Το Μητροπολιτικό Πάρκο Παύλου Μελά ανοίγει επίσημα τις πύλες του την Παρασκευή 12 Ιουνίου, στις 11 το πρωί, προσκαλώντας κατοίκους και επισκέπτες της δυτικής Θεσσαλονίκης σε έναν χώρο 340 στρεμμάτων πρασίνου και αναψυχής.
Το νέο πάρκο περιλαμβάνει 7.000 νέα δέντρα και θάμνους, περιπατητικές διαδρομές, χώρους άθλησης, παιδική χαρά, πάρκο σκύλων, παγκάκια, στέγαστρα και τρία αναψυκτήρια.
Η «μεταμόρφωση» του πρώην στρατοπέδου Παύλου Μελά σε σύγχρονο μητροπολιτικό πάρκο αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα αστικής ανάπλασης της Θεσσαλονίκης των τελευταίων δεκαετιών.
Με αφορμή τα εγκαίνια, ο δήμος Παύλου Μελά διοργανώνει τριήμερο εκδηλώσεων στις 12, 13 και 14 Ιουνίου, με δράσεις αφιερωμένες στην ιστορία, τον αθλητισμό και την οικογένεια, συνοδευόμενες από μουσικές εκδηλώσεις.
«Ο χώρος παραδίδεται και επιστρέφει στους φυσικούς του ιδιοκτήτες, τους πολίτες», δήλωσε ο δήμαρχος Παύλου Μελά, Δημήτρης Ασλανίδης, στη συνέντευξη Τύπου που πραγματοποιήθηκε εντός του πάρκου.
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «το Μητροπολιτικό Πάρκο και η ολοκλήρωσή του είναι μια συλλογική νίκη», κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στους πρώην δημάρχους Διαμαντή Παπαδόπουλο και Δημήτρη Δεμουρτζίδη.
Ο κ. Ασλανίδης χαρακτήρισε το έργο «πρωτοποριακό για τα ελληνικά δεδομένα», επισημαίνοντας πως παραδίδεται η πρώτη φάση του ανανεωμένου χώρου. Στο επόμενο στάδιο θα ολοκληρωθεί το νέο δημαρχείο Παύλου Μελά και το Μουσείο Προσφυγικού Ελληνισμού, τα οποία αναμένεται να παραδοθούν έως το καλοκαίρι του 2027.
Η τρίτη φάση του έργου αφορά την ανακατασκευή των διατηρητέων κτιρίων και τη διαμόρφωση τριών νέων πλατειών – Μνήμης, Θεάματος και Παιχνιδιού – με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 40 εκατ. ευρώ και ορίζοντα υλοποίησης τη δεκαετία.
Ο δήμαρχος εξήγησε ότι το πάρκο εγκαινιάζεται τώρα ώστε «να το χαρεί ο κόσμος που για δεκαετίες το περιμένει», ενώ διαβεβαίωσε πως οι βελτιώσεις θα συνεχιστούν καθημερινά.
Το πρόγραμμα των εγκαινίων
Κατά τη διάρκεια του τριήμερου εγκαινίων έχουν προγραμματιστεί πλήθος εκδηλώσεων. Την πρώτη ημέρα, οι επισκέπτες θα μπορούν να περιηγηθούν στο πάρκο, να δουν έκθεση φωτογραφίας για την ιστορία του πρώην στρατοπέδου και να παρακολουθήσουν εκδήλωση μνήμης για τους 101 εκτελεσθέντες από τα ναζιστικά στρατεύματα.
Το βράδυ θα πραγματοποιηθεί συναυλία με τον Στέλιο Ρόκκο, ενώ τις επόμενες ημέρες θα ακολουθήσουν εμφανίσεις της Marseaux, των Άνω Κάτω, των Μπρατιμιών και των αδελφών Τσαχουρίδη.
Το Σάββατο 13 Ιουνίου θα διεξαχθεί αγώνας δρόμου και πανόραμα αθλημάτων, με συμμετοχή τοπικών σωματείων. Παράλληλα, θα πραγματοποιηθούν δράσεις για παιδιά προσχολικής ηλικίας και πολιτιστικά δρώμενα από συλλόγους του δήμου.
Την Κυριακή 14 Ιουνίου, το πάρκο θα μετατραπεί σε έναν μεγάλο χώρο πικ-νικ με 2.500 μερίδες φαγητού για τους επισκέπτες. Μαθητές Λυκείου θα τοποθετήσουν μια «χρονοκάψουλα» με μηνύματα και φωτογραφίες, η οποία θα ανοιχτεί την Πρωτοχρονιά του 2056.
Οι επισκέπτες θα μπορούν επίσης να συνδυάσουν τη βόλτα τους με επίσκεψη στο νέο Μουσείο «Θεσσαλονικέων Μητρόπολις», που στεγάζει αρχαιολογικά ευρήματα από τις ανασκαφές του Μετρό.
Για την ασφάλεια του χώρου προβλέπεται φύλαξη από εταιρεία security και περιπολίες της Δημοτικής Αστυνομίας, ενώ ο δήμος θα λαμβάνει ετήσια χρηματοδότηση 700.000 ευρώ για τη συντήρηση του πάρκου.
Το πράσινο αποτύπωμα του πάρκου
Σύμφωνα με τη φυτοτεχνική μελέτη, το πρώην στρατόπεδο διέθετε ήδη πλούσια μεσογειακή βλάστηση, η οποία ενισχύθηκε με νέα είδη ώστε να δημιουργηθεί η εικόνα ενός φυσικού δασικού πεδίου.
Στο βόρειο τμήμα επεκτάθηκε το δασάκι με πεύκα, πλατάνια, δρυς και βελανιδιές, ενώ στο νότιο άκρο, κοντά στο ρέμα, τοποθετήθηκαν λυγαριές, πικροδάφνες και ιτιές.
Στο κέντρο δημιουργήθηκε οπωρώνας με καρποφόρα δέντρα – όπως αμυγδαλιές, ελιές και δαμασκηνιές – που θυμίζει παλιό αγρόκτημα και επιτρέπει στους κατοίκους να συλλέγουν καρπούς. Κατά μήκος της Λεωφόρου Μίκη Θεοδωράκη φυτεύτηκαν δέντρα μεγάλης ανάπτυξης και θάμνοι, ενώ συμπληρώθηκαν όλες οι δενδροδόχοι.
Στη συνέντευξη Τύπου παρουσιάστηκε το νέο λογότυπο του Μητροπολιτικού Πάρκου Παύλου Μελά, ενώ συμβολικά προσφέρθηκαν σπόροι βασιλικού. Για το έργο μίλησαν επίσης η Φάνια Περσάκη, μέλος της ομάδας φυτοτεχνικής μελέτης, καθώς και οι αντιδήμαρχοι Τεχνικών Έργων Χαράλαμπος Μαγειρόπουλος, Πολιτισμού Αμάντα Αγκούτογλου και Πολεοδομίας Θεολόγος Παπαδόπουλος.
Από στρατόπεδο σε πνεύμονα πρασίνου
Η ιστορία του στρατοπέδου Παύλου Μελά ξεκινά το 1890, όταν ο οθωμανικός στρατός αγόρασε γη 250 στρεμμάτων στην περιοχή. Ως το 1905 ολοκληρώθηκε η κατασκευή στρατωνισμών, τεμένους, σταβλικών εγκαταστάσεων και διοικητικών κτιρίων. Μετά την απελευθέρωση της Θεσσαλονίκης το 1912, εγκαταστάθηκε ο ελληνικός στρατός και το 1914 φιλοξενήθηκαν συμμαχικές δυνάμεις.
Ο χώρος συνδέθηκε με ιστορικά γεγονότα της πόλης, φιλοξενώντας πυροπαθείς του 1917 και πρόσφυγες της Μικρασιατικής Καταστροφής. Στα τέλη της δεκαετίας του 1920 έλαβε το όνομα «Παύλος Μελάς». Κατά τη διάρκεια της γερμανικής κατοχής λειτούργησε ως φυλακή και τόπος εκτελέσεων, ενώ μετά το 1945 επανήλθε ο ελληνικός στρατός, ανεγείροντας νέα κτίρια.
Το 2003, με τη διάνοιξη της οδού Λαγκαδά, το υπουργείο Πολιτισμού χαρακτήρισε ως μνημείο το οθωμανικό τέμενος του στρατοπέδου.