Στο «εδώλιο» του ΣτΕ πρόστιμα της ΑΑΔΕ για μη διαβίβαση αποδείξεων σε myDATA

Την ετυμηγορία του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με την αυστηρότητα των ποινών, στις περιπτώσεις που εκδίδονται μεν αποδείξεις αλλά δεν διαβιβάζονται εμπρόθεσμα στο myDATA, η οποία θα εκδοθεί σε 20 ημέρες περιμένουν με αγωνία χιλιάδες επιχειρήσεις, 

Το Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο θα εκδικάσει την υπόθεση στις 7 Οκτωβρίου και η απόφασή του είτε θα δημιουργήσει νέα δεδομένα στον «χάρτη των προστίμων» της ΑΑΔΕ, είτε θα παγιώσει την υφιστάμενη κατάσταση.

Οι επιχειρήσεις θεωρούν δυσανάλογα αυστηρές τις κυρώσεις που επιβάλλονται για την τυπική διαδικασία της καθυστέρησης ή μη διαβίβασης στο myDATA των αποδείξεων που έχουν εκδοθεί νόμιμα, που σημαίνει πως δεν έχουν διαπράξει φοροδιαφυγή.

Ωστόσο η φορολογική νομοθεσία αντιμετωπίζει τη συγκεκριμένη παράβαση, με τις ίδιες ποινές που προβλέπονται για τη διάπραξη φοροδιαφυγής και οι επιχειρήσεις που έχουν υποστεί τις εν λόγω κυρώσεις κατέθεσαν προσφυγές στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, αλλά απορρίφθηκαν και στη συνέχεια προσέφυγαν στα δικαστήρια.

Πολλαπλά πρόστιμα

Πολλά Διοικητικά Δικαστήρια έχουν απορρίψει τις προσφυγές, αλλά το Διοικητικό Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης, έκρινε πως πρέπει να παραπέμψει το θέμα στο Συμβούλιο της Επικρατείας, ώστε να γνωμοδοτήσει οριστικά και να κλείσει το θέμα.

Στο ΔΠΘ προσέφυγε επιχείρηση στην οποία επιβλήθηκαν αθροιστικά πρόστιμα ποσού 45.981 ευρώ, λόγω μη διαβίβασης στην πλατφόρμα της Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, πάνω από 130.000 αποδείξεων λιανικής τα έτη 2022, 2023 και 2024, κατόπιν διαπιστώσεων του φορολογικού ελέγχου που πραγματοποιήθηκε τον Απρίλιο του 2024. 

Οι κυρώσεις επιβλήθηκαν βάσει του άρθρου 54Η του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, που προβλέπει πρόστιμο ίσο με 50% του ΦΠΑ κάθε μη διαβιβασθέν στοιχείο.

Η επιχείρηση δεν αρνήθηκε πως δεν διαβίβασε τις αποδείξεις, αλλά με την προσφυγή της αμφισβήτησε τη βαρύτητα των προστίμων, καθώς όπως υποστηρίζει πρόκειται για τυπική παράβαση (διαδικαστική), δεν αποδείχθηκε φοροδιαφυγή ή απώλεια εσόδων για το Δημόσιο και ότι το πρόστιμο είναι το ίδιο με αυτό που επιβάλλεται για μη έκδοση αποδείξεων. 

Ανέφερε επίσης, ότι η Πολιτεία εξισώνει τη μη διαβίβαση στοιχείων με την πραγματική φοροδιαφυγή, παραβιάζοντας την αρχή της αναλογικότητας.

Ο προβληματισμός του Δικαστηρίου

Στην απόφασή του (ΔΠΘ 746/2026) που δημοσιεύθηκε στις 16 Απριλίου, προκύπτει ο προβληματισμός σχετικά με το αν είναι συνταγματικά ανεκτό να επιβάλλεται πρόστιμο 50% του ΦΠΑ για κάθε απόφαση που εκδίδεται, αλλά δεν διαβιβάζεται, ακόμη και όταν δεν υπάρχει φοροδιαφυγή, αλλά μόνο για παράβαση της υποχρέωσης διαβίβασης.

Αναφέρει επίσης, ότι ήδη υπάρχουν αποφάσεις άλλων πρωτοδικείων που έκριναν το μέτρο συνταγματικό, θεωρώντας ότι συμβάλλει στην καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και πως, δεν είναι προδήλως δυσανάλογο, αλλά ωστόσο το ΔΠΘ επιφυλάχθηκε να εκδώσει απόφαση, επισημαίνοντας ότι «η κύρωση δεν συνδέεται με πραγματική απώλεια φόρου για το δημόσιο».

Για το λόγο αυτό έκρινε πως πρέπει να παραπεμφθεί το θέμα στο ΣτΕ και υπέβαλε το σχετικό προδικαστικό ερώτημα για το άν είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας η επιβολή προστίμου 50% του ΦΠΑ για μη διαβίβαση στοιχείων, ανεξάρτητα από ύπαρξη φοροδιαφυγής.

Το θα κρίνει το Συμβούλιο της Επικρατείας

Το Συμβούλιο της Επικρατείας όρισε για την 7η Οκτωβρίου 2026 την υπόθεση της εξέτασης της αναλογικότητας των προστίμων. Όπως έχει επισημάνει στην ανακοίνωσή του   «Ενόψει: α) της καταθέσεως ενώπιον του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης της προσφυγής του ........... κατά της ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗΣ ΑΡΧΗΣ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΕΣΟΔΩΝ και β) της εκδοθείσης επί της προσφυγής αυτής υπ’ αριθμ. 746/2026 αποφάσεως του Διοικητικού Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, με την οποία διατυπώθηκε κατ’ εφαρμογή της διατάξεως του άρθρου 1 παρ. 2 του Ν. 3900/2010, το ακόλουθο προδικαστικό ερώτημα στο Συμβούλιο της Επικρατείας:

«Η πρόβλεψη, με το άρθρο 54Η παρ.1 περ. α' του ν. 4987/2022, για την περίπτωση πράξεων που επιβαρύνονται με Φ.Π.Α. προστίμου, το οποίο ισούται με το πενήντα τοις εκατό (50%) του Φ.Π.Α. που αναγράφεται επί του κάθε μη διαβιβασθέντος στοιχείου, σε περίπτωση διαπίστωσης μη διαβίβασης των δεδομένων, κατά το άρθρο 15Α του ίδιου νόμου (δηλαδή, των συνόψεων εκδοθέντων παραστατικών εσόδων λιανικής, που διαβιβάζονται στην ψηφιακή πλατφόρμα myDATA μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Φ.Η.Μ. της Α.Α.Δ.Ε.), ήτοι προστίμου συναρτώμενου με την αξία κάθε μη διαβιβασθέντος στοιχείου, ανεξαρτήτως της τυχόν διαπίστωσης απώλειας φορολογικών εσόδων, είναι σύμφωνη με την αρχή της αναλογικότητας, ενόψει του επιδιωκόμενου ως άνω σκοπού της εν λόγω διάταξης και, ιδίως, ενόψει του ότι η κύρωση (το ύψος του προστίμου) για την προαναφερθείσα τυπική παράβαση εξομοιώνεται με την κύρωση για την παράβαση της μη έκδοσης φορολογικών στοιχείων, ήτοι την παράβαση της φοροδιαφυγής (άρθρο 58Α παρ. 1 του ίδιου ως άνω νόμου);».

Το ΣτΕ ανακοίνωσε επίσης ότι μέχρι μέχρι την εκδίκαση της υπόθεσης αναστέλλεται η εκδίκαση των εκκρεμών υποθέσεων, στις οποίες τίθεται το ίδιο ζήτημα.

Ποιες κυρώσεις είναι στο «εδώλιο»

Οι διατάξεις του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας που είναι στο «εδώλιο» είναι εκείνες που προβλέπουν τα ακόλουθα:

1. Η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση πλέον των δέκα (10) προβλεπόμενων παραστατικών πώλησης, ή, ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών για τα οποία δεν εκδόθηκε παραστατικό πώλησης ή αυτό εκδόθηκε ανακριβώς υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ.
2. Η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα Φορολογικών Ηλεκτρονικών Μηχανισμών (ΦΗΜ) της ΑΑΔΕ πλέον των δέκα (10) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω Φορολογικού Ηλεκτρονικού Μηχανισμού (ΦΗΜ), ή, ανεξαρτήτως του πλήθους αυτών, ότι η μη διαβιβασθείσα αξία των αγαθών ή των υπηρεσιών υπερβαίνει τα πεντακόσια (500) ευρώ, αναστέλλεται άμεσα για σαράντα οκτώ (48) ώρες, η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος.
3. Εάν, εντός του ίδιου ή του επόμενου φορολογικού έτους από τη διαπίστωση των ως άνω παραβάσεων, διαπιστωθεί εκ νέου, από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο, η μη έκδοση ή η ανακριβής έκδοση τουλάχιστον τριών (3) παραστατικών πώλησης ή η μη διαβίβαση στο Πληροφοριακό Σύστημα (ΦΗΜ) της ΑΑΔΕ τουλάχιστον τριών (3) στοιχείων λιανικής πώλησης που έχουν εκδοθεί μέσω ΦΗΜ, ανεξαρτήτως αξίας αυτών, στην ίδια ή σε άλλη επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου, η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος, αναστέλλεται αμελλητί για ενενήντα έξι (96) ώρες.
4. Σε κάθε επόμενη διαπίστωση από τον ίδιο μερικό επιτόπιο έλεγχο των παραβάσεων, εντός δύο (2) φορολογικών ετών από τη διαπίστωσή τους σε οποιαδήποτε επαγγελματική εγκατάσταση του υπόχρεου, η λειτουργία της επαγγελματικής εγκατάστασης στην οποία διενεργήθηκε ο έλεγχος αναστέλλεται αμελλητί για δέκα (10) ημέρες.