Περικοπές ΑΠΕ χωρίς αποζημίωση: Ελληνική στρέβλωση απέναντι στο Δίκαιο της ΕΕ

Οι περικοπές παραγωγής από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας δεν αποτελούν αναπόφευκτη συνέπεια της ενεργειακής μετάβασης, αλλά αποτέλεσμα ενός συστήματος που επέτρεψε τη σύνδεση περισσότερων έργων από όσα μπορούσε να εξυπηρετήσει το δίκτυο. 

Σήμερα, το κόστος αυτής της αστοχίας μεταφέρεται στους παραγωγούς, οι οποίοι βλέπουν την παραγωγή τους να περιορίζεται χωρίς να αποζημιώνονται.

Σύμφωνα με τον Σύλλογο ΕΠΑΦΗ, το ευρωπαϊκό πλαίσιο είναι σαφές. Το άρθρο 13 του Κανονισμού (ΕΕ) 2019/943 προβλέπει ότι όταν η παραγωγή περιορίζεται με εντολή του Διαχειριστή για λόγους ασφαλούς λειτουργίας του συστήματος ή του δικτύου, ο παραγωγός δικαιούται οικονομική αποζημίωση. 

Όπως υποστηρίζει ο Σύλλογος, δεν πρόκειται για νέα ρύθμιση που απαιτεί έγκριση από τις Βρυξέλλες, αλλά για υφιστάμενη ευρωπαϊκή υποχρέωση που οφείλει να εφαρμοστεί.

Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο ΑΔΜΗΕ, σε έγγραφό του προς το ΥΠΕΝ, δεν αμφισβητεί την ύπαρξη δικαιώματος αποζημίωσης, αλλά ζητά τη ρυθμιστική εξειδίκευση του τρόπου εφαρμογής του. Όπως επισημαίνει η ΕΠΑΦΗ, το ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να αποζημιώνονται οι παραγωγοί, αλλά ποιος θα καταβάλει την αποζημίωση και με ποιον μηχανισμό.

Η συζήτηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία καθώς οι περικοπές αναμένεται να αυξηθούν τα επόμενα χρόνια. Με την επέκταση των συστημάτων τηλεχειρισμού και την πλήρη εφαρμογή των νέων μηχανισμών διαχείρισης του δικτύου, ολοένα και περισσότεροι παραγωγοί θα βρεθούν αντιμέτωποι με περιορισμούς στην έγχυση ενέργειας. 

Σύμφωνα με τον Σύλλογο ΕΠΑΦΗ, χωρίς έναν σαφή και καθολικό μηχανισμό αποζημίωσης, η οικονομική ζημία θα μεταφέρεται μονομερώς στους επενδυτές και στους παραγωγούς ΑΠΕ.

Το παράδειγμα της Γερμανίας δείχνει έναν διαφορετικό δρόμο. Εκεί, οι περικοπές ΑΠΕ αποζημιώνονται και το σχετικό κόστος ανακτάται μέσω των ρυθμιζόμενων χρεώσεων δικτύου, διατηρώντας τους διαχειριστές οικονομικά ουδέτερους χωρίς να αφήνονται οι παραγωγοί ακάλυπτοι. 

Κατά τον σύνδεσμος, η Ελλάδα οφείλει να υιοθετήσει αντίστοιχη προσέγγιση, εφαρμόζοντας πλήρως το ευρωπαϊκό δίκαιο και θεσπίζοντας μηχανισμό αποζημίωσης που θα καλύπτει τόσο τις μελλοντικές όσο και τις ήδη πραγματοποιηθείσες περικοπές.

Η θέση του Συλλόγου συνοψίζεται σε ένα βασικό επιχείρημα: όταν ένας παραγωγός μπορούσε να παράγει ενέργεια αλλά δεν το έκανε επειδή έλαβε εντολή περιορισμού από τον Διαχειριστή, η ζημία δεν μπορεί να βαρύνει αποκλειστικά τον ίδιο.