Η Ισπανία προσελκύει έντονο ενδιαφέρον από κινεζικές εταιρείες ηλεκτρικών οχημάτων και μπαταριών, οι οποίες επενδύουν δυναμικά στον αυτοκινητοβιομηχανικό τομέα της χώρας. Οι νέες συμφωνίες περιλαμβάνουν ποικίλους όρους για την τοπική απασχόληση και τη μεταφορά τεχνολογίας, ενώ παράλληλα αξιωματούχοι και εκπρόσωποι της βιομηχανίας ζητούν από την ΕΕ να υιοθετήσει κοινά πρότυπα, καθώς αναμένονται αυστηρότερα εμπορικά μέτρα το επόμενο διάστημα.
Καθώς οι ισπανικές περιφέρειες ανταγωνίζονται για να προσελκύσουν κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες και κατασκευαστές μπαταριών, πολλοί παράγοντες πιέζουν τις Βρυξέλλες να θεσπίσουν αυστηρούς κανόνες για τις ξένες επενδύσεις στην ΕΕ. Το Reuters επισημαίνει ότι στόχος είναι να διασφαλιστεί πως η ισπανική οικονομία δεν θα πληγεί από την αυξανόμενη παρουσία κινεζικών κεφαλαίων.
Η διττή αυτή προσέγγιση αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που καλείται να διαχειριστεί η Ευρώπη, στην προσπάθειά της να ενισχύσει την παραγωγή χωρίς να περιοριστεί σε ρόλο συναρμολόγησης κινεζικής τεχνολογίας.
Υποστηρικτές ενός ενιαίου πλαισίου σε επίπεδο ΕΕ θεωρούν ότι θα περιοριστούν οι διακυμάνσεις στις επενδυτικές συνθήκες μεταξύ των κρατών-μελών και θα ενισχυθεί ο έλεγχος των Βρυξελλών επί των μακροπρόθεσμων οικονομικών ωφελειών από τα μεγάλα έργα.
«Δεν μπορούμε να ανταγωνιζόμαστε μεταξύ των κρατών-μελών - χρειαζόμαστε κοινά πρότυπα για όλους», δήλωσε στο Reuters ο Juan José Picazo του βιομηχανικού συνδικάτου CCOO στη Βαλένθια.
Η στάση της Ισπανίας αντικατοπτρίζει το ευρύτερο ερώτημα για τις Βρυξέλλες: πώς μπορεί η ΕΕ να προσελκύσει κινεζικά κεφάλαια διατηρώντας ταυτόχρονα εξειδικευμένη απασχόληση, τεχνική γνώση και σημαντικό μερίδιο στις αλυσίδες εφοδιασμού.
Η Ισπανία είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος παραγωγός αυτοκινήτων στην Ευρώπη μετά τη Γερμανία, με περίπου 600.000 εργαζόμενους στον κλάδο και συμβολή περίπου 10% στο ΑΕΠ της χώρας.
Παρά την ήδη σημαντική παραγωγή οχημάτων για ξένες μάρκες, η βιομηχανία στηρίζεται σε Ισπανούς εργαζόμενους και προμηθευτές, με ανησυχίες ότι η νέα επενδυτική δραστηριότητα μπορεί να μεταφέρει τον έλεγχο της τεχνολογίας εκτός Ευρώπης.
Η πίεση για την εξασφάλιση νέων έργων παραμένει έντονη, με αυτόνομες περιοχές όπως η Καταλονία, η Αραγονία, η Ναβάρα, η Γαλικία και η Εξτρεμαδούρα να δημιουργούν γραφεία για την προσέλκυση κινεζικών επιχειρήσεων.
Μεταξύ των σημαντικών επενδύσεων, η κοινοπραξία CATL-Stellantis αναπτύσσει εργοστάσιο μπαταριών 4,1 δισ. ευρώ στη Σαραγόσα, με στόχο ετήσια δυναμικότητα 50 GWh και παραγωγή μπαταριών λιθίου-φωσφορικού σιδήρου για ηλεκτρικά οχήματα.
Η CATL σχεδιάζει την απασχόληση έως 1.700 Κινέζων εργατών για την κατασκευή του εργοστασίου και περίπου 4.000 Ισπανών εργαζομένων για τη λειτουργία του. Παράλληλα, άλλες συμφωνίες, όπως της AESC Battery Spain, προβλέπουν συγκεκριμένους στόχους για την τοπική απασχόληση και διοίκηση μέχρι το 2030.
Σε αντίθεση, ορισμένες συμφωνίες, όπως το προτεινόμενο εργοστάσιο της SAIC στη Γαλικία, δεν περιλαμβάνουν δεσμευτικούς όρους απασχόλησης ή προμήθειας, με τις τοπικές αρχές να αναμένουν σχετική νομοθεσία από την ΕΕ.
Ο Mikel Irujo, επικεφαλής ανάπτυξης επιχειρήσεων της Ναβάρα, διασφάλισε επένδυση 400 εκατ. ευρώ από την Hithium, μετά από επανειλημμένες επισκέψεις στην Κίνα, εκφράζοντας ανησυχία για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας έναντι της Κίνας.
Η Ισπανία ήδη εφαρμόζει ελέγχους σε επενδύσεις εταιρειών εκτός ΕΕ που αφορούν κρίσιμες υποδομές ή στρατηγικές βιομηχανίες, απαιτώντας γνωστοποίηση συμφωνιών ιδιοκτησίας, χρηματοδότησης και επιχειρηματικών σχεδίων.
Ωστόσο, οι όροι για θέσεις εργασίας, προμήθειες και μεταφορά τεχνολογίας παραμένουν αντικείμενο ξεχωριστής διαπραγμάτευσης και συχνά δεν δημοσιοποιούνται.
Η ισπανική κυβέρνηση έχει συστήσει Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων, η οποία αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της το φθινόπωρο, διατηρώντας ανοιχτή τη χώρα στις κινεζικές επενδύσεις.
Κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσες στο Πεκίνο τον Απρίλιο, υπογραμμίστηκε ότι οι κινεζικές επενδύσεις οφείλουν να συμβάλλουν στην τεχνολογική ανάπτυξη, τη δημιουργία τοπικών θέσεων εργασίας και την ενίσχυση της ισπανικής βιομηχανίας.
Η Ισπανία και η Κίνα υπέγραψαν 19 συμφωνίες που καλύπτουν ευρύ φάσμα συνεργασίας, ενώ σχετική έρευνα της ICEX-Invest in Spain και της KPMG ανέλυσε τα επενδυτικά πλάνα 82 κινεζικών εταιρειών στη χώρα.
Το υπουργείο Οικονομίας της Ισπανίας επιδιώκει επενδύσεις που θα στηρίξουν την τεχνολογική πρόοδο, ασφαλείς εφοδιαστικές αλυσίδες και διατηρήσιμη απασχόληση.
Ωστόσο, αξιωματούχοι επισημαίνουν ότι οι εθνικές διαπραγματεύσεις δεν αρκούν, εάν οι γειτονικές χώρες προσφέρουν ευνοϊκότερους όρους στους Κινέζους επενδυτές.
Η μορφή των νέων κανόνων της ΕΕ παραμένει υπό διαμόρφωση, με τα κράτη-μέλη να προετοιμάζονται για περαιτέρω διαπραγματεύσεις γύρω από τις εμπορικές και επενδυτικές σχέσεις με το Πεκίνο.
Στο μεταξύ, οι επενδύσεις συνεχίζονται υπό το υπάρχον μωσαϊκό εθνικών και περιφερειακών ρυθμίσεων, αφήνοντας τις Βρυξέλλες να ρυθμίζουν έργα που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη.