Οι συνομιλίες ΗΠΑ – Ιράν αναμένεται να ξεκινήσουν εντός της ημέρας στην Ελβετία, με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Η ιρανική αντιπροσωπεία έφθασε στη χώρα πριν από την αμερικανική, υπό την ηγεσία του αντιπροέδρου των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με το ελβετικό υπουργείο Εξωτερικών, οι διαπραγματευτές της Τεχεράνης έφθασαν χθες το βράδυ στη χώρα. Στην αποστολή συμμετέχουν ο επικεφαλής διαπραγματευτής Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο διοικητής της κεντρικής τράπεζας Αμπντουλνασέρ Χεματί, όπως μετέδωσε η ιρανική κρατική τηλεόραση.
Την αμερικανική πλευρά θα εκπροσωπήσει ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, συνοδευόμενος από τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ.
Το «μνημόνιο κατανόησης» που υπεγράφη την Τετάρτη προβλέπει διαπραγματεύσεις διάρκειας 60 ημερών για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας, με κεντρικό ζήτημα το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα. Ήδη από χθες ξεκίνησαν «προπαρασκευαστικές» συνομιλίες μεταξύ διπλωματών, σύμφωνα με τη Βέρνη.
Διπλωματικές εντάσεις και προειδοποιήσεις
Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανέφερε ότι διεξήχθησαν «τεχνικές» συζητήσεις με τη συμμετοχή εκπροσώπων του Κατάρ και του Πακιστάν, που λειτουργούν ως μεσολαβητές. Ωστόσο, ο εκπρόσωπος της ιρανικής διπλωματίας Εσμαΐλ Μπαγαεΐ προειδοποίησε ότι η συμφωνία κινδυνεύει αν δεν εφαρμοστούν άμεσα οι ρήτρες της, αναφερόμενος στις συνεχιζόμενες συγκρούσεις στο Λίβανο.
Η συμφωνία προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου. Σε απάντηση των ισραηλινών επιθέσεων, η Τεχεράνη ανακοίνωσε το «κλείσιμο» του στενού του Ορμούζ, ενώ οι ιρανικές ένοπλες δυνάμεις δήλωσαν ότι θα λάβουν «άλλα μέτρα» αν χρειαστεί.
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με επιβολή «διοδίων» στο στενό του Ορμούζ, αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν. Όπως ανέφερε μέσω Truth Social, δεν θα υπάρξουν τέλη κατά τη διάρκεια της κατάπαυσης του πυρός, εκτός αν επιβληθούν από τις ΗΠΑ μετά τη λήξη της περιόδου των 60 ημερών.
Το στενό του Ορμούζ και οι διεθνείς αγορές
Το Ιράν είχε κλείσει de facto το στενό του Ορμούζ με την έναρξη του πολέμου, διακόπτοντας τη διέλευση του 20% των παγκόσμιων υδρογονανθράκων και προκαλώντας άνοδο στις τιμές του πετρελαίου. Η Τεχεράνη έχει αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο επιβολής «τελών» στα πλοία που το διασχίζουν.
Η επαναλειτουργία του στενού αποτελεί κρίσιμο σημείο της συμφωνίας. Παρά την ανακοίνωση νέου κλεισίματος, το CENTCOM δήλωσε ότι οι δυνάμεις του παραμένουν «σε επαγρύπνηση», ενώ χθες καταγράφηκαν 55 ασφαλείς διελεύσεις εμπορικών πλοίων.
Επιμονή των συγκρούσεων στον Λίβανο
Παρά την αμερικανοϊρανική συμφωνία και την κατάπαυση του πυρός που ανακοινώθηκε την Παρασκευή, οι μάχες ανάμεσα στον ισραηλινό στρατό και τη Χεζμπολά συνεχίζονται στον νότιο Λίβανο. Οι ισραηλινές επιθέσεις στοίχισαν τη ζωή σε τουλάχιστον 24 ανθρώπους το Σάββατο, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας στη Βηρυτό.
Ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε τον θάνατο τεσσάρων στρατιωτικών σε μάχες, ενώ αξιωματικός δήλωσε ότι υπάρχει εντολή παύσης των επιθετικών ενεργειών, με συνέχιση μόνο «αμυντικών» επιχειρήσεων. Η Χεζμπολά, από την πλευρά της, καθιστά το Ισραήλ «απόλυτα υπεύθυνο» για τις παραβιάσεις της κατάπαυσης του πυρός.
Ο Λίβανος ενεπλάκη στον πόλεμο στις 2 Μαρτίου, όταν η Χεζμπολά εκτόξευσε ρουκέτες εναντίον του Ισραήλ μετά τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ. Οι ισραηλινές επιχειρήσεις που ακολούθησαν έχουν προκαλέσει πάνω από 4.000 θανάτους, σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας στη Βηρυτό.