Η ελληνική γλώσσα, της οποίας η Διεθνής Ημέρα τιμάται κάθε χρόνο στις 9 Φεβρουαρίου, αποτελεί όχι μόνο έκφραση της ταυτότητας και της παράδοσης του ελληνικού λαού, αλλά και παγκόσμια πνευματική κληρονομιά. Το ενδιαφέρον και τη σαγήνη που ασκεί διεθνώς επιβεβαιώνουν με δηλώσεις τους στο ΑΠΕ-ΜΠΕ συγγραφείς, διανοούμενοι και ελληνιστές από την Ιταλία και την Ισπανία, δύο χώρες με στενούς πολιτισμικούς δεσμούς με την Ελλάδα και ισχυρή παράδοση στις κλασικές σπουδές.
Η ελληνική γλώσσα ως πηγή έμπνευσης
Η Ιταλίδα συγγραφέας Έλενα Ντ' Αμπρότζο Ναβόνε, δημιουργός του επιτυχημένου βιβλίου «Οι νύχτες της Κω», που αναμένεται να κυκλοφορήσει στα ελληνικά, τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ: «Η ελληνική γλώσσα είναι μια πηγή που διασχίζει τους αιώνες· σε κάθε λέξη υπάρχει η ανάσα του Αιγαίου, το θάρρος να ρωτάς την ίδια την ύπαρξη... Όσο κάποιος θα γράφει, θα αγαπά και θα ονειρεύεται στα ελληνικά, αυτή η γλώσσα δεν θα πάψει να αναγεννιέται».
Ο διευθυντής του Ιταλικού Ινστιτούτου στην Αθήνα, Φραντσέσκο Νέρι, επισημαίνει ότι η διδασκαλία των ελληνικών στην Ιταλία αποτελεί βασικό θεμέλιο της εκπαίδευσης. «Όπως χιλιάδες Ιταλοί, άρχισα να μαθαίνω αρχαία ελληνικά στο Κλασικό Λύκειο σε ηλικία 14 ετών και μπορώ να πω ότι από τότε δεν τα εγκατέλειψα ποτέ», αναφέρει. Ο ίδιος υπογραμμίζει ότι η μελέτη των ελληνικών εμπλουτίζει τις σχέσεις των δύο χωρών και ενισχύει την πολιτιστική τους εγγύτητα.
Από την πλευρά της Ισπανίας, ο ελληνιστής και μεταφραστής του Καβάφη, Εουσέμπι Αγιένσα Πρατ, σημειώνει ότι η Καταλωνία διατηρεί ζωντανές ρίζες με την Ελλάδα ήδη από την εποχή του Εμπορίου (Empuries). «Η Ισπανία έχει αναδείξει μεγάλους ελληνιστές όπως οι Κάρλες Ρίμπα, Ζουζέπ Αλσίνα και Αλέξις-Εουδάλδ Σολά», αναφέρει, προσθέτοντας πως στα ισπανικά πανεπιστήμια διδάσκονται τόσο τα αρχαία όσο και τα νέα ελληνικά, ενώ στα λύκεια οι μαθητές των ανθρωπιστικών κατευθύνσεων μπορούν να παρακολουθήσουν δύο έτη ελληνικών.
Η διδασκαλία της ελληνικής και οι προκλήσεις των ανθρωπιστικών σπουδών
Στην Ιταλία, όπου οι δεσμοί με την Ελλάδα παραμένουν ισχυροί, η διδασκαλία της ελληνικής γλώσσας βρίσκεται στο επίκεντρο των πανεπιστημιακών και λυκειακών σπουδών. Ο καθηγητής Καμίλο Νέρι του Πανεπιστημίου της Μπολόνια αναφέρεται στη μέθοδο διδασκαλίας των αρχαίων ελληνικών μέσω της μετάφρασης ολόκληρων κειμένων, που μετατρέπει το μάθημα σε «εργαστήριο ανάγνωσης» και ενισχύει την κατανόηση της πολυπλοκότητας των κλασικών έργων.
Ωστόσο, η διδασκαλία της ελληνικής φαίνεται να ακολουθεί τη γενικότερη κρίση των ανθρωπιστικών σπουδών. Η τεχνολογική πρόοδος και οι νέες ψηφιακές τάσεις στρέφουν τους νέους σε πιο «θετικές» επιστήμες. Ο Φραντσέσκο Νέρι παρατηρεί μια ελαφρά μείωση των μαθητών στα κλασικά λύκεια, αν και αυτά πλέον ενσωματώνουν περισσότερες κατευθύνσεις που συνδυάζουν αρχαίες γλώσσες με επιστήμη και τεχνολογία.
Αντίστοιχα, ο Εουσέμπι Αγιένσα σημειώνει ότι και η Ισπανία βιώνει την ίδια κρίση, με μείωση του αριθμού φοιτητών και καθηγητών ελληνικής φιλολογίας. Παρά τις δυσκολίες, πολλοί φοιτητές, μέσα από τα προγράμματα Erasmus, γνωρίζουν την Ελλάδα, αγαπούν τη γλώσσα και επιλέγουν να τη μελετήσουν.
Η αξία της ελληνικής γλώσσας στη σύγχρονη εποχή
Ο Καμίλο Νέρι επισημαίνει ότι τα νέα τεχνολογικά δεδομένα επηρεάζουν την ποιότητα της μελέτης των αρχαίων ελληνικών. «Η ταχύτητα και η αμεσότητα των σύγχρονων μέσων επικοινωνίας υπερτερούν έναντι του βάθους και της αναλυτικής αυστηρότητας που απαιτεί η μελέτη μιας αρχαίας γλώσσας», αναφέρει. Η εκπαίδευση, όπως σημειώνει, τείνει να προσανατολίζεται στη λειτουργικότητα και την επαγγελματική πρακτική, γεγονός που οδηγεί στην αποδυνάμωση των κλασικών σπουδών.
Καταλήγοντας, ο καθηγητής Νέρι τονίζει ότι τα μεγάλα κλασικά κείμενα αποτελούν «ευρωπαϊκή και παγκόσμια λογοτεχνία που πρέπει να διατηρήσουμε για όποιον θέλει να τη διαβάζει στο πρωτότυπο». Πρόκειται, όπως επισημαίνει, για μια ανεκτίμητη πνευματική κληρονομιά που προσφέρει ελευθερία και κριτική σκέψη στους πολίτες της τρίτης χιλιετίας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
