Ο κόσμος εισέρχεται σε μια εποχή με αυξημένο επίπεδο βίας, καθώς το 2025 καταγράφηκε ο μεγαλύτερος αριθμός συγκρούσεων με συμμετοχή κρατών μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ενώ σημειώθηκε κατακόρυφη άνοδος στις επιθέσεις εναντίον αμάχων, σύμφωνα με νορβηγική έρευνα που δημοσιεύθηκε σήμερα.
«Δυστυχώς δεν υπάρχουν πολλά θετικά που μπορώ να εξάγω από όλα αυτά», ανέφερε η Σίρι Άας Ρούσταντ, ερευνήτρια του Ινστιτούτου Ερευνών του Όσλο για την Ειρήνη (PRIO), παρουσιάζοντας την ετήσια έκθεση “Conflict Trends”. «Συνήθως καταφέρνω πάντα να βρω κάτι θετικό, αλλά φέτος τα νούμερα είναι σοκαριστικά», πρόσθεσε.
Το 2025 καταγράφηκαν παγκοσμίως 65 συγκρούσεις στις οποίες εμπλεκόταν τουλάχιστον ένα κράτος, αριθμός-ρεκόρ από το 1946. Οι διακρατικές συγκρούσεις διπλασιάστηκαν μέσα σε έναν χρόνο φτάνοντας τις οκτώ, επίσης το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 80 ετών.
Στις συγκρούσεις αυτές περιλαμβάνονται οι εντάσεις μεταξύ Ινδίας - Πακιστάν, Αφγανιστάν – Πακιστάν και Καμπότζης - Ταϊλάνδης, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η ισραηλινή στρατιωτική επιχείρηση στη Συρία γύρω από τα κατεχόμενα Υψίπεδα του Γκολάν μετά την ανατροπή του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ, καθώς και αρκετές περιφερειακές συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή.
Το 2025 αναδείχθηκε επίσης ως η τρίτη φονικότερη χρονιά μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, με περίπου 245.000 νεκρούς που συνδέονται άμεσα με συγκρούσεις ή πολιτική βία. Από αυτούς, 76.500 σκοτώθηκαν σε επιθέσεις κατά αμάχων, έναντι 14.200 το 2024.
Η αύξηση αυτή αποδίδεται κυρίως στον εμφύλιο πόλεμο στο Σουδάν μεταξύ του στρατού και παραστρατιωτικών δυνάμεων, όπου οι πολιορκίες και οι σφαγές στην πόλη ελ Φάσερ εκτιμάται ότι προκάλεσαν τον θάνατο περίπου 60.000 ανθρώπων.
Μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου, μόνο το 2021 και το 1994 είχαν καταγραφεί περισσότεροι νεκροί, λόγω του πολέμου στο Τιγκράι της Αιθιοπίας και της γενοκτονίας στη Ρουάντα αντίστοιχα.
Συνεχής ένταση και παγκόσμια αστάθεια
«Αυτό που συμβαίνει τα τελευταία πέντε ή έξι χρόνια είναι ότι έχουμε πολλές μεγάλες συγκρούσεις που μαίνονται ταυτόχρονα και οι οποίες μοιάζει να διαδέχονται η μία την άλλη. Δεν υπάρχει ανάπαυλα», υπογράμμισε η Ρούσταντ.
Όπως σημείωσε, «αυτή είναι η διαφορά σε σχέση με το παρελθόν: το υψηλό και συνεχές επίπεδο έντασης των συγκρούσεων σε παγκόσμια κλίμακα». Ο κόσμος είχε γνωρίσει περιόδους χωρίς καμία σύγκρουση μεταξύ κρατών κατά τη δεκαετία του 2000.
Η έκθεση βασίζεται σε στοιχεία του Προγράμματος Δεδομένων Συγκρούσεων της Ουψάλα (UCDP), το οποίο συνδέεται με το Πανεπιστήμιο της Ουψάλα, και διακρίνει τρεις τύπους οργανωμένης βίας: συγκρούσεις με συμμετοχή κρατών, μη κρατικές συγκρούσεις και μονομερή βία κατά πολιτών.
Ισραήλ, ΗΠΑ και διεθνείς εντάσεις
Το Ισραήλ «είναι ξεκάθαρα μια από τις πιο επιθετικές χώρες του κόσμου αυτή τη στιγμή», ανέφερε η Ρούσταντ, αναφερόμενη στη συμμετοχή του σε συγκρούσεις στη Γάζα, τη Συρία, τον Λίβανο, το Ιράν και εναντίον των ανταρτών Χούθι στην Υεμένη.
Παράλληλα, κάποια περιστατικά βίας αγνοούνται σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή κοινότητα, όπως στην Αϊτή (συμμορίες) ή στην Τανζανία (μετεκλογική βία).
«Υπάρχουν σαφώς περισσότερες εντάσεις στον κόσμο. Μπορούμε να πούμε χωρίς να κάνουμε μεγάλο λάθος ότι οι ΗΠΑ είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνες. Δεν επιτίθενται μόνο και αυξάνουν τη βία, αλλά υπάρχουν και τα εμπορικά εμπόδια που έχουν επιβάλει» μετά την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία, υποστήριξε η ερευνήτρια.
«Σταματάμε τη συνεργασία. Το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν λειτουργεί αυτή τη στιγμή. Οδηγούμαστε προς έναν ακόμη πιο πολωμένο κόσμο», κατέληξε.
Η Αφρική παραμένει η ήπειρος με τις περισσότερες συγκρούσεις που περιλαμβάνουν κρατική συμμετοχή (29), ακολουθούμενη από την Ασία, τη Μέση Ανατολή, τη Βόρεια, Κεντρική και Λατινική Αμερική, ενώ τελευταία κατατάσσεται η Ευρώπη.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
