Το Πατριαρχείο της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και η κυβέρνηση της Σερβίας υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την ίδρυση του νέου Σερβικού Ορθόδοξου Πανεπιστημίου «Άγιος Σάββας», ενισχύοντας τη συνεργασία Εκκλησίας και Πολιτείας στον τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης.
Η υπογραφή του μνημονίου πραγματοποιήθηκε στο Πατριαρχείο από τον Πατριάρχη της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας (SPC) Πορφύριο και τον Σέρβο πρωθυπουργό Τζούρο Μάτσουτ, παρουσία του προέδρου της Σερβίας Αλεξάνταρ Βούτσιτς.
Ο Βούτσιτς, σε ανάρτησή του στο Instagram, σημείωσε ότι «το πανεπιστήμιο του Αγίου Σάββα θα είναι ένας χώρος όπου η θεολογική εκπαίδευση των μελλοντικών ιερέων θα λαμβάνει χώρα παράλληλα με τις σπουδές ιατρικής, νομικής, φυσικών και τεχνικών επιστημών και τέχνης».
Η πρωτοβουλία για την ίδρυση του νέου πανεπιστημίου προέρχεται από την ιεραρχία της Εκκλησίας, η οποία, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, θεωρεί ότι «αποτελεί φυσική συνέπεια της μακροχρόνιας ανησυχίας της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας για τη φώτιση του λαού της». Η πρόταση έγινε αποδεκτή από την κυβέρνηση στις 3 Απριλίου 2026.
Αβεβαιότητα για το καθεστώς του νέου ιδρύματος
Μέχρι στιγμής δεν έχουν ανακοινωθεί λεπτομέρειες για το αν το πανεπιστήμιο θα έχει ιδιωτικό ή κρατικό χαρακτήρα, δεδομένου ότι το Σύνταγμα προβλέπει πως μόνο η κυβέρνηση μπορεί να ιδρύει κρατικά πανεπιστήμια. Παραμένει επίσης άγνωστος ο αριθμός των σχολών που θα λειτουργήσουν.
Η απόφαση για την ίδρυση του νέου ιδρύματος λαμβάνεται σε μια περίοδο έντασης μεταξύ της ακαδημαϊκής κοινότητας και της πολιτικής ηγεσίας της Σερβίας.
Εκπρόσωποι πανεπιστημίων έχουν δεχθεί επικρίσεις για τη στήριξή τους στις φοιτητικές κινητοποιήσεις που ξέσπασαν μετά την τραγωδία στο Νόβι Σαντ, όπου τον Νοέμβριο του 2024 έχασαν τη ζωή τους 16 άνθρωποι.
Η Σερβική Ορθόδοξη Εκκλησία έχει ταχθεί στο πλευρό της κυβέρνησης, χαρακτηρίζοντας τις φοιτητικές διαμαρτυρίες ως προσπάθεια αποσταθεροποίησης του κράτους.
Παράλληλα, η πολιτική ηγεσία έχει επιχειρήσει τον τελευταίο χρόνο να ενισχύσει τον έλεγχο στα δημόσια πανεπιστήμια, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από καθηγητές και διοικήσεις που υπερασπίζονται την ακαδημαϊκή αυτονομία.