Οι ΗΠΑ και το Ιράν ετοιμάζονται να υπογράψουν την Παρασκευή στην Ελβετία το πρωτόκολλο συμφωνίας για τον τερματισμό του πολέμου στη Μέση Ανατολή, σηματοδοτώντας την έναρξη δίμηνων διαπραγματεύσεων με πρώτο βήμα το πολυαναμενόμενο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.
Η τελετή θα πραγματοποιηθεί σε πολυτελές ξενοδοχείο του Μπιούργκενστοκ, με θέα στη λίμνη της Λουκέρνης, σύμφωνα με το υπουργείο Εξωτερικών της Ελβετίας. Η περιοχή είναι δύσκολα προσβάσιμη και προσφέρει αυξημένη ασφάλεια, ενώ η επιλογή της έγινε ύστερα από πρόταση των μεσολαβητριών χωρών, Πακιστάν και Κατάρ, καθώς και των ΗΠΑ και του Ιράν.
Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, οι πρώτες συνομιλίες για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας εντός 60 ημερών θα ξεκινήσουν αμέσως μετά την υπογραφή του πρωτοκόλλου.
Έπειτα από τρεις μήνες πολέμου που κόστισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους, κυρίως στο Ιράν και τον Λίβανο, οι δύο πλευρές κατέληξαν σε μια προκαταρκτική συνεννόηση. Στην τελετή αναμένεται να παραστούν ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου και επικεφαλής της διαπραγματευτικής ομάδας, Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ, και ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζ. Ντ. Βανς.
Ο Βανς ανέφερε ότι είναι «πιθανόν» να παρευρεθεί και ο πρόεδρος Τραμπ, ο οποίος βρίσκεται στο Εβιάν της Γαλλίας για τη σύνοδο της G7. Οι τρεις άνδρες έχουν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά το έγγραφο, το οποίο, όπως είπε ο Βανς στο CNN, είναι «πολύ γενικό» και εκτείνεται σε περίπου μιάμιση σελίδα.
Άρση αποκλεισμού και επιπτώσεις στην αγορά πετρελαίου
Σύμφωνα με την ιρανική διπλωματία, η πρώτη συνέπεια της συμφωνίας είναι ήδη ορατή: ήρθη ο αμερικανικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών που είχε επιβληθεί στις 13 Απριλίου, ως αντίποινα για το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι τρία δεξαμενόπλοια πλέουν στον Ινδικό Ωκεανό, ενώ άλλα πλοία κατευθύνονται προς τα νότια λιμάνια της χώρας.
Οι ΗΠΑ δεν έχουν ακόμη επιβεβαιώσει την άρση του αποκλεισμού, αν και ο Τραμπ δήλωσε πως αυτό θα συμβεί την Παρασκευή, ταυτόχρονα με το πλήρες άνοιγμα των Στενών. Το κλείσιμό τους είχε προκαλέσει σοβαρές αναταράξεις στις παγκόσμιες θαλάσσιες μεταφορές και εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου.
Το πετρέλαιο συνέχισε σήμερα την πτωτική του πορεία, με το Μπρεντ της Βόρειας Θάλασσας να υποχωρεί κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά από τον Μάρτιο.
Παραμένει ωστόσο ασαφές το ποιος θα διαχειρίζεται τα Στενά του Ορμούζ. Το Ιράν δεν δείχνει πρόθεση επιστροφής στο προπολεμικό καθεστώς και σχεδιάζει να επιβάλλει τέλη στα διερχόμενα πλοία για τις «ναυτιλιακές υπηρεσίες» του, ενώ οι ΗΠΑ ζητούν ελεύθερη διέλευση.
Ανάπαυλα στη διπλωματία και προκλήσεις
Σε άρθρο στο περιοδικό Time, ο Άλι Βάεζ του International Crisis Group εκτιμά ότι η συμφωνία δεν αποτελεί «μεγάλη πρόοδο», καθώς δεν επιλύει τις διαφορές για τα πυρηνικά και δεν θεμελιώνει νέα περιφερειακή τάξη. Ωστόσο, προσφέρει μια «ανάπαυλα» που επιτρέπει στη διπλωματία να ανακάμψει από τη βία.
Τις επόμενες 60 ημέρες, οι διαπραγματεύσεις θα επικεντρωθούν στα πιο «ευαίσθητα» ζητήματα: το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και την άρση των αμερικανικών κυρώσεων, οι οποίες πιέζουν την ιρανική οικονομία. Το κλίμα παραμένει βαρύ, καθώς οι προηγούμενες συνομιλίες είχαν διακοπεί δύο φορές λόγω ισραηλινοαμερικανικών πληγμάτων.
«Έχουμε παθητικό δεσμεύσεων που δεν τηρήθηκαν, δεν εφαρμόστηκαν, εγκαταλείφθηκαν», προειδοποίησε ο Αμπάς Αραγτσί, υπογραμμίζοντας ότι είναι κρίσιμο να τερματιστεί και ο πόλεμος στον Λίβανο, όπου ο ηγέτης της Χεζμπολάχ ευχαρίστησε την Ισλαμική Δημοκρατία για τη στήριξή της.
Στο Ισραήλ, ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι οι δυνάμεις του θα παραμείνουν σε Λίβανο, Συρία και Γάζα «για όσο καιρό χρειαστεί», δείχνοντας τη συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
