Τον δρόμο για την παραγωγή και την κατανάλωση ενέργειας από τους ίδιους τους καταναλωτές ανοίγει το νέο πλαίσιο αυτοκατανάλωσης που τέθηκε σε ισχύ χθες με υπουργική απόφαση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Το νέο πλαίσιο αποτελεί ουσιαστικά μέρος του οδικού χάρτη για τη μείωση του ενεργειακού κόστους κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας, που παρουσιάστηκε στη ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό και εξειδικεύτηκε την περασμένη Τρίτη από την ηγεσία του ΥΠΕΝ.
Σήμερα το πρωί ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, μιλώντας στον ΑΝΤ1, σημείωσε ότι πλέον το καθεστώς γίνεται πιο εύκολο για την εγκατάσταση φωτοβολταϊκού και μπαταρίας, όπως και για φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι, για τα οποία αναμένεται να εκδοθούν οι τεχνικές προδιαγραφές για την εγκατάστασή τους από τον ΔΕΔΔΗΕ.
Ιδιαίτερα για τις επιχειρήσεις, ο υπουργός υποστήριξε ότι μπορούν μέσω της αυτοκατανάλωσης να μειώσουν το ενεργειακό κόστος τους από 20 έως 30%.
Η βασική φιλοσοφία του νέου μοντέλου
Η βασική φιλοσοφία του νέου πλαισίου είναι ότι ο καταναλωτής δεν περιορίζεται πλέον στον ρόλο του τελικού χρήστη ηλεκτρικής ενέργειας, αλλά μπορεί να γίνει ταυτόχρονα παραγωγός και αποθηκευτής.
Το νέο καθεστώς απευθύνεται σε νοικοκυριά, επιχειρήσεις, επαγγελματίες, αγρότες, ΟΤΑ, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, παρόχους υπηρεσιών ύδατος, Ενεργειακές Κοινότητες και άλλους φορείς του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που επιθυμούν να παράγουν ηλεκτρική ενέργεια για ίδια κατανάλωση.
Στην πράξη, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η ενέργεια που παράγεται από ένα φωτοβολταϊκό σύστημα χρησιμοποιείται κατά προτεραιότητα για την κάλυψη των αναγκών του καταναλωτή. Όταν, όμως, η παραγωγή δεν επαρκεί, η υπόλοιπη ενέργεια θα καλύπτεται από το δίκτυο.
Ωστόσο, στην περίπτωση που θα υπάρχει πλεόνασμα, αυτό μπορεί ανάλογα με το σχήμα και τη διαμόρφωση του συστήματος να αποθηκευτεί ή να διοχετευθεί στο δίκτυο και εν συνεχεία να αποζημιωθεί ο καταναλωτής.
Εφόσον υπάρχει σύστημα αποθήκευσης, η ενέργεια που περισσεύει μπορεί να αποθηκεύεται και να χρησιμοποιείται αργότερα, όταν υπάρχει μεγαλύτερη ανάγκη.
Φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι έως 800 Watt
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είναι πως το νέο πλαίσιο θεσμοθετεί για πρώτη φορά τη δυνατότητα εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μέγιστης ισχύος παραγωγής έως 800 Watt, τα γνωστά πλέον ως «φωτοβολταϊκά στο μπαλκόνι».
Ειδικότερα, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο, η εγκατεστημένη ισχύς μπορεί να φτάνει έως και τα 1.000 Watt, ενώ τα συστήματα μπορούν να συνδυάζονται και με αποθήκευση.
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν σημαίνει ότι οι καταναλωτές μπορούν να εγκαταστήσουν αυθαίρετα ένα φωτοβολταϊκό σύστημα και να το συνδέσουν στο δίκτυο.
Προβλέπεται ειδική ηλεκτρονική διαδικασία ενημέρωσης μέσω Ψηφιακής Πύλης που υλοποιεί ο ΔΕΔΔΗΕ και αναμένεται να τεθεί σε λειτουργία έως το τέλος του 2026.
Παράλληλα, θα θεσπιστούν συγκεκριμένες τεχνικές προδιαγραφές για την εγκατάσταση, τη σύνδεση και τη λειτουργία των συστημάτων.
Επιπλέον, για λόγους ασφαλείας, θα απαιτείται επίσης ενεργή Υπεύθυνη Δήλωση Εγκαταστάτη, ενώ η εγκατάσταση έξυπνου μετρητή από τον ΔΕΔΔΗΕ θα είναι υποχρεωτική, ώστε να παρακολουθείται η λειτουργία των συστημάτων και η συμπεριφορά του δικτύου.
Στο παιχνίδι και οι μπαταρίες
Παράλληλα με όλα τα παραπάνω, το νέο πλαίσιο δίνει μεγάλη βαρύτητα και στην αποθήκευση της ηλεκτρικής ενέργειας. Έτσι, για πρώτη φορά προβλέπεται ρητά η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης, δηλαδή μπαταριών που δεν είναι υποχρεωτικό να συνδυάζονται με φωτοβολταϊκό σταθμό.
Έτσι, ένας καταναλωτής μπορεί να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια από το δίκτυο και να τη χρησιμοποιεί αργότερα, όταν οι ανάγκες του είναι μεγαλύτερες.
Όπως υπογραμμίζει το ΥΠΕΝ, το μοντέλο αυτό αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε συνδυασμό με τα δυναμικά τιμολόγια, καθώς επιτρέπει τη φόρτιση της μπαταρίας σε ώρες χαμηλότερων τιμών και τη χρήση της αποθηκευμένης ενέργειας σε ώρες υψηλότερων τιμών.
Πώς λειτουργεί στην πράξη για μια επιχείρηση
Για να γίνει πιο κατανοητό το νέο μοντέλο, το υπουργείο χρησιμοποιεί το παράδειγμα μίας επιχείρησης. Έτσι, ένας φούρνος που διαθέτει φωτοβολταϊκό χωρίς μπαταρία καταναλώνει άμεσα την ενέργεια που παράγει το φωτοβολταϊκό όσο λειτουργεί.
Αν μια συγκεκριμένη χρονική περίοδο η παραγωγή ενέργειας είναι μεγαλύτερη από την κατανάλωσή του, η πλεονάζουσα ενέργεια εγχέεται στο Δίκτυο και ο καταναλωτής αποζημιώνεται με βάση τα έσοδα από τη συμμετοχή στην Αγορά Επόμενης Ημέρας.
Αντίθετα, όταν η παραγωγή του φωτοβολταϊκού δεν επαρκεί, ο φούρνος καλύπτει την υπόλοιπη κατανάλωσή του από το Δίκτυο και χρεώνεται σύμφωνα με το τιμολόγιο του προμηθευτή του.
Αν ο ίδιος φούρνος συνδυάσει το φωτοβολταϊκό με μπαταρία, μπορεί να αποθηκεύει μέρος της παραγόμενης ενέργειας που δεν καταναλώνεται άμεσα και να τη χρησιμοποιεί σε μεταγενέστερο χρόνο, αυξάνοντας έτσι το ποσοστό ιδιοκατανάλωσης και περιορίζοντας την ενέργεια που χρειάζεται να απορροφήσει από το Δίκτυο.
Το σχέδιο επιτρέπει ρητά τον συνδυασμό των σταθμών αυτοκατανάλωσης με συστήματα αποθήκευσης, υπό συγκεκριμένους τεχνικούς όρους.
Δηλαδή, αν ο φούρνος καταναλώνει 100 kWh σε μια περίοδο και το φωτοβολταϊκό παράγει 120 kWh, οι 100 kWh μπορούν να καλύψουν την κατανάλωση και οι υπόλοιπες 20 kWh είτε να αποθηκευτούν στην μπαταρία είτε, ανάλογα με τη διαμόρφωση του συστήματος, να εγχυθούν στο Δίκτυο.
Αργότερα, όταν η παραγωγή του φωτοβολταϊκού μειωθεί, η αποθηκευμένη ενέργεια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την κάλυψη της κατανάλωσης του φούρνου.
Το ίδιο μοντέλο εφαρμόζεται και στις κατοικίες. Η ενέργεια του φωτοβολταϊκού χρησιμοποιείται πρώτα για τις ανάγκες του σπιτιού, ενώ η πλεονάζουσα παραγωγή είτε αποθηκεύεται, εφόσον υπάρχει μπαταρία, είτε αντιμετωπίζεται σύμφωνα με το εκάστοτε σχήμα αυτοκατανάλωσης.
Για οικιακά φωτοβολταϊκά έως 10,8 kW προβλέπεται ειδικό πρόγραμμα, στο οποίο η χρηματική αξία της πλεονάζουσας ενέργειας πιστώνεται στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της παροχής κατανάλωσης.
Από το net metering στο net billing και στα συλλογικά σχήματα
Το νέο πλαίσιο καλύπτει το σύνολο των βασικών σχημάτων, μεταξύ των οποίων το net metering, το virtual net metering, το net billing και το virtual net billing.
Παράλληλα, θεσμοθετούνται και διευκολύνονται μορφές συλλογικής αυτοκατανάλωσης, ενώ δίνεται η δυνατότητα ο σταθμός αυτοκατανάλωσης να ανήκει σε τρίτο πρόσωπο ή να αποτελεί αντικείμενο διαχείρισης μέσω τρίτου προσώπου, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές κατευθύνσεις.
Αυτό που έχει ιδιαίτερη σημασία είοναι πως το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει και μεταβατικές ρυθμίσεις, ώστε να μη βρεθούν εκτεθειμένοι οι καταναλωτές και οι επενδύσεις που έχουν ήδη δρομολογηθεί.
Για σταθμούς αυτοκατανάλωσης με net billing ή virtual net billing, στους οποίους έχει χορηγηθεί Οριστική Προσφορά Σύνδεσης ή έχει συναφθεί Σύμβαση Σύνδεσης, αλλά δεν κατέστη δυνατό να τεθούν σε λειτουργία πριν από τη δημοσίευση του νέου πλαισίου, προβλέπεται επανεκκίνηση της διάρκειας ισχύος τους ώστε να μπορέσουν να ολοκληρώσουν την κατασκευή τους.
Ειδικό καθεστώς για δήμους, δημόσιους φορείς και κοινωφελείς οργανισμούς
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει για τους ΟΤΑ, τα νομικά πρόσωπα δημοσίου και ιδιωτικού δικαίου του δημόσιου τομέα και τα κοινωφελή ιδρύματα.
Το νέο πλαίσιο δημιουργεί ειδική διαδικασία για την εφαρμογή αυτοκατανάλωσης με ταυτοχρονισμένο και εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, δηλαδή net billing και virtual net billing.
Οι εφαρμογές μπορούν να αφορούν εγκαταστάσεις όπως σχολεία, κέντρα υγείας και νοσοκομεία, αθλητικά κέντρα, εγκαταστάσεις και δίκτυα οδοφωτισμού, καθώς και υποδομές ύδρευσης και αποχέτευσης.
Το οικονομικό όφελος από την παραγωγή ενέργειας για αυτοκατανάλωση θα αποτυπώνεται στους λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και θα πιστώνεται απευθείας ως έκπτωση. Με αυτόν τον τρόπο επιδιώκεται η άμεση μείωση του ενεργειακού κόστους των δημόσιων και κοινωφελών φορέων.
Πάνω από 170 εκατ. ευρώ έχουν ήδη διατεθεί
Η νέα μεταρρύθμιση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αυτοκατανάλωση έχει ήδη αποκτήσει σημαντική δυναμική στην Ελλάδα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΥΠΕΝ, από το 2020 έως σήμερα έχουν τεθεί σε λειτουργία 38.812 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.128 MW.
Η εικόνα είναι ιδιαίτερα διαφορετική σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019, όταν είχαν τεθεί σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα συνολικής ισχύος 36 MW.
Το ΥΠΕΝ έχει ήδη διαθέσει περισσότερα από 170 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τα προγράμματα «Φωτοβολταϊκά στη Στέγη», «Φωτοβολταϊκά στο Χωράφι» και «Αποθήκευση στις Επιχειρήσεις».
Παράλληλα, σχεδιάζεται η διάθεση επιπλέον 476 εκατ. ευρώ μέσω του Ταμείου Απανθρακοποίησης των Νήσων, με στόχο την περαιτέρω ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης και της ευελιξίας του ηλεκτρικού συστήματος στα νησιά, αλλά και τη μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.
Θετικές οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς
Οι πρώτες αντιδράσεις της αγοράς είναι θετικές με τον Σύνδεσμο Εταιριών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) να αναφέρει σε ανακοίνωσή του νωρίς το πρωί πως «παρόλη τη μεγάλη καθυστέρηση, η απόφαση ενσωματώνει τις περισσότερες προτάσεις της αγοράς, καθώς και νέες ρυθμίσεις που προβλέπονται από Κοινοτικές Οδηγίες».
«Η νέα υπουργική απόφαση θεραπεύει αδυναμίες και ασάφειες του θεσμικού πλαισίου οι οποίες είχαν οδηγήσει την αγορά αυτοκατανάλωσης σε στασιμότητα.
Ελπίζουμε ότι τώρα όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς θα εφαρμόσουν χωρίς καθυστερήσεις τις προβλεπόμενες διαδικασίες και κυρίως θα σεβαστούν τις προθεσμίες που θέτει η υπουργική απόφαση αλλά και το ευρύτερο θεσμικό πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση», αναφέρεται σε άλλο σημείο της ανακοίνωσης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
