Πολιτιστικές γέφυρες και αλληλοκατανόηση αποτελούν θεμέλιο σε περιόδους αβεβαιότητας, υπογράμμισε ο Βούλγαρος υφυπουργός Πολιτισμού, Βίκτορ Στογιάνοφ, κατά την τελετή εγκαινίων του περιπτέρου της Βουλγαρίας – τιμώμενης χώρας στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης. Όπως τόνισε, «η λογοτεχνία αντιπροσωπεύει έναν χώρο όπου οι πολιτισμοί συναντιούνται, οι ιδέες ταξιδεύουν ελεύθερα και η αλληλοκατανόηση μεγαλώνει και γίνεται όλο και πιο ισχυρή».
Η παρουσία της Βουλγαρίας στη Θεσσαλονίκη εντάσσεται στο πλαίσιο της στενότερης συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών, σημείωσε ο κ. Στογιάνοφ, ευχαριστώντας την Υπουργό Πολιτισμού της Ελλάδας, Λίνα Μενδώνη, για τη στήριξή της και τη συμβολή της στην ενίσχυση των διμερών πολιτιστικών σχέσεων.
Αναφερόμενος στο θέμα «Η Λογοτεχνία πέρα από τα Σύνορα / Literature beyond Borders», με το οποίο η Βουλγαρία συμμετέχει ως τιμώμενη χώρα, ο κ. Στογιάνοφ επεσήμανε ότι αποτυπώνει ιδανικά τον ρόλο της λογοτεχνίας ως χώρου συνάντησης πολιτισμών και ανταλλαγής ιδεών.
Η βουλγαρική αποστολή παρουσιάζει στη Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης μερικές από τις σημαντικότερες φωνές της σύγχρονης βουλγαρικής λογοτεχνίας που έχουν ήδη αγαπηθεί από το ελληνικό κοινό. Ο κ. Στογιάνοφ τόνισε ότι η λογοτεχνική παραγωγή της Βουλγαρίας έχει γνωρίσει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια, με ολοένα περισσότερα έργα να μεταφράζονται και να εκδίδονται διεθνώς.
Κομβικό ρόλο σε αυτή την επιτυχία αποδίδει στους μεταφραστές, τους οποίους χαρακτήρισε «πρέσβεις που οικοδομούν γέφυρες ανάμεσα σε γλώσσες και χώρες». Ο Βούλγαρος υφυπουργός αναφέρθηκε και στη συναυλία λήξης της συμμετοχής της Βουλγαρίας, που θα πραγματοποιηθεί στη Ροτόντα, με τον Σβετλίν Ρούσεφ στο βιολί, το Κουαρτέτο Frosch, τον Βίκτορ Τρένεφ και σολίστες της Κρατικής Συμφωνικής Ορχήστρας Θεσσαλονίκης, ως παράδειγμα της δύναμης του πολιτισμού σε δύσκολες εποχές.
Η βουλγαρική λογοτεχνία σε διάλογο με το ελληνικό κοινό
Ο γενικός πρόξενος της Βουλγαρίας στη Θεσσαλονίκη, Άντον Μάρκοφ, εξέφρασε τη χαρά του για τη δυνατότητα του ελληνικού κοινού να γνωρίσει από κοντά τη σύγχρονη βουλγαρική λογοτεχνία και ευχαρίστησε όλους όσοι συνέβαλαν στη συμμετοχή της χώρας στην έκθεση.
Η Γκεργκάνα Ντιμίτροβα, πρόεδρος του διοικητικού συμβουλίου του Συνδέσμου Βουλγάρικου Βιβλίου, υπογράμμισε ότι ο πολιτισμός φέρνει τους λαούς πιο κοντά. «Βρισκόμαστε εδώ για να παρουσιάσουμε όσα έχει η Βουλγαρία να επιδείξει τις τελευταίες δεκαετίες στη λογοτεχνική της παραγωγή», ανέφερε, σημειώνοντας ότι αν και μέχρι πρόσφατα περισσότεροι Έλληνες συγγραφείς είχαν μεταφραστεί στα βουλγαρικά, η ισορροπία αλλάζει σταδιακά.
Η κ. Ντιμίτροβα εξήρε το έργο των μεταφραστών που συμβάλλουν στην εξοικείωση του ελληνικού κοινού με τα σύγχρονα βουλγαρικά γράμματα, επισημαίνοντας ότι «οι πολιτικές ηγεσίες αλλάζουν, εκείνο που μένει είναι οι άνθρωποι του πολιτισμού, οι άνθρωποι της τέχνης».
Η κοινή γλώσσα της λογοτεχνίας
Η μεταφράστρια Αλεξάνδρα Ιωαννίδου τόνισε ότι οι λογοτέχνες των δύο χωρών μοιράζονται κοινά συναισθήματα και απορρίπτουν κάθε είδους κατηγοριοποίηση. «Μόνο όταν καταλάβουμε πόσο ίδιοι είμαστε, τότε θα αντιληφθούμε πόσο πολύτιμοι είναι η λογοτεχνία, οι συγγραφείς, οι ποιητές και οι μεταφραστές», σημείωσε.
Η συγγραφέας Έλενα Αλεξίεβα υπογράμμισε ότι δεν υπάρχουν μικρές ή μεγάλες λογοτεχνίες και γλώσσες, καθώς «όλοι αποτελούμε μέρος της λογοτεχνίας». Η ίδια δήλωσε ότι η λογοτεχνία οφείλει να αναζητά την αλήθεια για τον άνθρωπο, ακόμη κι αν αυτή η αλήθεια δεν είναι απόλυτα προσδιορίσιμη.
Η ποιήτρια, συγγραφέας και μεταφράστρια Γιάννα Μπούκοβα, που ζει ανάμεσα στην Ελλάδα και τη Βουλγαρία, διάβασε ποιήματά της και μίλησε για τη διπλή της δημιουργική ταυτότητα. Όπως εξήγησε, τα τελευταία δύο βιβλία της γράφτηκαν ταυτόχρονα και στις δύο γλώσσες, χωρίς η μία εκδοχή να αποτελεί μετάφραση της άλλης. «Οι δύο γλώσσες συνεργάστηκαν και η μία έτρεφε την άλλη μέσα στη σκέψη μου», ανέφερε.
Πολυδιάστατο πρόγραμμα συνεργασίας
Η Βουλγαρία, ως τιμώμενη χώρα στην 22η Διεθνή Έκθεση Βιβλίου Θεσσαλονίκης, έχει σχεδιάσει, σε συνεργασία με το Ελληνικό Ίδρυμα Βιβλίου και Πολιτισμού (ΕΛΙΒΙΠ), ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα που αναδεικνύει το σύγχρονο λογοτεχνικό της τοπίο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δράσεις που αφορούν τη συγγραφή, τη μετάφραση, την εικονογράφηση, αλλά και τον επαγγελματικό χώρο και την αγορά του βιβλίου, ενισχύοντας τον πολιτιστικό διάλογο Ελλάδας και Βουλγαρίας.