Οι σαρωτικές αλλαγές στη δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ και οι επιπτώσεις τους στο διεθνές εμπόριο αναλύονται στο Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων της Alpha Bank, το οποίο καταγράφει την αυξημένη αβεβαιότητα που έχει προκαλέσει η στρατηγική της κυβέρνησης Τράμπ.
ΗΠΑ: Απόφαση Δικαστηρίου, νέος φόρος 10% και εμπορική αβεβαιότητα
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ, με ψήφους 6-3, να απορρίψει το μεγαλύτερο μέρος της δασμολογικής ατζέντας του Αμερικανού προέδρου, κρίνοντας ότι υπερέβη των εξουσιών του, πυροδότησε νέο γύρο εντάσεων.
Η αντίδραση του Λευκού Οίκου ήταν η επιβολή νέου δασμού, μια κίνηση που –σύμφωνα με ευρωπαίους αξιωματούχους– προκάλεσε αναστάτωση και σύγχυση στο διεθνές εμπόριο. Χαρακτηριστική είναι η δήλωση του προέδρου της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Bernd Lange, ο οποίος μίλησε για «απόλυτο δασμολογικό χάος από την αμερικανική κυβέρνηση».
Η Alpha Bank σημειώνει ότι από την περασμένη Τρίτη εφαρμόζεται νέος οριζόντιος δασμός 10% σε όλους τους εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, βάσει του Trade Act του 1974, αντί του 15% που είχε αρχικά ανακοινωθεί.
Ο Λευκός Οίκος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναφοράς του 15%, διευκρινίζοντας ότι ο συντελεστής 10% θα ισχύσει για 150 ημέρες. Σύμφωνα με την ανάλυση, η μεταβατική αυτή περίοδος ενδέχεται να λειτουργήσει ως «παράθυρο» για διαπραγματεύσεις και εξαιρέσεις.
Ανησυχία σε Ευρώπη, Βρετανία και Ιαπωνία για νέες κινήσεις των ΗΠΑ
Οι εξελίξεις αυτές, όπως αναφέρει το δελτίο, προκαλούν αντιδράσεις από βασικούς εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ, μεταξύ των οποίων η Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ιαπωνία. Παρότι η μέση επιβάρυνση δεν είναι υψηλότερη από πριν, η αβεβαιότητα έχει ενταθεί, με τις αγορές να αντιδρούν νευρικά.
Η συμφωνία ΗΠΑ–ΕΕ, που ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 2025, στόχευε –όπως είχε τονίσει ο Λευκός Οίκος– σε «δίκαιο, ισορροπημένο και αμοιβαία επωφελές εμπόριο».
Προέβλεπε ανώτατο δασμό 15% για βασικές ευρωπαϊκές εξαγωγές, ενώ σε συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως αεροσκάφη και γενόσημα φάρμακα, θα ίσχυαν μόνο οι δασμοί του μάλλον ευνοούμενου κράτους (MFN). Παράλληλα, η ΕΕ δεσμευόταν για σημαντικές επενδύσεις και αγορές αμερικανικής ενέργειας και τεχνολογίας έως το 2028.
Αβεβαιότητα και για τις συμφωνίες με Βρετανία και Ιαπωνία
Αντίστοιχα, η συμφωνία με το Ηνωμένο Βασίλειο προέβλεπε δασμό 10% για τις περισσότερες βρετανικές εξαγωγές, με ειδικό καθεστώς για τα αυτοκίνητα, ενώ η συμφωνία με την Ιαπωνία όριζε συντελεστή 15% για τις περισσότερες εισαγωγές, συνοδευόμενη από μεγάλες ιαπωνικές επενδύσεις στις ΗΠΑ.
Η Alpha Bank υπογραμμίζει ότι οι πρόσφατες κινήσεις της Ουάσιγκτον επηρεάζουν το πλαίσιο αυτών των συμφωνιών και επαναφέρουν στο προσκήνιο το ζήτημα της προβλεψιμότητας στο παγκόσμιο εμπόριο, σε μια περίοδο που οι διεθνείς οικονομικές ισορροπίες παραμένουν εύθραυστες.