Ετοιμότητα να στηρίξει τους καταναλωτές από μια εκτίναξη τιμών στα καύσιμα δηλώνει η κυβέρνηση με φόντο τις πιέσεις που έχει προκαλέσει, μεταξύ άλλων, και στην αγορά καυσίμων η εμπόλεμη κατάσταση στη Μέση Ανατολή.
Το πετρέλαιο έχει πραγματοποιήσει ράλι 12% περίπου μέσα σε δύο ήμερες καταγράφοντας την μεγαλύτερη άνοδο από το 2020, με το Brent να κινείται κοντά στα 82 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό έχει ξεπεράσει τα 74 δολάρια το βαρέλι.
Οι επιπτώσεις των αυξήσεων αυτών έχουν αρχίσει ήδη να αποτυπώνονται στην ελληνική αγορά, με τη μέση τιμή της αμόλυβδης στην Αττική να βρίσκεται στα 1,77 ευρώ, ενώ από βδομάδα αναμένεται το μεγαλύτερο κύμα αυξήσεων.
Μέτρα στήριξης αλλά και ελέγχους ετοιμάζει η κυβέρνηση
Ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, μιλώντας νωρίτερα στη Βουλή, ανέφερε πως «τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες».
Ωστόσο, έσπευσε να διαχωρίσει τις λελογισμένες αυξήσεις, που προκύπτουν από την άνοδο των τιμών της πρώτης ύλης, από την αχαλίνωτη κερδοσκοπία, σημειώνοντας πως «αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων».
«Προφανώς όλες αυτές οι εξελίξεις επηρεάζουν και τη διεθνή οικονομία. Τα ευρωπαϊκά ομόλογα, τις τιμές ενέργειας που κινούνται απότομα προς τα πάνω, όπως πάντα συμβαίνει σε τέτοιες περιπτώσεις.
Γι’ αυτό και τα αρμόδια υπουργεία είναι έτοιμα, εφόσον χρειαστεί, να αναπροσαρμόσουν τις κινήσεις τους και ήδη εξετάζουμε προληπτικά μέτρα ώστε να απορροφηθούν, κατά το δυνατόν, οι όποιες αρνητικές συνέπειες από την κρίση στην οικονομία.
Τυχόν αυξήσεις στα καύσιμα θα πρέπει να τις θεωρούμε δεδομένες. Όμως άλλο οι λελογισμένες αυξήσεις από την αύξηση των τιμών της πρώτης ύλης και άλλο η αχαλίνωτη κερδοσκοπία. Γι’ αυτό και αν απαιτηθεί, θα ληφθούν ειδικά μέτρα για τον έλεγχο ενδεχόμενων υπερβολικών ανατιμήσεων», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Στο τραπέζι το Fuel Pass
Το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης εξετάζει παρεμβάσεις με στόχο να αποτραπεί ένα νέο πληθωριστικό σοκ, εν μέσω αυξημένης αβεβαιότητας και ανησυχιών για τις τιμές της ενέργειας.
Ένα από τα μέτρα που φέρεται να εξετάζονται είναι η επαναφορά ενός σχήματος επιδότησης καυσίμων τύπου Fuel Pass, με εισοδηματικά κριτήρια.
Στόχος είναι η ενίσχυση χαμηλόμισθων πολιτών, επαγγελματιών οδηγών και κατοίκων απομακρυσμένων περιοχών, οι οποίοι πλήττονται δυσανάλογα από τις αυξήσεις στις τιμές των καυσίμων.
Η αγορά ζητά μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης
Πάντως, σύμφωνα με όσα ανέφερε στο BD ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Νίκος Παπαγεωργίου, σε περίπτωση σημαντικής ανόδου στα πετρελαϊκά προϊόντα, το αποτελεσματικότερο μέτρο θα ήταν η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης ή του ΦΠΑ, ώστε να συγκρατηθούν άμεσα οι τιμές στην αντλία.
Όπως υπενθύμισε κατά την περίοδο του πολέμου στην Ουκρανία, όταν οι τιμές είχαν ξεπεράσει τα 2 ευρώ, η κρατική επιδότηση στην αντλία λειτούργησε αποδοτικά.
Για τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης στα καύσιμα και την επιβολή ΦΠΑ επί αυτού, κάνοντας λόγο για «φόρο πάνω στον φόρο», τοποθετήθηκε σε σημερινή του τηλεοπτική συνέντευξη ο πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, Γιάννης Χατζηθεοδοσίου.
Ο κ. Χατζηθεοδοσίου υπογράμμισε ότι τα επιδόματα τύπου fuel pass δεν αντιμετωπίζουν ουσιαστικά το πρόβλημα της ακρίβειας.
Όπως ανέφερε, τέτοιες παρεμβάσεις δεν συγκρατούν τον πληθωρισμό ούτε ενισχύουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών. «Η λογική ''ανεβαίνει ο πληθωρισμός, δίνουμε ένα επίδομα'' δεν λύνει το πρόβλημα, όταν οι πολίτες βλέπουν καθημερινά τις τιμές να αυξάνονται», σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο γεγονός ότι, πέραν του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης, επιβάλλεται και ΦΠΑ επί του φόρου, γεγονός που επιβαρύνει περαιτέρω την τελική τιμή των καυσίμων.
Παράλληλα, επισήμανε ότι χώρες όπως η Κύπρος προμηθεύονται καύσιμα από την Ελλάδα αλλά τα διαθέτουν φθηνότερα στους καταναλωτές, κάτι που όπως είπε «οφείλει να μας προβληματίσει».
Από βδομάδα αυξήσεις στα καύσιμα
Αξίζει να σημειωθεί ότι στη λιανική τιμή της αμόλυβδης βενζίνης, μόλις το 35% αντανακλά τη διεθνή τιμή του προϊόντος, ενώ το 65% αφορά φόρους, Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης, ΦΠΑ και λοιπά κόστη της εφοδιαστικής αλυσίδας.
Οι διακυμάνσεις στις διεθνείς αγορές δεν μεταφέρονται αυτόματα στην τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής στην αντλία, καθώς η διαδικασία διαμόρφωσης των τιμών βασίζεται σε συγκεκριμένο μηχανισμό και συνοδεύεται από χρονική καθυστέρηση.
Η τιμολόγηση των καυσίμων από τα ελληνικά διυλιστήρια προς τα πρατήρια και τους εμπόρους στηρίζεται στην περιφερειακή αποτίμηση του διυλισμένου προϊόντος στη Μεσόγειο (gasoline CIF Med), όπως αυτή καταγράφεται από τον οργανισμό S&P Global Platts. Δηλαδή, οι σχετικές τιμές περνούν στην εγχώρια αγορά με υστέρηση περίπου 3-4 ημερών.
Στην πράξη, η διεθνής μεταβλητότητα χρειάζεται έναν εύλογο χρόνο προκειμένου να αποτυπωθεί στην τελική τιμή της βενζίνης στην ελληνική αγορά, λόγω της δομής και της σύνθεσης του συστήματος τιμολόγησης.
Ωστόσο, ήδη από σήμερα η τιμή στην αντλία ανέβηκε κατά σχεδόν 2 λεπτά του ευρώ, ενώ αναμένονται νέες ανατιμήσεις μέχρι το τέλος της εβδομάδας.
Θυμίζουμε πως σύμφωνα με όσα ανέφερε την Τρίτη σε συνέντευξή του στο BD ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, «οι επιπτώσεις έχουν ήδη αρχίσει να φαίνονται και στην ελληνική αγορά, καθώς οι αγορές προεξοφλούν τις εξελίξεις στο οικονομικό πεδίο… Από την επόμενη εβδομάδα αναμένεται η μέση τιμή της αμόλυβδης να διαμορφωθεί στο 1,80 ευρώ το λίτρο και του πετρελαίου κίνησης στο 1,60 ευρώ, από 1,76 και 1,57 αντίστοιχα.
Άρα, από βδομάδα θα δούμε στην αντλία αυξήσεις 3-4 λεπτά του ευρώ, ποσό που μεταφράζεται σε περίπου 3% αύξηση.
Όσον αφορά στα νησιά οι τιμές θα ξεπεράσουν τα 2 ευρώ κυρίως στις Κυκλάδες και τα Δωδεκάνησα. Σε κάποια νησιά ήδη έχουμε φτάσει σε αυτά τα επίπεδα».
Τα χειρότερα σενάρια για το πετρέλαιο
Λόγω της έκρυθμης κατάστασης στη Μέση Ανατολή τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου έχουν αποκλειστεί.
Μια-μια οι χώρες της περιοχής του Περσικού Κόλπου αναγκάζονται να μειώσουν ή και να σταματήσουν πλήρως την παραγωγή πετρελαίου σε βασικά τους κοιτάσματα.
Η αρχή έγινε χθες με το Ιράκ να ανακοινώνει την παύση στο μεγάλο κοίτασμα Ρουμάιλα, που παράγει 700.000 βαρέλια, όπως και στο Κιρκούκ, καθώς οι αποθήκες στα νότια της χώρας εκτιμάται από το Kpler ότι θα γεμίσουν σε τρεις μόλις ημέρες. Σε εκείνο το σημείο, η παραγωγή που θα επηρεαστεί θα είναι της τάξης των 3 εκατ. βαρελιών.
Σύμφωνα με τον αναλυτή Κιμ Μπένι, την ίδια πορεία αναμένεται να ακολουθήσουν και άλλοι παραγωγοί. Στην περίπτωση των Εμιράτων, τα στοιχεία δείχνουν ότι θα αναγκαστούν να το πράξουν σε λιγότερο από μια εβδομάδα.
Η JP Morgan εκτιμά ότι εάν τα Στενά παραμείνουν ουσιαστικά κλειστά για περισσότερες από 25 ημέρες, οι παραγωγοί της Μέσης Ανατολής θα αναγκαστούν να περιορίσουν την παραγωγή πετρελαίου.
Από την πλευρά της η Citi group προβλέπει ότι σε ένα ακραίο σενάριο παρατεταμένης σύγκρουσης, το πετρέλαιο θα μπορούσε να εκτιναχθεί στα 120 δολάρια το βαρέλι, ενώ σε περίπτωση ταχείας αποκλιμάκωσης να επιστρέψει στην περιοχή των 55-60 δολαρίων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
