Φθηνότερο το καλάθι των σούπερ μάρκετ στην Ελλάδα από την Ευρώπη

Σύμφωνα με έρευνα του Ινστιτούτου Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ), οι τιμές στο τυπικό καλάθι του νοικοκυριού στα ελληνικά σούπερ μάρκετ παραμένουν χαμηλότερες συγκριτικά με χώρες όπως η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, η Ιταλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Γερμανία, η Ρουμανία και η Βουλγαρία. 

Η έρευνα, που διενεργήθηκε τον Αύγουστο 2026, στηρίχθηκε σε στοιχεία από πλατφόρμες σύγκρισης τιμών και τιμοληψίες από μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, εξετάζοντας το τυπικό καλάθι προϊόντων του οργανωμένου λιανεμπορίου τροφίμων.

Η σύγκριση των τιμών πραγματοποιήθηκε τόσο με όσο και χωρίς την αξία του ΦΠΑ, ο οποίος διαφοροποιείται ανά χώρα. Συνολικά συγκρίθηκαν 40 κατηγορίες προϊόντων, με ανάλυση σε πάνω από 6.000 τιμές και 48 διαφορετικές αλυσίδες σούπερ μάρκετ στις εξεταζόμενες αγορές. Τα στοιχεία αφορούν τελικές τιμές τόσο επώνυμων προϊόντων όσο και προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας, αποκλειστικά από αλυσίδες σούπερ μάρκετ.

Η ανάλυση δείχνει ότι το μέσο καλάθι είναι σημαντικά ακριβότερο στις υπόλοιπες χώρες σε σχέση με την Ελλάδα: 29% στη Γερμανία, 28% στη Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, 12% στην Ιταλία και την Ισπανία, 16% στη Ρουμανία, 3% στην Πορτογαλία και 15% στη Βουλγαρία. Όταν αφαιρείται ο ΦΠΑ, η διαφορά αυξάνεται περαιτέρω, με τη Γερμανία να υπερβαίνει κατά 35%, τη Γαλλία κατά 36%, το Ηνωμένο Βασίλειο κατά 37%, την Ιταλία κατά 19%, την Ισπανία κατά 21%, την Πορτογαλία κατά 6%, τη Ρουμανία κατά 22% και τη Βουλγαρία κατά 11%.

Στην Ελλάδα, ο ΦΠΑ στα τρόφιμα ανέρχεται στο 13%, ποσοστό υψηλότερο από τις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες που εφαρμόζουν χαμηλότερους συντελεστές (0% έως 10%). Ελάχιστα προϊόντα υπάγονται στον χαμηλό ΦΠΑ στην Ελλάδα και στον υψηλό σε άλλες χώρες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μωρομάντηλα. Η μόνη χώρα με υψηλότερο ΦΠΑ είναι η Βουλγαρία με 20% σε όλα τα είδη.

Η Ελλάδα καταγράφει τον δεύτερο υψηλότερο μέσο συντελεστή ΦΠΑ για το καλάθι των 40 κατηγοριών (15,7%), με την Ισπανία να εμφανίζει τον χαμηλότερο (7,0%), ενώ οι περισσότερες χώρες κυμαίνονται στο 9-10%.

Σύμφωνα με το ΙΕΛΚΑ, το οργανωμένο ελληνικό λιανεμπόριο τροφίμων παρέχει στους καταναλωτές πρόσβαση σε προϊόντα για το τυπικό καλάθι σε χαμηλότερες τιμές, αποτέλεσμα της συντονισμένης προσπάθειας προμηθευτών και λιανεμπόρων για συγκράτηση τιμών τα τελευταία χρόνια. Η τάση αυτή εμφανίζει διαχρονική σταθερότητα την τελευταία 12ετία, με την Ελλάδα να διατηρεί φθηνότερο το τυπικό καλάθι σε σύγκριση με τις εξεταζόμενες χώρες, παρά τις επιμέρους διακυμάνσεις.

Παράγοντες που επηρεάζουν τις τιμές

Κατά τις διεθνείς συγκρίσεις τιμών, πρέπει να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως το ύψος του ΦΠΑ, οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης, η συνολική φορολογία, η αγροτική και βιομηχανική παραγωγή, οι καταναλωτικές συνήθειες, οι καιρικές συνθήκες, το κόστος ενέργειας και καυσίμων, το μισθολογικό κόστος, η γεωγραφική θέση και η πολυπλοκότητα της χώρας, το μέγεθος της αγοράς, η αγοραστική δύναμη, η αναλογία οργανωμένου λιανεμπορίου προς μικρά σημεία πώλησης, το ισοζύγιο εξαγωγών-εισαγωγών, τα κόστη παραγωγής, η παραγωγικότητα και η εποχικότητα της ζήτησης και προσφοράς.

Τα δεδομένα τιμών προέρχονται από γνωστά παρατηρητήρια τιμών και τιμοληψίες σε μεγάλες αλυσίδες σούπερ μάρκετ, με τα κριτήρια επιλογής των κατηγοριών να συνδυάζουν τις μεγαλύτερες σε πωλήσεις κατηγορίες, τα χρησιμοποιούμενα καλάθια στο εξωτερικό και τη διαθεσιμότητα προϊόντων στις εξεταζόμενες αγορές.

Αναλυτικά, τα στοιχεία συλλέχθηκαν από τις εξής αλυσίδες: Σκλαβενίτης, ΑΒ, My Market, Μασούτης, Market In (Ελλάδα), Morrisons, ASDA, Sainsbury's, Coop, Ocado, TESCO (Ηνωμένο Βασίλειο), Carrefour, Marcadona, Caprabo, Condis, Dia, Eroski, SoySuper, Alcampo (Ισπανία), CosiComodo, emiDrive, Pim Spesa, Agora, Everli, HeyConad, easyCoop (Ιταλία), Continente, Minipreco, Auchan, Spar (Πορτογαλία), Monoprix Plus, Carrefour, Super U, Auchan, Aldi (Γαλλία), Edeka, Rewe, Kaufland, Lekkerland, Bela, Norma (Γερμανία), Carrefour, Auchan, Mega Image (Ρουμανία) και Kaufland, Lidl, Supermag, eBag (Βουλγαρία).