Οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ενισχύουν το εμπορικό ισοζύγιο της χώρας, ωστόσο η κάλυψή τους μέσω πρόσθετης παραγωγής από ορυκτό αέριο αυξάνει το κόστος για την ελληνική αγορά και επιβαρύνει το ανθρακικό αποτύπωμα της ηλεκτροπαραγωγής, σύμφωνα με νέα ανάλυση του Green Tank.
Όπως προκύπτει από την ανάλυση με τίτλο «Εξαγωγές ηλεκτρισμού από ορυκτό αέριο: το κόστος για την ελληνική αγορά και το κλίμα», η επιπλέον χρήση ορυκτού αερίου για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που εξήχθη στο διάστημα Ιανουαρίου 2024 έως Ιουλίου 2026 επιβάρυνε την ελληνική χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας κατά 914,4 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, συνδέθηκε με 2,6 εκατ. τόνους επιπλέον εκπομπών CO2.
Η ανάλυση επισημαίνει ότι, αν και οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας έχουν θετική επίδραση στο εμπορικό ισοζύγιο, η παραγωγή των επιπλέον ποσοτήτων με καύση φυσικού αερίου αυξάνει την τιμή στην αγορά επόμενης ημέρας (Day Ahead Market – DAM). Δεδομένης της ισχυρής συσχέτισης μεταξύ των χονδρεμπορικών και των λιανικών τιμών ηλεκτρικής ενέργειας, το κόστος αυτό τελικά μεταφέρεται, σύμφωνα με το Green Tank, στους τελικούς καταναλωτές.
Τι θα συνέβαινε χωρίς την πρόσθετη παραγωγή από αέριο
Για να αποτιμήσει τις επιπτώσεις, το Green Tank χρησιμοποίησε μοντέλο μηχανικής μάθησης, το οποίο εκπαιδεύτηκε με πραγματικά δεδομένα για την τιμή της DAM και 14 ακόμη ανεξάρτητες μεταβλητές.
Η περίοδος που εξετάστηκε αφορά τους 31 μήνες από τον Ιανουάριο του 2024 έως τον Ιούλιο του 2026, καθώς από το 2024 η Ελλάδα κατέστη καθαρά εξαγωγική χώρα ηλεκτρικής ενέργειας.
Στο πρώτο υποθετικό σενάριο εξετάστηκε η περίπτωση κατά την οποία το ορυκτό αέριο θα χρησιμοποιούνταν μόνο για την κάλυψη της εγχώριας ζήτησης και των αναγκών καθοδικής εφεδρείας. Με βάση αυτό το σενάριο, η ηλεκτροπαραγωγή από αέριο θα μπορούσε να είναι 6,56 TWh ή 11,4% χαμηλότερη από την πραγματική.
Η αντίστοιχη μείωση των εκπομπών εκτιμάται σε 2,6 εκατ. τόνους CO2. Παράλληλα, η πρόσθετη χρήση αερίου για τις εξαγωγές αύξησε, σύμφωνα με την ανάλυση, τη μέση τιμή της DAM κατά 6,23 ευρώ/MWh, οδηγώντας στη συνολική επιβάρυνση των 914,4 εκατ. ευρώ.
Το ποσό αυτό είναι υψηλότερο από το σωρευτικό όφελος που προέκυψε από το θετικό εμπορικό ισοζύγιο ηλεκτρικής ενέργειας. Για την περίοδο έως τον Ιούνιο του 2026, για την οποία υπάρχουν πλήρη στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, το όφελος αυτό ανήλθε σε 821,2 εκατ. ευρώ.
Τι θα άλλαζε με περισσότερες ΑΠΕ
Το Green Tank εξέτασε και ένα δεύτερο σενάριο, στο οποίο οι πραγματικές εξαγωγές διατηρούνται, αλλά η ηλεκτρική ενέργεια που παρήχθη από πρόσθετες ποσότητες αερίου αντικαθίσταται από ισόποση παραγωγή από καθαρές πηγές ενέργειας.
Σε αυτή την περίπτωση, η μέση τιμή της DAM θα μπορούσε να είναι ακόμη χαμηλότερη, με τη μείωση να υπολογίζεται σε 7,24 ευρώ/MWh. Η ελληνική χονδρεμπορική αγορά θα είχε όφελος περίπου 1,065 δισ. ευρώ, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο θα παρέμενε θετικό, με σωρευτικό όφελος 605,4 εκατ. ευρώ έως τον Ιούνιο του 2026.
Το Green Tank υποστηρίζει, επομένως, ότι η ενίσχυση των εξαγωγών ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα πρέπει να βασίζεται στην περαιτέρω επέκταση της ηλεκτροπαραγωγής από ορυκτό αέριο, αλλά στην ανάπτυξη των ΑΠΕ και της αποθήκευσης.
«Η στρατηγική διαρκούς επέκτασης της ισχύος μονάδων ορυκτού αερίου με εξαγωγικό προσανατολισμό στο όνομα της ενίσχυσης του ρόλου της Ελλάδας στην περιφερειακή ενεργειακή ασφάλεια της νοτιοανατολικής Ευρώπης, δεν είναι βιώσιμη —ούτε οικονομικά ούτε περιβαλλοντικά. Αντίθετα, η περαιτέρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και της αποθήκευσης μπορεί να διατηρήσει το εμπορικό ισοζύγιο θετικό και -το κυριότερο- να μειώσει την τιμή DAM προς όφελος της εθνικής οικονομίας και των καταναλωτών», δήλωσε ο Νίκος Μάντζαρης, επικεφαλής αναλυτής πολιτικής του Green Tank.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
