Η αύξηση του πληθυσμού της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα δεν έχει οδηγήσει σε αντίστοιχη άνοδο των ζημιών στην κτηνοτροφία, τη μελισσοκομία και τη γεωργική παραγωγή. Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα έρευνας του Αρκτούρου, η οποία στηρίχθηκε σε επίσημα στοιχεία αιτήσεων αποζημιώσεων προς τον ΕΛΓΑ για την περίοδο 1999-2020.
Σύμφωνα με την οργάνωση, ο πληθυσμός της καφέ αρκούδας στην Ελλάδα εκτιμάται σήμερα σε περίπου 900 ζώα, έναντι 450-500 το 2019. Η μελέτη ανέλυσε 7.067 αιτήσεις αποζημίωσης συνολικού ύψους περίπου 4,1 εκατ. ευρώ, με το 59,4% των ζημιών να αφορά την κτηνοτροφία, το 23% τη μελισσοκομία και το 17,6% τη γεωργική παραγωγή.
Παρά τη γεωγραφική εξάπλωση και ανάκαμψη του πληθυσμού της αρκούδας, οι συνολικές ζημιές δεν παρουσίασαν αύξηση. Μετά από μια αρχική άνοδο έως το 2009, οι αιτήσεις αποζημίωσης μειώθηκαν και από το 2012 και μετά παραμένουν σταθερές, σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα του 1999.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας επισημαίνουν ότι:
- Οι συνολικές ζημιές από καφέ αρκούδα δεν αυξήθηκαν με την ανάκαμψη του πληθυσμού μετά το 2012.
- Τα επίπεδα ζημιών παραμένουν σταθερά διαχρονικά.
- Η δημόσια αντίληψη περί γενικευμένης αύξησης των συγκρούσεων δεν επιβεβαιώνεται επιστημονικά.
Η έρευνα διαπιστώνει σαφή χωρική διαφοροποίηση στις ζημιές. Σε περιοχές όπου η αρκούδα ζει εδώ και δεκαετίες και εφαρμόζονται προληπτικά μέτρα, τα επίπεδα ζημιών είναι σταθερά ή μειώνονται. Αυξητικές τάσεις εμφανίζονται κυρίως σε περιοχές όπου οι αρκούδες επέστρεψαν πρόσφατα και απουσιάζει συστηματική πρόληψη.
Οι ζημιές στη γεωργία και τη μελισσοκομία εντοπίζονται κυρίως στα όρια της εξάπλωσης του είδους, ενώ στην κτηνοτροφία καταγράφονται εντός των περιοχών εγκατεστημένης παρουσίας της αρκούδας.
Η μελέτη καταγράφει και εποχικά μοτίβα: οι συγκρούσεις με αρκούδες στην κτηνοτροφία και τη γεωργία κορυφώνονται προς το τέλος του καλοκαιριού και το φθινόπωρο, με αιχμή τον Σεπτέμβριο.
Στη μελισσοκομία, οι περισσότερες ζημιές σημειώνονται την άνοιξη και στις αρχές του καλοκαιριού, με κορύφωση τον Ιούνιο. Η προβλεψιμότητα αυτή υποδεικνύει ότι οι συγκρούσεις μπορούν να περιοριστούν με έγκαιρα και στοχευμένα μέτρα πρόληψης.
Όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση της οργάνωσης, «η συνύπαρξη ανθρώπου και καφέ αρκούδας είναι εφικτή και ήδη συμβαίνει στην Ελλάδα».
Η προστασία της αρκούδας δεν συνεπάγεται απαραίτητα αύξηση ζημιών, ενώ η πρόληψη αποδεικνύεται αποτελεσματικότερη από την αποζημίωση. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ενημέρωση και στήριξη των τοπικών κοινωνιών, κυρίως σε περιοχές όπου η αρκούδα επανεμφανίζεται.
Η έρευνα, με τίτλο «Revisiting the Link Between Population Recovery and Human-Wildlife Conflicts: Insights From Brown Bear Compensation Claims in Greece», δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό Animal Conservation. Συγγραφείς είναι ο γενικός διευθυντής του Αρκτούρου Δρ. Αλέξανδρος Καραμανλίδης, η βιολόγος Ζωή Σκάλκου και οι επιστημονικοί συνεργάτες Miguel de Gabriel Hernando και Carlos Bautista.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
