«Πρεμιέρα» κάνουν σήμερα τα δυναμικά (ή αλλιώς «πορτοκαλί») τιμολόγια και για τα νοικοκυριά, δύο μήνες μετά την ενεργοποίησή τους για τους μεγάλους καταναλωτές.
Σύμφωνα με το νέο μοντέλο χρέωσης, η τιμή της κιλοβατώρας μεταβάλλεται εντός της ημέρας, ακόμη και 24 φορές, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Η συνολική επιτυχία του εγχειρήματος αναμένεται να κριθεί από το σωστό «πάντρεμα» με τους «έξυπνους» μετρητές, αλλά και από το κατά πόσο οι οικιακοί καταναλωτές είναι έτοιμοι να προσαρμόσουν ανάλογα την κατανάλωσή τους.
Απαραίτητη η ύπαρξη «έξυπνου» μετρητή
Παρά το γεγονός ότι η εγκατάσταση των «έξυπνων» μετρητών προχωρά με ταχείς ρυθμούς (1,4 εκατ. έχουν ήδη εγκατασταθεί σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις), λίγο πριν την εκπνοή του περασμένου έτους, 330.000 μετρητές δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν μετρήσεις σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, οι παρεμβάσεις, όπως αναβαθμίσεις λογισμικού, προσθήκη απαραίτητου εξοπλισμού ή ακόμη και αντικατάσταση μερικών μετρητών, είναι διαδικασίες που έχουν ήδη ξεκινήσει και βρίσκονται σε εξέλιξη.
Ουσιαστικά από τα δυναμικά τιμολόγια αναμένεται να ευνοηθούν κυρίως όσοι έχουν κατανάλωση μεταξύ 8:00 και 17:00 ή μπορούν να μπορούν να μεταφέρουν την κατανάλωση των υπόλοιπων ωρών κατά την προαναφερόμενη χρονική ζώνη (>65% κατανάλωσης στη ζώνη αυτή).
Η βασική καινοτομία των δυναμικών τιμολογίων
Η βασική καινοτομία της νέας κατηγορίας τιμολογίων έγκειται στο γεγονός ότι η χρέωση της ηλεκτρικής ενέργειας θα αλλάζει έως και 24 φορές ημερησίως, ανάλογα με τη διακύμανση της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά. Ως εκ τούτου, το όφελος είναι μεγαλύτερο όσο μεγαλύτερες είναι οι διαφορές τιμών εντός του 24ώρου.
Η τιμολόγηση θα βασίζεται στη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, μέσω «έξυπνων» μετρητών και ψηφιακών εφαρμογών και θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σύμφωνα με τα σήματα της αγοράς, να καταναλώνουν, δηλαδή, περισσότερο όταν η ενέργεια είναι φθηνή και διαθέσιμη, και να περιορίζουν τη χρήση όταν η ζήτηση είναι υψηλή.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η καθημερινή ανακοίνωση των ωριαίων τιμών της επόμενης ημέρας έως τις 17:00, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να προγραμματίζει εγκαίρως.
Μάλιστα, σε περιπτώσεις ακραίων αυξήσεων -άνω των 180 ευρώ/MWh- θα αποστέλλονται προειδοποιητικά μηνύματα μέσω SMS ή Viber.
Σημαντική δικλείδα ασφαλείας είναι ότι στα πορτοκαλί τιμολόγια απαγορεύεται ρητά κάθε ρήτρα πρόωρης αποχώρησης, επιτρέποντας στον καταναλωτή να αλλάξει πρόγραμμα χωρίς πέναλτι.
Ποιοι μπορούν πραγματικά να ωφεληθούν από τα νέα τιμολόγια
Σχετικά με το αν μπορούν οι καταναλωτές να επωφεληθούν ουσιαστικά από τα νέα τιμολόγια, ο Γενικός Διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας, Μίλτος Ασλάνογλου, μιλώντας στο BD αναφέρει πως:
«Πρώτα απ’ όλα, πρέπει να πω ότι παρουσιάστηκαν τα δυναμικά τιμολόγια ως μια φοβερή λύση για να μειώσεις τους λογαριασμούς, κάτι που είναι λανθασμένο. Ο λογαριασμός μειώνεται μόνο αν αλλάξεις την καταναλωτική σου συμπεριφορά.
Για παράδειγμα, αν δεν είσαι στο σπίτι τις ώρες χαμηλής χρέωσης, δεν μπορείς να επωφεληθείς, ανεξαρτήτως «έξυπνου» μετρητή.
Τα προβλήματα με τους μετρητές είναι προσωρινά και θα λυθούν, αλλά το κρίσιμο είναι να μπορείς να προσαρμόσεις την κατανάλωσή σου, κάτι που για τους περισσότερους είναι δύσκολο για πολλούς λόγους».
Σύμφωνα με τον κ. Ασλάνογλου, «ο ένας λόγος είναι ότι κάποιοι καταναλωτές δεν έχουν τόσο σημαντικές ανάγκες ώστε να αξίζει να μπουν στη διαδικασία. Το βασικότερο είναι να έχεις το κατάλληλο υπόβαθρο για να κερδίσεις από τα δυναμικά τιμολόγια.
Για παράδειγμα, αν έχεις αντλία θερμότητας για το νερό ή για τη θέρμανση, μπορείς να γεμίζεις με ζεστό νερό όταν η ενέργεια είναι φθηνή και να το χρησιμοποιείς αργότερα, εξοικονομώντας χρήματα κυρίως από το λογαριασμό φυσικού αερίου».
«Ένα άλλο παράδειγμα είναι αν έχεις ηλεκτρικό αυτοκίνητο και το φορτίζεις όταν η τιμή του ρεύματος είναι χαμηλή. Η εξοικονόμηση εδώ είναι περισσότερο στον λογαριασμό της βενζίνης παρά του ρεύματος.
Σε πολλές περιπτώσεις, ο λογαριασμός του ρεύματος μπορεί να αυξηθεί, αλλά τα συνολικά οφέλη σε καύσιμα και θέρμανση είναι σημαντικά.
Γενικά, τα δυναμικά τιμολόγια σχετίζονται άμεσα με τον εξηλεκτρισμό, δηλαδή όσο περισσότερο εξηλεκτρίζεις τις καταναλώσεις σου και όσο πιο προσαρμοσμένος είσαι στο καταναλωτικό σου προφίλ, τόσο μεγαλύτερα τα οφέλη.
Για παράδειγμα, ένας ηλικιωμένος που χρειάζεται να έχει ζεστό σπίτι θα μπορούσε να επωφεληθεί σημαντικά, αν είχε αντλία θερμότητας και κάποιον που θα ρύθμιζε το δυναμικό τιμολόγιο μία φορά.
Αυτό θα μείωνε το κόστος πετρελαίου και φυσικού αερίου και ενδεχομένως και το κόστος ρεύματος, ειδικά αν χρησιμοποιούσε air condition σε ώρες χαμηλής χρέωσης», συνέχισε.
Μεγάλο εμπόδιο το upfront cost
Όπως επισημαίνει ο κ. Ασλάνογλου, «το μεγάλο εμπόδιο είναι το upfront cost για τον απαραίτητο εξοπλισμό (ηλεκτρικό αυτοκίνητο, αντλία θερμότητας ή μπαταρία) που μπορεί να φτάσει τα 20.000 ευρώ.
Αν κάποιος έχει μικρό σπίτι, δεν χρειάζεται να επενδύσει τόσο. Αν όμως έχει μεγάλο σπίτι, μεγάλες ανάγκες θέρμανσης και ταξιδεύει συχνά, τότε η επένδυση αξίζει.
Σε αυτή την περίπτωση, οι επιδοτήσεις και το πρόγραμμα ‘’Εξοικονομώ’’ είναι καθοριστικά. Με την κατάλληλη υποστήριξη, θα δούμε ανάπτυξη νέων εταιρειών και πιθανές συγχωνεύσεις στον κλάδο».
Έως 20% το όφελος σε βιομηχανικούς πελάτες
Αξίζει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με ενδεικτικά παραδείγματα του ΥΠΕΝ, ένας εμπορικός πελάτης, που κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025 κατανάλωσε το 65% τις ώρες 8:00-17:00, μπορεί να εξοικονομήσει 10% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Αντίστοιχα, ένας βιομηχανικός πελάτης, που κατά το πρώτο εξάμηνο 2025, κατανάλωσε το 80% τις ώρες 8:00-17:00, μπορεί να εξοικονομήσει τουλάχιστον 18% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Τι έχει δείξει η μέχρι τώρα εμπειρία στις επιχειρήσεις
Θυμίζουμε πως τα δυναμικά τιμολόγια είναι διαθέσιμα για μεγάλους καταναλωτές (επιχειρήσεις και βιοτεχνίες) ήδη από την 1η Φλεβάρη.
Η Protergia της Metlen προσφέρει το «Dynamic One», ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε επιχειρήσεις με δυνατότητα ευέλικτου προγραμματισμού λειτουργίας, με πάγιο 9,90 ευρώ.
Αντίστοιχα, η ΖeniΘ έχει παρουσιάσει το «Power Business Flow» με πάγιο 10 ευρώ, που αφορά εμπορικούς πελάτες αποκλειστικά σε παροχές άνω των 25kVA, ενώ ο ΗΡΩΝ προσφέρει το Happy Hour Business, που προσφέρει για 3 ώρες την ημέρα δωρεάν ρεύμα και έχει μηδενικό πάγιο.
Η ΔΕΗ διαθέτει από τις 24 Φεβρουαρίου το πρόγραμμα «myBusiness Dynamic», το οποίο θα παρέχει εργαλεία παρακολούθησης τιμών σε πραγματικό χρόνο και μηνιαίο πάγιο στα 10 ευρώ.
Ενόψει της σημερινής ενεργοποίησης για τα νοικοκυριά, οι πάροχοι αναμένεται να ανακοινώσουν τα δυναμικά τους προϊόντα για τα νοικοκυριά.
Πάντως, σύμφωνα με τα πρώτα στοιχεία από την εφαρμογή των δυναμικών τιμολογίων για τις επιχειρήσεις, καταγράφονται σημαντικές διακυμάνσεις, που φθάνουν έως και τα 30 λεπτά ανά κιλοβατώρα, στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας μέσα στο 24ωρο.
Η διαφοροποίηση αυτή δημιουργεί ευκαιρίες εξοικονόμησης για τις επιχειρήσεις που μπορούν να μεταφέρουν την κατανάλωση σε ώρες χαμηλής ή μηδενικής χρέωσης.
Αντίθετα, επιχειρήσεις με περιορισμένη ευελιξία στη διαχείριση φορτίων ενδέχεται να επιβαρυνθούν περισσότερο, εφόσον επιλέξουν τη δυναμική τιμολόγηση.