Τη δυνατότητα να διαχειρίζονται ενεργά την κατανάλωσή τους αποκτούν από φέτος τόσο οι οικιακοί καταναλωτές όσο και οι επιχειρήσεις μέσω των δυναμικών ή αλλιώς «πορτοκαλί» τιμολογίων.
Και μπορεί να αποτελούν εργαλείο που αναμένεται να μειώσει το ενεργειακό κόστος, να ενισχύσει την ευελιξία του συστήματος και να αξιοποιήσει καλύτερα την πράσινη ενέργεια, ωστόσο η επιτυχία του όλου εγχειρήματος προϋποθέτει οι «έξυπνοι μετρητές» να σταθούν στο ύψος των περιστάσεων.
Σύμφωνα με το νέο μοντέλο χρέωσης, η τιμή της κιλοβατώρας θα μεταβάλλεται εντός της ημέρας, ακολουθώντας τις διακυμάνσεις της χονδρεμπορικής αγοράς.
Με βάση τον σχεδιασμό του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τα «πορτοκαλί» τιμολόγια θα είναι διαθέσιμα από την 1η Φεβρουαρίου 2026 για μεγάλους καταναλωτές (επιχειρήσεις και βιοτεχνίες) και από την 1η Απριλίου 2026 για τα νοικοκυριά και τις μικρές επιχειρήσεις.
Πώς λειτουργούν τα δυναμικά τιμολόγια
Η βασική καινοτομία της νέας κατηγορίας τιμολογίων έγκειται στο γεγονός ότι η χρέωση της ηλεκτρικής ενέργειας θα αλλάζει έως και 24 φορές ημερησίως, ανάλογα με τη διακύμανση της τιμής στη χονδρεμπορική αγορά.
Η τιμολόγηση θα βασίζεται στη συλλογή και αξιοποίηση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, μέσω έξυπνων μετρητών και ψηφιακών εφαρμογών και θα δίνει τη δυνατότητα στους καταναλωτές να προσαρμόζουν τη συμπεριφορά τους σύμφωνα με τα σήματα της αγοράς, να καταναλώνουν, δηλαδή, περισσότερο όταν η ενέργεια είναι φθηνή και διαθέσιμη, και να περιορίζουν τη χρήση όταν η ζήτηση είναι υψηλή.
«Στο πλαίσιο της σταθερής δέσμευσης της κυβέρνησης για την αύξηση του ανταγωνισμού στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας και τη διεύρυνση των διαθέσιμων τιμολογίων στην αγορά, η έναρξη προσφοράς των νέων πορτοκαλί τιμολογίων θα ενισχύσει το εύρος επιλογών των καταναλωτών (πράσινο, μπλε, κίτρινο, πορτοκαλί) και κατ’ επέκταση θα συμβάλει στην μείωση του ενεργειακού κόστους και στην ελάφρυνση των βαρών για ελληνικές επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Η νέα επιλογή για τους καταναλωτές έχει ως στόχο να επωφεληθούν αυτοί από τις χαμηλότερες τιμές που διαμορφώνονται στη χονδρεμπορική αγορά, ιδίως τις μεσημεριανές ώρες υπερπαραγωγής των ΑΠΕ», αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του ΥΠΕΝ.
Αξίζει, βέβαια, να σημειώσουμε ότι σε χώρες όπως η Ισπανία και οι σκανδιναβικές αγορές, τα δυναμικά τιμολόγια λειτουργούν εδώ και χρόνια, αποτελώντας μάλιστα βασικό εργαλείο της αγοράς λιανικής.
Ποιοι κερδίζουν περισσότερο
Ουσιαστικά από τα δυναμικά τιμολόγια αναμένεται να ευνοηθούν κυρίως όσοι έχουν κατανάλωση μεταξύ 8:00 και 17:00 ή μπορούν να μπορούν να μεταφέρουν την κατανάλωση των υπόλοιπων ωρών κατά την προαναφερόμενη χρονική ζώνη ( >65% κατανάλωσης στη ζώνη αυτή).
Αξίζει να σημειώσουμε ότι σύμφωνα με ενδεικτικά παραδείγματα του ΥΠΕΝ, ένας εμπορικός πελάτης που κατά το πρώτο εξάμηνο του 2025, κατανάλωσε το 65% τις ώρες 8:00-17:00, η τελική τιμή του θα διαμορφωνόταν με κόστος χονδρεμπορικής αγοράς 98 ευρώ/MWh αντί 108,6 ευρώ/MWh που ήταν η μέση τιμή της χονδρικής κατά τις ώρες αυτές. Επομένως, το όφελος του πελάτη θα ήταν τουλάχιστον 10% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Αντίστοιχα, ένας βιομηχανικός πελάτης που κατά το πρώτο εξάμηνο 2025, κατανάλωσε το 80% τις ώρες 8:00-17:00, η τελική τιμή του θα διαμορφωνόταν με κόστος χονδρεμπορικής αγοράς 89ευρώ/MWh αντί 108,6 ευρώ/MWh που ήταν η μέση τιμή της χονδρικής κατά τις ώρες αυτές. Επομένως, το όφελος του πελάτη θα ήταν τουλάχιστον 18% έναντι της μέσης τιμής χονδρικής.
Κρίσιμο στοιχείο αποτελεί η καθημερινή ανακοίνωση των ωριαίων τιμών της επόμενης ημέρας έως τις 17:00, ώστε ο καταναλωτής να μπορεί να προγραμματίζει εγκαίρως.
Παράλληλα, οι πάροχοι θα υποχρεούνται να ενημερώνουν καθημερινά τους πελάτες για τις ωριαίες τιμές της επόμενης ημέρας, ενώ σε περιπτώσεις ακραίων αυξήσεων –άνω των 180 ευρώ/MWh– θα αποστέλλονται προειδοποιητικά μηνύματα.
Σημαντική δικλείδα ασφαλείας είναι ότι στα πορτοκαλί τιμολόγια απαγορεύεται ρητά κάθε ρήτρα πρόωρης αποχώρησης, επιτρέποντας στον καταναλωτή να αλλάξει πρόγραμμα χωρίς πέναλτι.
Απαραίτητη η σωστή λειτουργία των «έξυπνων» μετρητών
Καθοριστικής σημασίας για την επιτυχία του νέου μοντέλου είναι η ύπαρξη «έξυπνου» μετρητή, ο οποίος επιτρέπει την καταγραφή της κατανάλωσης σε σχεδόν πραγματικό χρόνο.
Σύμφωνα με τη φιλοσοφία των δυναμικών τιμολογίων, ο καταναλωτής πληρώνει λιγότερο όταν καταναλώνει ρεύμα τις ώρες που η ενέργεια είναι άφθονη και φθηνή - κυρίως τις μεσημεριανές ώρες με υψηλή παραγωγή από φωτοβολταϊκά - και περισσότερο όταν η ζήτηση κορυφώνεται.
Σήμερα, περισσότεροι από 1,4 εκατ. τέτοιοι μετρητές έχουν εγκατασταθεί πανελλαδικά, ενώ στόχος είναι να ξεπεράσουν τα 7 εκατομμύρια έως το τέλος της δεκαετίας.
Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι η εγκατάστασή τους προχωρά με ταχείς ρυθμούς, η επικείμενη εφαρμογή της δυναμικής τιμολόγησης φέρνει στο φως σημαντικές δυσλειτουργίες και τεχνικά κενά, προκαλώντας έντονο προβληματισμό τόσο στη ΡΑΑΕΥ όσο και στους προμηθευτές ρεύματος.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, έως και 300.000 μετρητές που έχουν ήδη εγκατασταθεί δεν μπορούν να υποστηρίξουν μετρήσεις σε πραγματικό χρόνο, στοιχείο κρίσιμο για τη λειτουργία των νέων τιμολογίων.
Με απόφαση που αναμένεται να δημοσιευθεί από τη ΡΑΑΕΥ, ο ΔΕΔΔΗΕ αναμένεται να υποχρεωθεί σε άμεσες παρεμβάσεις, που περιλαμβάνουν αναβαθμίσεις λογισμικού, προσθήκη απαραίτητου εξοπλισμού ή ακόμη και αντικατάσταση μετρητών που δεν πληρούν τις τεχνικές προδιαγραφές.
Στόχος είναι να διασφαλιστεί ότι οι καταναλωτές θα μπορούν να παρακολουθούν την κατανάλωσή τους σχεδόν σε πραγματικό χρόνο, προσαρμόζοντας τη συμπεριφορά τους ανάλογα με τα σήματα της αγοράς.
Πάντως, όπως μας έχουν μεταφέρει πηγές κοντά στον ΔΕΔΔΗΕ οι «προβληματικοί» μετρητές είναι όσοι έχουν τοποθετηθεί πριν από το 2019, με την αντικατάστασή τους να έχει ήδη ξεκινήσει.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
