Παρά την πρόοδο σε υποδομές και βασικές ψηφιακές λειτουργίες, οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να μένουν πίσω στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Το χάσμα δεν αφορά πλέον την πρόσβαση σε τεχνολογία, αλλά την ουσιαστική αξιοποίησή της, καθώς οι περισσότερες επιχειρήσεις παραμένουν εγκλωβισμένες σε μια «επιφανειακή» ψηφιοποίηση, χωρίς την ενσωμάτωση λύσεων αιχμής που θα μπορούσαν να ενισχύσουν την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητά τους.
Όπως σημειώνει η τελευταία έκθεση του Παρατηρητηρίου Ψηφιακού Μετασχηματισμού του ΣΕΒ, παρά την ψηφιακή ωρίμανση της χώρας, η σύγκλιση παραμένει αδύνατη καθώς οι επιχειρήσεις αποτελούν έναν από τους βασικούς «αδύναμους κρίκους» της ψηφιακής μετάβασης.
Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τη διάδοση βασικών ψηφιακών εργαλείων και την ανάπτυξη του ηλεκτρονικού εμπορίου, η ενσωμάτωση τεχνολογιών αιχμής όπως η Τεχνητή Νοημοσύνη παραμένει περιορισμένη.
Ειδικότερα, μόλις το 9% των ελληνικών επιχειρήσεων αξιοποιεί εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης, έναντι 20% στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αντίστοιχα, η χρήση cloud περιορίζεται στο 21% (ΕΕ: 47%), ενώ τα εργαλεία ανάλυσης δεδομένων χρησιμοποιούνται από το 31% των επιχειρήσεων, έναντι 40% στην ΕΕ.
Μένουν πίσω οι ελληνικές επιχειρήσεις παρά την πρόοδο
Μπορεί η ψηφιακή ωριμότητα των ελληνικών επιχειρήσεων να έχει σημειώσει πρόοδο κυρίως μέσω της υιοθέτησης βασικών ψηφιακών εργαλείων και τεχνολογιών και της επέκτασης του ηλεκτρονικού εμπορίου.
Ωστόσο, η διείσδυση προηγμένων λύσεων, όπως ΑΙ, GenAI, data analytics, cloud, παραμένει περιορισμένη. Περιορισμένη παραμένει επίσης και η διαμόρφωση μιας ισχυρής κουλτούρας κυβερνοασφάλειας.
Χαρακτηριστικά, οι ελληνικές επιχειρήσεις επενδύουν σε ψηφιακά συστήματα, όμως η πλειοψηφία αφορά συμβατικά τεχνολογικά εργαλεία όπως συστήματα ERP. Επίσης, το ηλεκτρονικό εμπόριο αποτελεί εργαλείο για το 23% των επιχειρήσεων, (σ.σ. εκεί ξεπερνάμε τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 22%), εντούτοις, το ύψος των εσόδων από το ηλεκτρονικό εμπόριο παραμένει χαμηλά στο μείγμα του τζίρου μιας επιχείρησης.
Την ίδια στιγμή, οι ελληνικές επιχειρήσεις καταγράφουν χαμηλό βαθμό στην ενσωμάτωση ψηφιακών τεχνολογιών και λύσεων αιχμής όπως η ΤΝ, ενώ έχουν περιορισμένη υιοθέτηση ηλεκτρονικών διεπαφών και διάδρασης όπως η ηλεκτρονική τιμολόγηση και η απομακρυσμένη πρόσβαση για το προσωπικό.
«Αγκάθι» οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Παρότι η πρόσβαση στη χρηματοδότηση εξακολουθεί να αποτελεί «αγκάθι», κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ο επιχειρηματικός κόσμος επενδύει με αυξανόμενη ένταση στον ψηφιακό μετασχηματισμό, αναζητώντας νέα περιθώρια ανάπτυξης και ανταγωνιστικό πλεονέκτημα.
Η ψηφιακή ωριμότητα των ελληνικών ΜμΕ έχει ενισχυθεί, καθώς το 56% έχει φτάσει πλέον σε ένα βασικό επίπεδο ψηφιακής έντασης. Παρά τη βελτίωση αυτή —που μεταφράζεται σε αύξηση 14% σε σύγκριση με το 2024— η Ελλάδα εξακολουθεί να υπολείπεται του ευρωπαϊκού μέσου όρου, ο οποίος διαμορφώνεται στο 71,3%. Η υστέρηση γίνεται ακόμη πιο έντονη στην υιοθέτηση προηγμένων τεχνολογιών.
Γιατί μένει εκτός επιχειρήσεων η Τεχνητή Νοημοσύνη
Παρά τη διεθνή δυναμική της AI, η εικόνα στην Ελλάδα παραμένει αντιφατική. Οι ελληνικές επιχειρήσεις αναγνωρίζουν θεωρητικά τη σημασία της Τεχνητής Νοημοσύνης, όμως στην πράξη καθυστερούν να την ενσωματώσουν.
Υπενθυμίζουμε πως σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat για το 2025, μόλις το 8,9% των ελληνικών επιχειρήσεων με 10 ή περισσότερους εργαζομένους χρησιμοποιεί τεχνολογίες AI, με το ποσοστό να έχει υποχωρήσει σε σχέση με το 2024, διευρύνοντας έτσι το χάσμα ανταγωνιστικότητας που υπάρχει με τους ευρωπαίους ομολόγους τους.
Όπως έχει τονίσει ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, το πραγματικό έλλειμμα εντοπίζεται στην επιχειρηματική ετοιμότητα και στην αδυναμία των επιχειρήσεων να κινηθούν γρήγορα στις διαδικασίες υιοθέτησης της AI.
Επίσης σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία σχεδόν η πλειοψηφία των ελληνικών μικρομεσαίων δηλώνουν πως βασικό πρόβλημα είναι η έλλειψη γνώσης για τα οφέλη και τις πρακτικές εφαρμογές της AI καθώς και το σοβαρό κενό που υπάρχει σε εξειδικευμένες δεξιότητες στο προσωπικό.
Η έλλειψη οικονομικών πόρων για επενδύσεις σε λύσεις AI, και η δυσκολία να ενσωματώσουν τα νέα εργαλεία στα υφιστάμενα συστήματα ERP και CRM, αποτελούν και αυτοί κρίσιμοι αρνητικοί παράγοντες δημιουργώντας έτσι έναν φαύλο κύκλο που περιλαμβάνει χαμηλή γνώση, περιορισμένη χρήση, και χαμένη παραγωγικότητα.
Οι προτάσεις του ΣΕΒ για την ψηφιοποίηση των επιχειρήσεων
Στόχος, σύμφωνα με τον ΣΕΒ, είναι ο τομέας της τεχνολογίας να συνεισφέρει το 10% του ΑΕΠ και η Ελλάδα να μεταβεί από την ψηφιακή προσαρμογή στην ψηφιακή πρωτοπορία.
Σε αυτό το πλαίσιο προτείνει:
1.Διαμόρφωση χρηματοδοτικών προγραμμάτων για την επιτάχυνση της υιοθέτησης ΑΙ στις επιχειρήσεις με παράλληλη διαχείριση της αλλαγής.
Τα προγράμματα θα πρέπει να σχεδιαστούν κατάλληλα ώστε να συνδράμουν πρακτικά και με κατάλληλη τεχνογνωσία τις μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις
- να κατανοήσουν την εφαρμογή ψηφιακών λύσεων ΑΙ & GenAI μέσα από παραδείγματα,
- να αξιολογήσουν την καταλληλότητα των λύσεων αυτών για τη λειτουργία και τις διαδικασίες τους,
- να εκτιμήσουν το οικονομικό κόστος και τις ωφέλειες που συνεπάγεται η υιοθέτησή τους (ROI), αλλά και τις οργανωσιακές αλλαγές που μπορεί να απαιτεί η ενσωμάτωσή τους και
- να εκπαιδεύσουν το σύνολο των εργαζομένων τους.
2. Διαμόρφωση φορολογικών κινήτρων και ευέλικτων χρηματοδοτικών εργαλείων που ενθαρρύνουν την υιοθέτηση προηγμένων ψηφιακών λύσεων από τις επιχειρήσεις.
Ενδεικτικά:
A) Ευνοϊκότεροι όροι χρηματοδότησης από πιστωτικά ιδρύματα (τράπεζες, HDB, ΕΙΒ) με δάνεια ενισχυόμενου επιτοκίου και μειωμένων εξασφαλίσεων, και μετατροπή μετά την πάροδο 3 ετών, του δανεισμού σε επιχορήγηση για ποσοστό έως 50% του αρχικού κεφαλαίου βάσει
i. κριτηρίων αύξησης παραγωγικότητας σύμφωνα με τον σχετικό δείκτη ΣΕΒ και
ii. στόχων υιοθέτησης και χρήσης τεχνολογιών cloud, ΙοΤ, Τεχνητής Νοημοσύνης, big data ή άλλων προηγμένων ψηφιακών τεχνολογιών με παράλληλο σχεδιασμό του σχετικού εφαρμοστικού πλαισίου
B) Επέκταση του φορολογικού κινήτρου των υπερ-αποσβέσεων, όπως εφαρμόζεται ήδη για επενδύσεις σε εξοικονόμηση ενέργειας, πράσινη μετάβαση και ψηφιοποίηση, και για τις δαπάνες προμήθειας/ανάπτυξης:
- εφαρμογών και υποδομών τεχνητής νοημοσύνης,
- εφαρμογών και υποδομών κυβερνοασφάλειας και διαχείρισης κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων και των σχέσεων με πελάτες και προμηθευτές.
3. Αξιολόγηση και ανασχεδιασμός της λειτουργίας των Ευρωπαϊκών Κέντρων Ψηφιακής Καινοτομίας (EDIHs) που λειτουργούν στη χώρα, ώστε να παρέχουν ουσιαστική υποστήριξη και καθοδήγηση στις ΜμΕ, με στόχο την επιτάχυνση της ψηφιοποίησης τους, την πρόσβαση σε τεχνολογίες ΑΙ και ψηφιακά εργαλεία, και την ενίσχυση της επιχειρηματικής τους ανταγωνιστικότητας.
4. Χρηματοδότηση ενός εθνικού κόμβου AI & Physical AI, ο οποίος θα λειτουργεί ως κεντρικό σημείο ενημέρωσης, καθοδήγησης, πειραματισμού και ανάπτυξης γνώσης. Ο κόμβος θα υποστηρίζει την ωρίμανση έργων Τεχνητής Νοημοσύνης από το πιλοτικό στάδιο έως την πλήρη παραγωγική λειτουργία, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αύξηση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας των ελληνικών επιχειρήσεων.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
