Η συμβολή των Μικρασιατών προσφύγων στο Έπος του ’40 τιμήθηκε στο ΠΑΜΑΚ

Οι Μικρασιάτες πρόσφυγες που έφτασαν στην Ελλάδα μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή του 1922, σε κάθε ηλικία, βρέθηκαν ξανά στην πρώτη γραμμή της ιστορίας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Πολλοί από αυτούς, που είχαν εγκατασταθεί σε περιοχές όπως η Αττική, η Κεντρική και η Ανατολική Μακεδονία, κλήθηκαν να πολεμήσουν στο αλβανικό μέτωπο το 1940, με εκατοντάδες να χάνουν τη ζωή τους εν ώρα καθήκοντος.

Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν σε εκδήλωση του Πανεπιστημίου Μακεδονίας (ΠΑΜΑΚ), στο πλαίσιο των επετείων της 28ης Οκτωβρίου και της απελευθέρωσης της Θεσσαλονίκης, η συμβολή των Μικρασιατών στο Έπος του ’40 ήταν καθοριστική. Τα δεδομένα αντλήθηκαν από έρευνα της Επώνυμης Έδρας Διδασκαλίας και Έρευνας στις Μικρασιατικές Σπουδές του ΠΑΜΑΚ.

Όπως επισήμανε ο Θεοχάρης Αναγνωστόπουλος, επισκέπτης επίκουρος καθηγητής του Τμήματος Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών, πολλοί Μικρασιάτες αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τις εστίες τους για δεύτερη φορά. Οι οικογένειές τους βίωσαν ξανά το δράμα του ξεριζωμού και της απώλειας, καθώς πολλοί πρόσφυγες έπεσαν στα πεδία των μαχών του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου.

Η συμμετοχή των Μικρασιατών στο έπος του ’40 τεκμηριώθηκε μέσα από τα αρχεία της Διεύθυνσης Ιστορίας Στρατού. Παρά την απουσία συγκεντρωτικών καταλόγων, η ανάλυση των επωνύμων και των τόπων κατοικίας των πεσόντων επέτρεψε στους ερευνητές να αναγνωρίσουν την έντονη παρουσία προσφύγων μικρασιατικής καταγωγής στις μάχες του 1940-41.

Στην Αττική, σημαντικός αριθμός Μικρασιατών που θυσιάστηκαν προέρχονταν από περιοχές όπως ο Πειραιάς, η Νέα Χαλκηδόνα, η Καισαριανή, ο Ταύρος, η Νέα Ιωνία, ο Άγιος Στέφανος, η Νέα Φιλαδέλφεια, το Κερατσίνι, η Νίκαια, η Καλλιθέα και η Δραπετσώνα.

Στη Θεσσαλονίκη, προσφυγικές συνοικίες όπως η Τούμπα, τα Πεύκα, η Καλαμαριά, αλλά και περιοχές εκτός πόλης όπως ο Λαγκαδάς, η Νέα Μηχανιώνα και η Νέα Ευκαρπία, ανέδειξαν πολλούς ήρωες με μικρασιατικές ρίζες. Ανάλογη εικόνα καταγράφεται σε νομούς όπως το Κιλκίς, η Πέλλα, οι Σέρρες, η Πιερία, η Δράμα και η Καβάλα, όπου οι πρόσφυγες από τον Πόντο και την Καππαδοκία αποτέλεσαν σημαντικό τμήμα των πεσόντων.

Ο κ. Αναγνωστόπουλος τόνισε τη σημασία να έρθουν στο φως τα ονόματα αυτών των ανθρώπων, επισημαίνοντας ότι είναι καθήκον της Επώνυμης Έδρας Μικρασιατικών Σπουδών να αναδείξει την ιστορική συμβολή του μικρασιατικού ελληνισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στη συμβολή του άμαχου πληθυσμού μικρασιατικής καταγωγής, ιδίως γυναικών, που προσέφεραν βοήθεια στον ελληνικό στρατό κατά τις επιχειρήσεις στην Πίνδο.

Ο πρύτανης του ΠΑΜΑΚ, Στέλιος Κατρανίδης, υπογράμμισε τη σημασία της εθνικής ενότητας που χαρακτήρισε την περίοδο του 1940. Όπως ανέφερε, η 28η Οκτωβρίου απέδειξε ότι ο Ελληνισμός μπορεί να υπερβεί διαχωριστικές γραμμές και να ενωθεί για τον κοινό σκοπό. Η θυσία των Μικρασιατών προσφύγων αποτελεί σημαντικό κεφάλαιο της εθνικής ιστορίας και παρακαταθήκη για τις επόμενες γενιές.

Στην εκδήλωση του ΠΑΜΑΚ παρευρέθηκαν εκπρόσωποι τοπικών αρχών, της Εκκλησίας, του Στρατού και της κυβέρνησης, ενώ ακολούθησε βράβευση μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και μουσικό πρόγραμμα.