Οι ψηφοφόροι στη Βιρτζίνια ενέκριναν, με οριακή διαφορά, τον νέο εκλογικό χάρτη της πολιτείας σε δημοψήφισμα, δίνοντας προβάδισμα στους Δημοκρατικούς ενόψει των εκλογών του μέσου της προεδρικής θητείας.
Η εξέλιξη αυτή εκλαμβάνεται ως απάντηση στις πρωτοβουλίες του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος επιδίωξε να ευνοηθεί η δική του παράταξη σε πολιτείες υπό ρεπουμπλικανική διοίκηση.
Το «ναι» επικράτησε με ποσοστό 51,5% έναντι 49,3%, σύμφωνα με την πρόβλεψη του CNN και άλλων αμερικανικών δικτύων, όπως το NBC News. Το αποτέλεσμα θεωρείται κρίσιμο για την πολιτική ισορροπία στη Βιρτζίνια και στο Κογκρέσο.
«Συγχαρητήρια, Βιρτζίνια!» ήταν το μήνυμα του πρώην προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, ο οποίος συμμετείχε ενεργά στην εκστρατεία υπέρ του «ναι». «Σας ευχαριστούμε που μας δείξατε πως μοιάζει το να αγωνίζεσαι για τη δημοκρατία μας και να δίνεις μάχη», πρόσθεσε ο Ομπάμα, απευθυνόμενος στους πολίτες.
Η δημοκρατική κυβερνήτρια της πολιτείας Άμπιγκεϊλ Σπάνμπεργκερ δήλωσε ότι «οι ψηφοφόροι στη Βιρτζίνια μίλησαν» και «αντιστάθηκαν σε έναν πρόεδρο που διατείνεται ότι έχει ‘δικαίωμα’ να εξασφαλίσει περισσότερες ρεπουμπλικανικές έδρες στο Κογκρέσο».
Από τους 11 εκπροσώπους της Βιρτζίνια στο Κογκρέσο, οι έξι είναι Δημοκρατικοί. Με τον νέο εκλογικό χάρτη, το κόμμα υπολογίζει ότι θα αυξήσει τις έδρες του σε δέκα στις εκλογές του Νοεμβρίου.
Η μάχη για τον εκλογικό χάρτη
Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις έδιναν μικρό προβάδισμα στο «ναι», ωστόσο η έκβαση δεν θεωρούνταν βέβαιη, όπως είχε επισημάνει ο Λάρι Σαμπάτο, διευθυντής του Center for Politics του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνιας.
Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί δαπάνησαν εκατομμύρια δολάρια στις καμπάνιες τους, με τον πρόεδρο Τραμπ να συμμετέχει προσωπικά, καλώντας τους πολίτες να ψηφίσουν «όχι».
Ο Τραμπ παρενέβη τηλεφωνικά σε συγκέντρωση τη Δευτέρα, ενώ μέσω Truth Social κάλεσε τους ψηφοφόρους να «ψηφίσουν ‘όχι’ για να σώσουν τη χώρα!», με όλα τα γράμματα κεφαλαία.
Η ενεργή παρουσία του Ομπάμα, που παραμένει δημοφιλής, προκάλεσε αντιδράσεις από το αντίπαλο στρατόπεδο, το οποίο ανέσυρε παλαιότερο βίντεο όπου ο ίδιος επέκρινε το gerrymandering.
Το φαινόμενο του gerrymandering
Ο όρος gerrymandering προέρχεται από το επώνυμο του πέμπτου αντιπροέδρου των ΗΠΑ, Έλμπριτζ Τζέρι, και τη λέξη σαλαμάνδρα, περιγράφοντας τον ανασχεδιασμό εκλογικών περιφερειών ώστε να ευνοείται ένα κόμμα.
Το 2025, ο Ντόναλντ Τραμπ κάλεσε για πιο έντονη χρήση αυτής της πρακτικής, ζητώντας από το Τέξας να καταρτίσει νέο εκλογικό χάρτη για την απόκτηση πέντε επιπλέον εδρών στο Κογκρέσο. Το Οχάιο και η Βόρεια Καρολίνα ακολούθησαν το παράδειγμα.
Οι Δημοκρατικοί αντέδρασαν με αντίστοιχες πρωτοβουλίες, κυρίως στην Καλιφόρνια, όπου εγκρίθηκε ανάλογο μέτρο σε δημοψήφισμα τον Νοέμβριο του 2025. Ωστόσο, σύμφωνα με τον Σαμπάτο, μερίδα του κόμματος «αντιτίθεται θεμελιωδώς» στο gerrymandering, θεωρώντας ότι «δεν θεραπεύεις το κακό με το κακό».
Νέα μέτωπα σε άλλες πολιτείες
Η αντιπαράθεση για τον ανασχεδιασμό των εκλογικών χαρτών δεν σταματά στη Βιρτζίνια. Σύμφωνα με δημοσιεύματα, επόμενη θα είναι η Φλόριντα, όπου ο ρεπουμπλικάνος Ρον ΝτεΣάντις σχεδιάζει να αναμορφώσει τον εκλογικό χάρτη, ως απάντηση στην κίνηση των Δημοκρατικών στη Βιρτζίνια.