέπει να υπάρξει επιδότηση από το κράτος ή μείωση του φόρου. Χωρίς αυτά, δεν θα μπορέσει να λειτουργήσει, εκτός αν επιβληθεί στρατιωτικός νόμος. Εδώ πρέπει να υπάρξει αποσαφήνιση από την κυβέρνηση για το τι εννοεί με το πλαφόν».
Η απάντηση του ΥΠΟΙΚ για πλαφόν στα διυλιστήρια
Ωστόσο, χθες, το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, απαντώντας στις εξαγγελίες της ΕΛ.Α.Σ για την τιμή του πετρελαίου, σε σχετική υπόδειξη για επιβολή πλαφόν στα διυλιστήρια, αναφέρει σε ανακοίνωσή του «τέταρτον: πλαφόν στα διυλιστήρια. Κανένα εργαλείο δεν είναι ταμπού.
Αλλά η κυβέρνηση δεν επιλέγει μέτρα με βάση το πόσο ευχάριστα ακούγονται. Τα επιλέγει με βάση το αν δουλεύουν. Αν μειώνουν πράγματι την τιμή στην αντλία, αν το όφελος φτάνει στον πολίτη και αν δεν δημιουργούν στρεβλώσεις ή προβλήματα στον εφοδιασμό. Κρίνουμε τα μέτρα από το αποτέλεσμα που παράγουν, όχι από την εντύπωση που δημιουργούν».
Η απάντηση αυτή δείχνει ξεκάθαρα ότι το υπουργείο δεν απορρίπτει ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Και να σημειώσουμε πως πλαφόν στο περιθώριο κέρδους των διυλιστηρίων δεν έχει εφαρμοστεί μέχρι σήμερα.
Μακρινό αλλά όχι απίθανο σενάριο η μείωση του ΕΦΚ
Η συζήτηση για μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης -που αποτελεί πάγιο αίτημα της αγοράς- άνοιξε για πρώτη φορά επίσημα από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό την περασμένη εβδομάδα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης του ΕΦΚ, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι η Ελλάδα δεν διαθέτει σήμερα τον απαιτούμενο δημοσιονομικό χώρο για να προχωρήσει μονομερώς σε μια τέτοια κίνηση.
Πάντως, δεν τέθηκε στο Eurogroup της Παρασκευής το θέμα του ΕΦΚ από τον υπουργό Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, όπως αρχικά αναμενόταν.
Ο ίδιος δίνει έμφαση στο δημοσιονομικό κόστος ενός τέτοιου μέτρου, το οποίο αποδίδει περίπου 4 δισ. ευρώ τον χρόνο στα κρατικά ταμεία και μία ενδεχόμενη μέιωσή του θα οδηγούσε σε «τρύπα» 2 δισ. ευρώ.
Δεδομένων των παραπάνω, η προοπτική κάποιας μείωσης-έστω και έκτακτης- στον ΕΦΚ δεν αναμένεται να επιλεχθεί ως λύση από την κυβέρνηση ή τουλάχιστον χωρίς βοήθεια από την Ευρώπη.
Πάντως, ερωτηθείς σχετικά με τη μείωση του ΕΦΚ, ο κ. Παπαγεωργίου ανέφερε πως «δεν θεωρείται απίθανο η κυβέρνηση να προχωρήσει σε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος να πέσουν οι τιμές. Αν συνεχιστεί η κρίση καθ’ όλη τη διάρκεια του χειμώνα και δεν σταματήσουν οι εχθροπραξίες, θα αναγκαστεί να το εφαρμόσει η Ευρωπαϊκή Ένωση».
Από την πλευρά του, ο κ. Σταμπολής ανέφερε πως «κάθε κυβέρνηση είναι ελεύθερη να διαμορφώσει η ίδια τον φόρο κατανάλωσης. Ο ΕΦΚ δεν υπαγορεύεται από τις Βρυξέλλες. Κάθε χώρα εφαρμόζει το δικό της φορολογικό πλέγμα στα καύσιμα».
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
