Σοβαρές περιβαλλοντικές ανησυχίες προκαλεί το ξενοδοχειακό σχέδιο της οικογένειας Τραμπ στην παράκτια ζώνη της Αλβανίας, καθώς μέσα σε λίγες ημέρες από την έναρξη των προπαρασκευαστικών εργασιών έχουν προκληθεί ανεπανόρθωτες ζημιές στα τοπία και την πανίδα, σύμφωνα με μη κυβερνητικές οργανώσεις και επιστήμονες.
Οι εκσκαφές στις παραλίες έχουν ήδη επηρεάσει τους τόπους αναπαραγωγής των θαλάσσιων χελωνών Caretta caretta, που απειλούνται με εξαφάνιση. Ο θαλάσσιος βιολόγος Ολσι Νίκα, επικεφαλής της μκο EcoAlbania, εξέφρασε την έκπληξή του για τις καταστροφές που σημειώθηκαν στις όχθες της λιμνοθάλασσας της Νάρτα μεταξύ 5 και 30 Μαΐου.
Σύμφωνα με δορυφορικές εικόνες, την ίδια περίοδο δημιουργήθηκε νέος δρόμος, αποψιλώθηκε ολόκληρη ζώνη και κατασκευάστηκε γέφυρα στον πορθμό που συνδέει τη λιμνοθάλασσα με τη θάλασσα. Οι αμμόλοφοι της Νάρτα υπέστησαν σοβαρές αλλοιώσεις, ενώ η ρίψη μπετόν στις παράκτιες περιοχές απειλεί πολλά είδη πτηνών.
«Πραγματική σφαγή της βιοποικιλότητας σε έκταση χιλιάδων στρεμμάτων», δηλώνει ο Ολσι Νίκα, τονίζοντας ότι «οι επεμβάσεις σε έναν ζωτικής σημασίας δίαυλο έχουν διαταράξει σφοδρά την ανταλλαγή υδάτων, απαραίτητη για την ισορροπία των υγρότοπων».
Αντιδράσεις επιστημόνων και διαδηλωτών
Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου των Τιράνων Φερντινάντ Μπέγκο υπογραμμίζει ότι, παρότι οι διαδηλώσεις στα Τίρανα πέτυχαν τη διακοπή των χωματουργικών εργασιών, «οι ζημιές που έχουν προκληθεί ακόμη και πριν από την ανέγερση είναι σε μεγάλο βαθμό ανεπανόρθωτες».
Ανάλογες ανησυχίες εκφράζει και ο καθηγητής Φρίντριχ Σίμερ του Πανεπιστημίου της Βιέννης, ο οποίος επισκέφθηκε την περιοχή τον Ιούνιο. Όπως σημειώνει, είναι επείγον να περιοριστούν οι απώλειες στο Δέλτα, το οποίο έχει υψηλή οικολογική αξία για τη Μεσόγειο, καθώς τα μεγάλης κλίμακας τουριστικά σχέδια «υπονομεύουν ανεπανόρθωτα τη φυσική του ακεραιότητα».
Το σχέδιο Κούσνερ και οι πολιτικές αντιδράσεις
Μη κυβερνητικές οργανώσεις και θεσμοί προειδοποιούν για το σχέδιο του γαμπρού του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ, που αφορά την ανέγερση πολυτελών ξενοδοχείων ανάμεσα σε αποικίες ροζ φλαμίνγκο και σε ακατοίκητο νησί. Το έργο, ύψους άνω των 4 δισ. ευρώ, θεωρείται πολιτικά ευαίσθητο.
Η οργή των κατοίκων ξέσπασε όταν εμφανίστηκαν συρματοπλέγματα στα όρια του συμπλέγματος, προκαλώντας διαδήλωση που διαλύθηκε από ιδιωτικούς σεκιουριτάδες. Λίγο αργότερα, η Ιβάνκα Τραμπ αναφέρθηκε στο podcast της στα «πέντε μίλια μετώπου στη θάλασσα απέναντι από το νησί» και στις «υπέροχες παραλίες με άσπρη άμμο».
Έκτοτε, οι διαδηλώσεις συνεχίζονται χωρίς διακοπή, ενώ η κυβέρνηση του Εντι Ράμα υπερασπίζεται «το ομορφότερο σχέδιο της Ευρώπης», κάνοντας λόγο για προσέλκυση διεθνών κεφαλαίων, αναβάθμιση του αλβανικού τουρισμού και δημιουργία θέσεων εργασίας.
Επιστημονική αποτίμηση και διεθνείς παρεμβάσεις
Στα μέσα Ιουνίου, ομάδα επιστημόνων επισκέφθηκε την περιοχή για να αποτιμήσει τις ζημιές. Στην έκθεσή τους επισημαίνουν τις σοβαρές επιπτώσεις στους τόπους αναπαραγωγής της caretta-caretta και την ακραία διατάραξη της ζωής των πτηνών που εξαρτώνται από την περιοχή.
Η σταρ της βρετανικής ποπ Ντούα Λίπα, κοσοβάρικης καταγωγής, εξέφρασε δημόσια τη στήριξή της στους διαδηλωτές, δηλώνοντας ότι συμμερίζεται τις ανησυχίες για τις συνθήκες χορήγησης της άδειας οικοδόμησης, καθώς ο σχετικός νόμος τροποποιήθηκε ειδικά για το έργο το 2024.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση παρενέβη επίσης, υπενθυμίζοντας τις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις με την Αλβανία για το «κεφάλαιο 27» που αφορά το περιβάλλον και την κλιματική αλλαγή. «Είχαμε συμφωνήσει με την Αλβανία ότι οι τροποποιήσεις του 2024 στους νόμους για τις προστατευόμενες περιοχές και τις στρατηγικές επενδύσεις θα καταργούνταν εντός του έτους», δήλωσε τον Ιούλιο η Ευρωπαία Επίτροπος Διεύρυνσης Μάρτα Κος.