Στη σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στη Ροβανιέμι της βόρειας Φινλανδίας, δώδεκα χώρες ζήτησαν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύσει την παρουσία της στην Αρκτική, όπου οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνονται λόγω ρωσικών απειλών και εδαφικών διεκδικήσεων του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ. Οι συμμετέχουσες χώρες, μεταξύ των οποίων η Φινλανδία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Δανία, η Ολλανδία, η Σουηδία και η Ελλάδα, τόνισαν σε κοινό ανακοινωθέν ότι «η ασφάλεια στην Αρκτική πρέπει να διασφαλιστεί συλλογικά».
Η πρωτοβουλία αυτή έρχεται επτά μήνες μετά τις επανειλημμένες απειλές του Αμερικανού προέδρου για κατάληψη της Γροιλανδίας, γεγονός που προκάλεσε ένταση μεταξύ των δυτικών συμμάχων. Αν και οι εντάσεις μεταξύ Ευρωπαίων και Αμερικανών έχουν μειωθεί, οι Ευρωπαίοι ηγέτες παραμένουν ανήσυχοι και επιδιώκουν συνεργασία για την ενίσχυση της παρουσίας τους στην περιοχή, λαμβάνοντας υπόψη και την παρουσία της Ρωσίας στα φινλανδικά σύνορα.
Σύμφωνα με τους ηγέτες, η Μόσχα θεωρείται «σημαντική και διαρκή απειλή» για την ασφάλεια στην Αρκτική. Στη σύνοδο παρευρέθηκαν ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς, η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν και άλλοι ηγέτες, όπως ο Ρουμάνος πρόεδρος Νίκουσορ Νταν, υπογραμμίζοντας ότι το ζήτημα της Αρκτικής αφορά συνολικά την Ευρώπη.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε πως «αυτό που συμβαίνει εδώ δεν είναι περιφερειακό ζήτημα. Είναι ένα ευρωπαϊκό ζήτημα». Η συζήτηση επικεντρώθηκε στις νέες οδούς ναυσιπλοΐας λόγω της υποχώρησης των πάγων, στα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα πρώτων υλών και στις απειλές που δημιουργούν οι στρατιωτικές δραστηριότητες Ρωσίας και Κίνας.
Παρότι δεν ελήφθησαν επίσημες αποφάσεις, η σύνοδος πραγματοποιήθηκε ενόψει της αναμενόμενης νέας στρατηγικής για την Αρκτική από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η οποία θα καθορίσει τις πολιτικές κατευθύνσεις των Βρυξελλών για τα επόμενα χρόνια. Τα κράτη-μέλη έχουν ακόμη τη δυνατότητα να επηρεάσουν το τελικό κείμενο, με τον Μερτς να σημειώνει ότι «θα πρέπει να ενισχύσουμε τη δέσμευση της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε αυτήν την περιοχή, προκειμένου να συμπληρώσουμε τις προσπάθειες του ΝΑΤΟ».
Η Γροιλανδία στο επίκεντρο των διαπραγματεύσεων
Η πρωθυπουργός της Δανίας εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τις συνομιλίες με τις ΗΠΑ και τη Γροιλανδία σχετικά με το μέλλον του νησιού. Η Φρεντέρικσεν χρειάστηκε να αντιμετωπίσει την επιμονή του προέδρου Τραμπ να θέσει τη Γροιλανδία υπό αμερικανικό έλεγχο, με το επιχείρημα ότι η Δανία δεν μπορεί να προστατεύσει το νησί από τη Ρωσία και την Κίνα.
Η Γροιλανδία, αν και δεν ανήκει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελεί σημαντικό γεωπολιτικό σημείο. Πρόσφατα, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν επισκέφθηκε το νησί και ανακοίνωσε επενδυτικό πακέτο 200 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών εξόρυξης πρώτων υλών.
Η Φρεντέρικσεν δήλωσε πως «είναι πολύ νωρίς για να εξαχθούν συμπεράσματα, αλλά είμαι αρκετά αισιόδοξη για την ικανότητά μας να βρούμε μια λύση», ενώ τόνισε ότι ελπίζει σε ειρηνική διευθέτηση με συμμετοχή και των Αμερικανών.
Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ, Δανίας και Γροιλανδίας καλύπτονται από μυστικότητα, με πληροφορίες να αναφέρουν ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν τη δημιουργία τριών νέων στρατιωτικών βάσεων στη νότια Γροιλανδία, εκτός από τη βάση Πιτουφίκ. Η αμυντική συμφωνία του 1951, επικαιροποιημένη το 2004, παρέχει ήδη στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις ευρεία ελευθερία εγκατάστασης στη Γροιλανδία, υπό την προϋπόθεση ενημέρωσης των αρχών.
Η Δανή πρωθυπουργός υπενθύμισε ότι όταν ανέλαβε τα καθήκοντά της, η Αρκτική δεν βρισκόταν στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του ΝΑΤΟ. Σήμερα, 19 σύμμαχοι πραγματοποιούν κοινές ασκήσεις στη Γροιλανδία, γεγονός που καταδεικνύει τη στρατηγική σημασία της περιοχής για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
