Ο πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα που επιβάλλει επιπρόσθετους τελωνειακούς δασμούς 50% σε σειρά καναδικών προϊόντων. Η απόφαση, σύμφωνα με την Ουάσιγκτον, οφείλεται στη «διακριτική μεταχείριση από τον Καναδά σε βάρος αμερικανικών προϊόντων» και στις συνεχιζόμενες διενέξεις στους τομείς της αυτοκινητοβιομηχανίας, των γαλακτοκομικών και των αλκοολούχων ποτών.
Οι νέοι δασμοί, που θα τεθούν σε ισχύ σε έναν μήνα, θα καλύπτουν ευρύ φάσμα αγαθών, από κρασιά και μπαστούνια χόκεϊ έως τσιμέντο. Ενδεικτικά, περιλαμβάνουν και προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ στο πλαίσιο της συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου με τον Καναδά και το Μεξικό.
Από τους επιπρόσθετους δασμούς εξαιρούνται στρατηγικοί τομείς, όπως η ενέργεια, η ποτάσα, τα αλιεύματα και οι σπάνιες γαίες, οι οποίοι θεωρούνται κρίσιμης σημασίας για την οικονομική σταθερότητα και την εφοδιαστική αλυσίδα.
Διενέξεις γύρω από τη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου
Η πρόσβαση των αμερικανικών γαλακτοκομικών στην καναδική αγορά αποτελεί διαχρονικό σημείο τριβής στη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου Καναδά-ΗΠΑ-Μεξικού. Η Ουάσιγκτον κατηγορεί την Οτάβα ότι δεν τηρεί τις δεσμεύσεις της, περιορίζοντας τις αδασμολόγητες εισαγωγές.
Απόφαση επιδιαιτητικού μηχανισμού στα τέλη του 2023 δικαίωσε την καναδική πλευρά, επιτρέποντάς της να επιβάλει ποσοστώσεις στα αμερικανικά γαλακτοκομικά. Παρά τις επανειλημμένες ενστάσεις της Ουάσιγκτον, η κατάσταση παραμένει αμετάβλητη.
Παράλληλα, σχεδόν όλες οι καναδικές επαρχίες έχουν προχωρήσει σε μποϊκοτάζ αμερικανικών αλκοολούχων ποτών, επιτείνοντας τις εμπορικές εντάσεις ανάμεσα στις δύο χώρες.
Αντιδράσεις από τον Λευκό Οίκο
«Αντίθετα με άλλους εταίρους και συμμάχους, ο Καναδάς συνεχίζει να εφαρμόζει αντίποινα εναντίον των ΗΠΑ για τις προσπάθειές τους να επανεξισορροπήσουν το εμπόριο», δήλωσε ο Τζέιμισον Γκριρ, αντιπρόσωπος του Λευκού Οίκου για το εμπόριο (USTR), σε δελτίο Τύπου. Όπως πρόσθεσε, ο Καναδάς «αποσύρει αμερικανικά αλκοολούχα προϊόντα από τα ράφια» και «παρέχει καλύτερη πρόσβαση σε ευρωπαϊκά γαλακτοκομικά προϊόντα».
Ο Γκριρ υπογράμμισε ότι το νέο διάταγμα αποσκοπεί στο να «λογοδοτήσει ο Καναδάς» για τις εμπορικές του πρακτικές, τις οποίες η Ουάσιγκτον θεωρεί αθέμιτες.
Εμπορικές εντάσεις και πολιτικές αποφάσεις
Η εμπορία αλκοολούχων ποτών στον Καναδά ελέγχεται κυρίως από δημόσιους φορείς, πολλοί εκ των οποίων αποφάσισαν να διακόψουν τις αγορές αμερικανικών προϊόντων μετά την πρώτη επιβολή δασμών 25% από τον Ντόναλντ Τραμπ, όταν επέστρεψε στον Λευκό Οίκο το 2025.
Ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος είχε τότε κατηγορήσει τον Καναδά και το Μεξικό για ανεπαρκή δράση κατά της διακίνησης φαιντανύλης και της παράτυπης μετανάστευσης προς τις ΗΠΑ. Παράλληλα, είχε εξαιρέσει από τους δασμούς τα προϊόντα που εισάγονταν στο πλαίσιο της τριμερούς συμφωνίας ελεύθερου εμπορίου, τα οποία αντιστοιχούν στο 80% των καναδικών εξαγωγών στις ΗΠΑ.
Οι συγκεκριμένοι δασμοί ακυρώθηκαν στα τέλη Φεβρουαρίου από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, το οποίο έκρινε ότι ο πρόεδρος υπερέβη τα όρια της εξουσίας του. Έκτοτε, η κυβέρνηση Τραμπ αναζητά τρόπους να επαναφέρει μέρος των μέτρων, επιβάλλοντας προσωρινού χαρακτήρα γενικό δασμό 10% στις εισαγωγές, ο οποίος λήγει την Παρασκευή.
Νέος κύκλος δασμών και διεθνείς αντιδράσεις
Η Ουάσιγκτον αναμένεται να ανακοινώσει νέα σειρά δασμών, καθώς βρίσκονται σε εξέλιξη έρευνες για τις εμπορικές πρακτικές περίπου 60 χωρών, μεταξύ των οποίων και σημαντικοί εταίροι των ΗΠΑ. Η Βραζιλία αποτέλεσε τον πρώτο στόχο των νέων μέτρων, με δασμούς 25% σε συγκεκριμένες κατηγορίες προϊόντων που τίθενται σε ισχύ αύριο.
Τέλος, ο Ντόναλντ Τραμπ προειδοποίησε για την πιθανή επιβολή επιπλέον δασμών κατά του Καναδά, επικαλούμενος τις επιπτώσεις των καπνών από τις πρόσφατες πυρκαγιές στον Καναδά που επηρέασαν την ποιότητα του αέρα στις βορειοανατολικές ΗΠΑ, κατηγορώντας την Οτάβα για «εσκεμμένη αμέλεια» στη διαχείριση των δασών της.