Οι τελευταίες εξελίξεις στη Μέση Ανατολή ενόψει της επικείμενης υπογραφής του πρωτοκόλλου συμφωνίας μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης αναδεικνύουν μια κρίσιμη καμπή για την περιοχή και τις διεθνείς αγορές. Η υπογραφή της συμφωνίας έχει προγραμματιστεί για την Παρασκευή στην Ελβετία.
Το πρωτόκολλο αναμένεται να θέσει τέλος στη σύγκρουση που ξέσπασε στις 28 Φεβρουαρίου, μετά τα ισραηλινοαμερικανικά πλήγματα στο Ιράν, τα οποία προκάλεσαν χιλιάδες θανάτους και αναστάτωσαν την παγκόσμια οικονομία.
Κλιμάκωση και αποκλιμάκωση στη Μέση Ανατολή
Ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα σημειώθηκαν σήμερα στον νότιο Λίβανο, περιλαμβανομένης της περιοχής της Ναμπατίγε. Παρά τη μείωση της έντασης μετά την ανακοίνωση της συμφωνίας, η επίθεση στοίχισε τη ζωή σε πέντε ανθρώπους.
Ο λιβανικός στρατός κάλεσε τους κατοίκους των νοτίων περιοχών να καθυστερήσουν την επιστροφή τους στα σπίτια, ενώ ο ισραηλινός στρατός προειδοποίησε για «σφοδρή απάντηση» αν συνεχιστούν οι επιθέσεις.
Ο επικεφαλής της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κάσεμ, αναμένεται να απευθύνει σήμερα τηλεοπτικό διάγγελμα, εκφράζοντας «βαθιά ευγνωμοσύνη» προς το Ιράν για τον ρόλο του στη συμφωνία που προβλέπει τον τερματισμό των εχθροπραξιών στον Λίβανο. Το τελικό κείμενο της συμφωνίας δεν έχει ακόμη δημοσιοποιηθεί.
Ενεργειακές επιπτώσεις και διεθνείς αγορές
Τα αποθέματα πετρελαίου των χωρών του ΟΟΣΑ έφθασαν στο χαμηλότερο επίπεδο από το 1990, σύμφωνα με τον Διεθνή Οργανισμό Ενέργειας (ΙΑΕ). Η μείωση αποδίδεται στις δυσκολίες τροφοδοσίας λόγω του αποκλεισμού του Στενού του Ορμούζ από τις ιρανικές δυνάμεις.
Παράλληλα, τρία ιρανικά δεξαμενόπλοια διέσχισαν τη ζώνη του αμερικανικού αποκλεισμού, μεταφέροντας συνολικά 3,8 εκατ. βαρέλια αργού, σύμφωνα με την υπηρεσία TankerTrackers. Πρόκειται για τις πρώτες εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν μετά από δύο μήνες.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη δήλωσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός ήρθη, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επιβεβαίωση από την Ουάσινγκτον. Οι εξελίξεις αυτές συνέβαλαν στη μείωση της τιμής του πετρελαίου, με το βαρέλι του Μπρεντ να υποχωρεί κάτω από τα 80 δολάρια για πρώτη φορά μετά τις αρχές Μαρτίου.
Η συμφωνία στην Ελβετία και το άνοιγμα του Στενού του Ορμούζ
Η τελετή υπογραφής θα πραγματοποιηθεί στο Μπούργκενστοκ, πάνω από τη λίμνη της Λουκέρνης, παρουσία του επικεφαλής διαπραγματευτή του Ιράν, του προέδρου του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ και του Αμερικανού αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Δεν αποκλείεται η παρουσία του προέδρου Τραμπ, ο οποίος συμμετέχει στη σύνοδο της G7 στην Εβιάν.
Οι τρεις αξιωματούχοι έχουν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά το έγγραφο, το οποίο χαρακτηρίζεται «πολύ γενικό» και περιορισμένο σε «μιάμιση σελίδα», σύμφωνα με τον Τζέι Ντι Βανς.
Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι μετά την υπογραφή θα ανοίξει πλήρως το Στενό του Ορμούζ, γεγονός που αναμένεται να αποκαταστήσει τη ροή της διεθνούς ναυσιπλοΐας και να σταθεροποιήσει τις τιμές του πετρελαίου. Παραμένει ωστόσο αβέβαιο αν το Ιράν θα επιβάλει «τέλη υπηρεσιών» για τη διέλευση των πλοίων, κάτι που οι ΗΠΑ απορρίπτουν.
Επόμενα βήματα στις διαπραγματεύσεις
Μετά την υπογραφή και τη δημοσιοποίηση του πρωτοκόλλου, οι δύο πλευρές θα επανέλθουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων για να συζητήσουν κρίσιμα ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και την πιθανή άρση των αμερικανικών κυρώσεων. Οι συνομιλίες θα διαρκέσουν έως και 60 ημέρες, με στόχο την επίτευξη οριστικής συμφωνίας.