Το κύμα διαμαρτυρίας των μαθητών λυκείου και φοιτητών στη Γαλλία έχει εξελιχθεί σε εθνικό φαινόμενο, καθώς μέσα σε λίγες εβδομάδες οι κινητοποιήσεις από τοπικούς αποκλεισμούς σχολείων μετατράπηκαν σε μαζικές διαδηλώσεις. Οι νέοι εμφανίζονται αποφασισμένοι να θέσουν τα αιτήματά τους στην κορυφή της πολιτικής ατζέντας, ενόψει των προεδρικών εκλογών.
Η 18χρονη Νεσρίν, απευθυνόμενη στους αστυνομικούς έξω από το λύκειό της στο Παρίσι, τόνισε: «Ακούστε μας και θα σταματήσουμε». Οι μαθητές διαμαρτύρονται για ετοιμόρροπα κτίρια, υπερφορτωμένα προγράμματα, ελλείψεις σε διδακτικό προσωπικό και την πίεση που ασκείται για την πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.
Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, το κίνημα εξαπλώθηκε ταχύτατα από σχολείο σε σχολείο και στη συνέχεια σε φοιτητές, παίρνοντας εθνικές διαστάσεις. Η 14χρονη Παλόμα από τη Μασσαλία δήλωσε πως οι κινητοποιήσεις αποτελούν «έναν τρόπο να διαμαρτυρηθούμε εναντίον όλων όσα συμβαίνουν στα λύκεια και έξω από αυτά διότι διανύουμε προεκλογική περίοδο».
Η Ένωση Μαθητών Λυκείου (USL) κάλεσε στα τέλη Σεπτεμβρίου σε πανεθνικούς αποκλεισμούς σχολείων, δράση που συνέπεσε με κινητοποιήσεις στον δημόσιο τομέα και στηρίχθηκε και από φοιτητικές οργανώσεις.
Λίγες ημέρες αργότερα, το κίνημα κλιμακώθηκε με επιθέσεις σε διευθυντές σχολείων και εμπρησμούς, ενώ οι συγκρούσεις με τις δυνάμεις της αστυνομίας πολλαπλασιάστηκαν. Πάνω από 200 εκπαιδευτικά ιδρύματα τέθηκαν υπό αποκλεισμό, ενώ περισσότερα από 1.000 παρουσίασαν σοβαρά προβλήματα λειτουργίας.
Κλιμάκωση κινητοποιήσεων και κυβερνητικές αντιδράσεις
Μετά από δέκα ημέρες κινητοποιήσεων, ο υπουργός Παιδείας Εντουάρ Ζεφρέ συναντήθηκε με τις ενώσεις των μαθητών και δεσμεύθηκε σε ένα σχέδιο δράσης για την επιτάχυνση της αντικατάστασης των εκπαιδευτικών, την εξέταση του σχολικού προγράμματος και την ενίσχυση της «σχολικής δημοκρατίας». Παράλληλα, ανακοινώθηκε η δημιουργία πλατφόρμας για την έκφραση των αιτημάτων των μαθητών.
Ο υπουργός Ανώτερης Εκπαίδευσης Φιλίπ Μπατίστ συναντήθηκε με φοιτητικές ενώσεις. Ωστόσο, οι οργανώσεις των μαθητών και των φοιτητών, καταγγέλλοντας την απουσία «συγκεκριμένων μέτρων», ζήτησαν συνέχιση των κινητοποιήσεων και συνάντηση με τον πρωθυπουργό Σεμπαστιάν Λεκορνί.
Σύμφωνα με πηγές από το περιβάλλον του προέδρου Εμανουέλ Μακρόν, ο ίδιος φέρεται να κατηγορεί τον υπουργό Παιδείας για υποτίμηση της κατάστασης και καθυστερημένη αντίδραση.
Μαζικές διαδηλώσεις και ζητήματα αστυνομικής βίας
Η «τρίτη πράξη» του κινήματος, με τη στήριξη συνδικάτων εκπαιδευτικών και φοιτητικών οργανώσεων, οδήγησε στη συμμετοχή 266.000 έως 450.000 διαδηλωτών σε όλη τη χώρα. Πολιτικοί αρχηγοί, όπως ο Ζαν-Λικ Μελανσόν και ο Ολιβέ Φορ, χαιρέτισαν τη μαζικότητα της νεολαίας και τη δυναμική των κινητοποιήσεων.
Στις διαδηλώσεις, τα συνθήματα κατά της αστυνομικής βίας είχαν ισχυρή παρουσία. Καταγράφηκαν σοβαρά περιστατικά, όπως ο ακρωτηριασμός του χεριού ενός 15χρονου στη Λανς και η απώλεια ακοής ενός 16χρονου στην Τουρ, γεγονότα που αποδόθηκαν σε χρήση αστυνομικών μέσων καταστολής.
Ο πρωθυπουργός Σεμπαστιάν Λεκορνί απέρριψε τις καταγγελίες περί «πολιτικών εντολών για αστυνομική καταστολή», κάνοντας λόγο για «ατυχήματα» που μπορεί να συμβούν.
Αναμονή για απαντήσεις και συνέχιση των κινητοποιήσεων
Ο πρωθυπουργός δεσμεύθηκε ότι η κυβέρνηση θα παρουσιάσει έως τα τέλη Οκτωβρίου «συγκεκριμένες, άμεσες και πλήρως χρηματοδοτούμενες απαντήσεις» στα αιτήματα των νέων, χωρίς ωστόσο να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Η εκπρόσωπος του φοιτητικού συνδικάτου Unef, Μανόν Μορέ, χαρακτήρισε την κινητοποίηση «ιστορική», εκτιμώντας ότι η κυβέρνηση δεν ανταποκρίνεται στις διεκδικήσεις της νεολαίας. Από την πλευρά της, η εκπρόσωπος της Φοιτητικής Ένωσης, Σαμπρίν Χαρμπάς, τόνισε πως οι κινητοποιήσεις θα συνεχιστούν μέχρι να δοθούν ουσιαστικές οικονομικές απαντήσεις.
Πολλοί μαθητές λυκείου δηλώνουν αποφασισμένοι να συνεχίσουν τις δράσεις τους, περιγράφοντας την κατάσταση ως «παιχνίδι ανάμεσα στην κυβέρνηση και εμάς — να δούμε ποιος θα υποχωρήσει πρώτος».