Περίπου 20 «πληγωμένες» πολυκατοικίες που παρουσιάζουν ζημιές και ρηγματώσεις, δεκάδες κατοίκους σε αγωνία και μια εισαγγελική παρέμβαση, είναι μέχρι στιγμής ο απολογισμός από το πέρασμα του μετροπόντικα από την Κυψέλη.
Μετά τον σάλο που προκλήθηκε, εχθές, αφού οι κάτοικοι πήγαν το θέμα στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, η Ελληνικό Μετρό ενημέρωσε για πρώτη φορά επίσημα ότι TBM έχει ακινητοποιηθεί εδώ και δύο μήνες, διαβεβαιώνοντας πάντως ότι δεν έχει διαπιστωθεί ζήτημα στατικής επάρκειας σε κανένα από τα κτήρια.
Ειδικότερα, όπως αναφέρεται, «οι εργασίες του TBM έχουν ανασταλεί από τις 08/05/2026, καθώς διαπιστώθηκαν μη αναμενόμενες και ανιχνεύσιμες συνθήκες στο ιδιαίτερο ασθενές γεωλογικό υπόβαθρο, που είχε ήδη μελετηθεί κατά τη φάση σχεδιασμού του έργου. Η επιλογή αυτή ήταν συνέπεια της διαπίστωσης μετακινήσεων που υπερέβαιναν αυτές που είχαν προβλεφθεί στη μελέτη».
Θυμίζεται ότι λίγες μόλις ημέρες νωρίτερα, στα μέσα Απριλίου, χτύπησε «καμπανάκι» όταν ένα περίεργο υγρό ανάβλυζε από το έδαφος σε εγκαταλελειμμένο κτήριο της Κυψέλης.
Η Ελληνικό Μετρό στην τότε ανακοίνωσή της, μετά τη δημοσιοποίηση του θέματος, εξήγησε τεχνικά καθαυτή την εκροή εδαφικού πολφού και κατέληγε «από το γεγονός δεν δημιουργείται κανένα πρόβλημα ασφαλείας ή μόνιμης ρύπανσης».
Η αναστολή της πορείας του μετροπόντικα λίγες ημέρες μετά δείχνει όμως ότι τα πράγματα ήταν πιο σοβαρά από όσο παρουσιάστηκαν για το έργο του μετρό.
Εξάλλου, όπως περιέγραψαν οι εκπρόσωποι των κατοίκων στο χθεσινό δημοτικό συμβούλιο, ήδη από τις 22 Μαρτίου είχαν αρχίσει να εμφανίζονται ρηγματώσεις στην τοιχοποιία, να πέφτουν σοβάδες, να εμφανίζονται προβλήματα σε πόρτες και παράθυρα και να αποκολλιούνται μάρμαρα.
Ενημέρωση κατόπιν…εορτής
Και παρότι από την πλευρά των κατοίκων, έχει ζητηθεί ήδη από τις αρχές Απριλίου πλήρης ενημέρωση από όλους τους αρμόδιους (Ελληνικό Μετρό, πολεοδομία, ανάδοχο), τα «ήξεις – αφήξεις» και η απροθυμία να παρέχουν στοιχεία των μέχρι σήμερα τεχνικών καταγραφών, εντείνει την εύλογη ανησυχία, σε μια ιδιαίτερα πυκνοκατοικημένη γειτονιά του κέντρου.
Παρά την προσπάθεια να περάσει το ζήτημα κάτω από τα ραντάρ, η εισαγγελική παρέμβαση που διατάχθηκε εχθές, μετά από σειρά δημοσιευμάτων, αναφορές των κατοίκων και σχετικό αίτημα του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, επιταχύνει τις εξελίξεις.
Ειδικότερα, ο προϊστάμενος της Εισαγγελίας Πρωτοδικών έδωσε εντολή για την διενέργεια κατεπείγουσας προκαταρκτικής εξέτασης, για να διερευνηθεί εάν έχουν τελεστεί αξιόποινες πράξεις και εάν προκύπτει επικινδυνότητα από τις εργασίες.
Υπό αυτά τα δεδομένα, μετά και την επίσημη ανακοίνωση της Ελληνικό Μετρό, σήμερα στις 12 το μεσημέρι η διοίκηση της εταιρείας θα περάσει το κατώφλι του Δημαρχιακού Μεγάρου, για να ενημερώσει όχι μόνο τη δημοτική αρχή, αλλά και τους εκπροσώπους των κατοίκων.
Μια αυτονόητη κίνηση που έρχεται με καθυστέρηση μηνών, αφήνοντας ψίθυρους να εξαπλώνονται, εντείνοντας τη σύγχυση και την ανησυχία.
Είναι ενδεικτικό, όπως περιέγραψε ο Χρήστος Ρόκκας, κάτοικος πολυκατοικίας που παρουσιάζει ρηγματώσεις, τεχνικοί του αναδόχου (Avax) που έκαναν κάποιες μικροεπισκευές, ώστε να υπάρξει σχετική λειτουργικότητα στην πολυκατοικία, ενημέρωσαν τους ενοίκους για την ύπαρξη καθίζησης της τάξης των 15-18 χιλιοστών, η οποία όμως δεν είναι διαφορική και δεν παρουσιάζει προβλήματα στη στατικότητα του κτηρίου.
Παρόλα αυτά, στην απαντητική επιστολή της Ελληνικό Μετρό (6 Μαΐου) μετά από email των κατοίκων, δεν γίνεται καμία αναφορά στην καθίζηση, ενώ το πρόβλημα που έχει ανακύψει περιγράφηκε «λίγο πολύ ως ένα τεχνικά αναμενόμενο ρίσκο και όχι ως λάθος ή αμέλεια».
Από τη μεριά της, πάλι, η πολεοδομία, μετά από διπλή όχληση των κατοίκων, διαπίστωσε τις ρηγματώσεις, σημειώνοντας παράλληλα ότι το φαινόμενο των καθιζήσεων είναι σε εξέλιξη.
Για αυτό και η αρμόδια υπηρεσία δεν έκρινε σκόπιμη στο παρόν στάδιο τη σύνταξη έκθεσης επικινδυνότητας, ωσότου το φαινόμενο ολοκληρωθεί. Ενώ πετάει στους ιδιοκτήτες την ευθύνη να προσκομίσουν μελέτη φέρουσας ικανότητας του κτηρίου.
Σύμπνοια στο δημοτικό συμβούλιο
Η σοβαρότητα του ζητήματος κατάφερε πάντως να φέρει μια σπάνια σύμπνοια στο δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας.
Ο δήμαρχος, κ. Δούκας ανακοίνωσε ότι ο σχετικός φάκελος για την υπόθεση έχει ανοίξει και όσα στοιχεία προσκομίσουν οι κάτοικοι θα διαβιβαστούν στον εισαγγελέα.
«Το κράτος υπάρχει; Η κυβέρνηση υπάρχει; Ένα υπουργείο που δίνει τόσα εκατομμύρια, δεν θα έπρεπε να έχει ελέγξει αυτή τη διαδικασία, να έχει στείλει ανθρώπους στα σπίτια, να έχει κάνει τους απαραίτητους ελέγχους;», αναρωτήθηκε.
Από την πλευρά του, ο αρμόδιος αντιδήμαρχος, Πάρης Χαρλαύτης ξεκαθάρισε ότι ο δήμος επιθυμεί την κατασκευή του μετρό, με προϋπόθεση πάντα την ασφάλεια των πολιτών. «Το έργο πρέπει να συνεχιστεί μόνο εφόσον υπάρχουν απόλυτες εγγυήσεις ασφαλείας», είπε.
Ιδιαίτερα αιχμηρός στην κριτική του για τους χειρισμούς που έχουν γίνει ως τώρα από τους αρμόδιους φορείς ήταν και ο επικεφαλής της μείζονος αντιπολίτευσης, Κώστας Μπακογιάννης.
Χαρακτήρισε μάλιστα αδιανόητο να αποκρύπτει και να αρνείται η Ελληνικό Μετρό να δώσει στοιχεία, με επιχείρημα ότι οι μετρήσεις σταθεροποιούνται από τον Μάρτιο και μετά ή να λέει ότι το είχε προβλέψει.
«Δεν πρέπει να επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση να γίνουν οι κάτοικοι μπαλάκι των ευθυνών, να τους στέλνουμε από τον έναν στον άλλο. Αυτό σημαίνει ότι εάν χρειαστεί ο δήμος θα πρέπει να υπερβεί και τις αρμοδιότητές του», πρόσθεσε και πρότεινε ο δήμος να προχωρήσει άμεσα σε ανεξάρτητη πραγματογνωμοσύνη σε συνεργασία με το ΤΕΕ.
Πώς θα γίνει η επανεκκίνηση;
Από την πλευρά της, η Ελληνικό Μετρό στην ανακοίνωσή της διαβεβαιώνει ότι η κατασκευή της Γραμμής 4 «εκτελείται σε πλήρη συμμόρφωση με τα πιο σύγχρονα πρότυπα ασφαλείας για την κατασκευή σηράγγων σε αστικό περιβάλλον».
Επικαλούμενη, δε, την άνω των 30 ετών εμπειρία των στελεχών της σε έργα διάνοιξης σηράγγων, υπογραμμίζει πως «είναι σε θέση να διαβεβαιώνει ότι η ασφάλεια αποτελεί την ύψιστη και απολύτως αδιαπραγμάτευτη προτεραιότητα του σχεδιασμού και της επιχειρησιακής λειτουργίας της».
Σε αυτό το πλαίσιο, κατά τη διάνοιξη εφαρμόζεται ολοκληρωμένο πρόγραμμα παρακολούθησης και διαχείρισης, το οποίο περιλαμβάνει:
- συνεχή, 24ωρη ενόργανη παρακολούθηση των υπερκείμενων κατασκευών που βρίσκονται εντός της ζώνης επιρροής της διέλευσης του TBM,
- προκαθορισμένο σχέδιο ενεργειών, το οποίο ενεργοποιείται προληπτικά όταν οι καταγραφόμενες μετακινήσεις προσεγγίζουν τα προκαθορισμένα όρια συναγερμού.
Όσο για το τι μέλλει γενέσθαι, ενημερώνει ότι, κατόπιν εντολής της προς τον ανάδοχο, και προκειμένου να επανεκκινήσουν οι εργασίες του TBM, «βρίσκεται σε εξέλιξη τεχνική διερεύνηση με τη συνδρομή ανεξάρτητων εξειδικευμένων τεχνικών συμβούλων από την Ελλάδα και το εξωτερικό».
Παράλληλα, όπως ενημερώνει, «ο ανάδοχος του έργου ως οφείλει έχει ήδη δρομολογήσει και εκτελεί, με μέριμνα, ευθύνη και δαπάνες του, εργασίες αποκατάστασης των ρηγματώσεων σε συνεργασία με τους ιδιοκτήτες και τους ενοίκους των κτηρίων».
Ενέργειες, πάντως, που δεν φαίνεται να έχουν ικανοποιήσει τους κατοίκους, οι οποίοι, όπως επανέλαβαν στο δημοτικό συμβούλιο, ζητούν πλήρη δομοστατικό ελέγχου από το ΤΕΕ ή άλλον αρμόδιο φορέα και σύνταξη γραπτής τεχνικής μελέτης για όλα τα κτήρια που έχουν εμφανίσει ζημιές, πλήρη επανέλεγχο των γεωτεχνικών και γεωστατικών μελετών στην επηρεαζόμενη ζώνη, δημοσιοποίηση όλων των μετρήσεων, αλλά και συστηματικούς ελέγχους στα δημόσια κτήρια της περιοχής (σχολεία, νοσοκομεία).
Στο τραπέζι ετέθη ακόμη και το αίτημα για την επανεξέταση της χάραξης και του βάθους της σήραγγας του μετρό.
Επίσης, ζητούν πλήρη αποκατάσταση των ζημιών που έχουν προκληθεί, καθώς και κάλυψη των εξόδων που εξαναγκάστηκαν να κάνουν για πραγματογνωμοσύνες. Ενώ από τον δήμο ζήτησαν την παροχή νομικής αρωγής και συμπαράσταση σε όλα τα βήματα που θα γίνουν από εδώ και μπρος.