Η μετάφραση της Καινής Διαθήκης στην Ελληνική Νοηματική Γλώσσα αποτελεί ένα φιλόδοξο εγχείρημα που φιλοδοξεί να ανοίξει νέους δρόμους συμμετοχής για την κοινότητα των κωφών στην εκκλησιαστική ζωή. «Δεν είναι μία απλή μετάφραση της Αγίας Γραφής. Θέλουμε μια Εκκλησία ανοιχτή, που να σέβεται όλους τους πιστούς», τόνισε ο Γρηγόρης Πετρόπουλος, δάσκαλος στο 10ο Ειδικό Δημοτικό Σχολείο Βαρήκοων Θεσσαλονίκης και ενεργό μέλος της κοινότητας των κωφών, κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στη ΔΕΘ στο πλαίσιο της 22ης Διεθνούς Έκθεσης Βιβλίου Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Πετρόπουλος περιέγραψε την ανάγκη να υπάρξει πρόσβαση στη Θεία Λειτουργία και στα μυστήρια μέσα από τη γλώσσα των κωφών, ώστε οι πιστοί να μπορούν να κατανοούν πλήρως το περιεχόμενο της λατρείας. Εξήγησε ότι για πολλά χρόνια οι κωφοί παρακολουθούσαν τις τελετές χωρίς να αντιλαμβάνονται το νόημα, περιοριζόμενοι σε μία κατάσταση μίμησης των κινήσεων των υπολοίπων πιστών.
Η Ελληνική Βιβλική Εταιρεία έχει ήδη προχωρήσει στο πρώτο στάδιο του έργου, με στόχο τη μετάφραση των τεσσάρων Ευαγγελίων της Καινής Διαθήκης. Μια ομάδα από κωφούς μεταφραστές, γλωσσολόγους, ιερείς και διερμηνείς εργάζεται πάνω στο «Κατά Μάρκον Ευαγγέλιον», δημιουργώντας νέες λέξεις και έννοιες όπου δεν υπάρχουν αντίστοιχες στη νοηματική γλώσσα.
Η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα στη λατρεία
Η Μαρία Πλατσίδου, καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μακεδονίας, επισήμανε ότι μέχρι το 2020 η διερμηνεία στη νοηματική γινόταν περιορισμένα και σποραδικά σε λίγες εκκλησίες και μοναστήρια. Ανέφερε ως παράδειγμα την εκκλησία της Αχειροποίητου στη Θεσσαλονίκη, όπου υπήρχε διερμηνεία μόλις δύο ή τρεις φορές τον χρόνο.
Σήμερα, η κατάσταση αλλάζει, καθώς κάποιες εκκλησίες μεταδίδουν διαδικτυακά τις λειτουργίες στη νοηματική. «Παράλληλα, προέκυψε η ανάγκη για κάτι βαθύτερο: τη μετάφραση του βιβλικού περιεχομένου», σημείωσε η κ. Πλατσίδου, επισημαίνοντας τις μεγάλες δυσκολίες του εγχειρήματος, καθώς πολλές θεολογικές έννοιες απαιτούν ιδιαίτερη προσαρμογή.
Θεολογική διάσταση και κοινωνικό μήνυμα
Η Αικατερίνη Τσαλαμπούνη, καθηγήτρια στη Θεολογική Σχολή του ΑΠΘ, χαρακτήρισε την πρωτοβουλία της Ελληνικής Βιβλικής Εταιρείας «πράξη εκκλησιαστικής ακεραιότητας και ευθύνης». Όπως υπογράμμισε, η μετάφραση δεν αφορά μόνο τους κωφούς, αλλά και το σύνολο της εκκλησιαστικής κοινότητας, καθώς «χωρίς αυτήν, το έργο της διδασκαλίας και του ευαγγελισμού παραμένει ελλιπές».
Ο πατέρας Σπυρίδων από την Παναγία Αχειροποίητο, που γνωρίζει νοηματική και εξομολογεί κωφούς πιστούς, ανέφερε χαρακτηριστικά πως «ο πρώτος που έκανε νοηματική ήταν ο Χριστός», υπογραμμίζοντας τη σημασία της επικοινωνίας μέσα από τη γλώσσα των κινήσεων και της έκφρασης.
Η Ελληνική Νοηματική Γλώσσα αναγνωρίστηκε νομικά το 2000 και αριθμεί περίπου 40.000 χρήστες στην Ελλάδα. Είναι πλήρης και αυτόνομη γλώσσα, με δική της γραμματική και δομή, και πλέον έχει ενταχθεί σε πλήθος δημόσιων εκδηλώσεων, από τα δελτία ειδήσεων έως τις συνεδριάσεις της Βουλής και τα επιστημονικά συνέδρια.