Τα έργα του Ζάχαρι Ζογκράφ ζωντανεύουν στην Εθνική Πινακοθήκη

Η Εθνική Πινακοθήκη εγκαινιάζει την πρώτη της εμβυθιστική έκθεση τέχνης, προσφέροντας μια καινοτόμο εμπειρία στους επισκέπτες. Η παράσταση, αφιερωμένη στον Ζάχαρι Ζογκράφ, έναν από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της βουλγαρικής τέχνης της Εθνικής Αναγέννησης (18ος-19ος αιώνας), αξιοποιεί νέες τεχνολογίες και έχει διάρκεια 20 λεπτά. Το κοινό έχει τη δυνατότητα να παρακολουθήσει αναπαραγωγές θρησκευτικών και λαϊκών έργων του ζωγράφου, καθώς και να δει οπτικοποιημένα στοιχεία της δημιουργικής του διαδικασίας, σύμφωνα με τους διοργανωτές.

Η έκθεση φιλοξενείται στο κτίριο Kvadrat 500 της Εθνικής Πινακοθήκης στη λεωφόρο Vasil Levski 95 στη Σόφια και θα διαρκέσει έως τις 30 Ιανουαρίου 2027.

Σε μια εμβυθιστική έκθεση τέχνης, ο επισκέπτης δεν περιορίζεται στην παρατήρηση των έργων, αλλά βιώνει την τέχνη μέσα από συνδυασμό φωτός, ήχου, κίνησης και ψηφιακών τεχνολογιών. Συχνά ενσωματώνονται αρώματα ή διαδραστικά στοιχεία, προσφέροντας μια ολοκληρωμένη αισθητηριακή εμπειρία. Όπως εξηγούν οι διοργανωτές, στόχος είναι ο επισκέπτης να νιώθει μέσα στο έργο και όχι απλώς θεατής.

Η έκθεση στοχεύει στην ανάδειξη της τέχνης της Βουλγαρικής Αναγέννησης, μιας περιόδου οικονομικής, κοινωνικής και πολιτιστικής ακμής που συνδέεται με τον αγώνα για εκκλησιαστική και εθνική ανεξαρτησία. Η απαρχή αυτής της εποχής τοποθετείται στα μέσα του 18ου αιώνα, με τον Παΐσιο του Χιλανδαρίου και τη συγγραφή της "Σλαβοβουλγαρικής Ιστορίας" το 1762, γεγονός που ενίσχυσε καθοριστικά την εθνική συνείδηση του βουλγαρικού λαού.

Στην έκθεση παρουσιάζονται εικόνες, σχέδια, επιστολές, έγγραφα και πρώιμα κοσμικά πορτρέτα του Ζάχαρι Ζογκράφ. Περιλαμβάνονται επίσης αγιογραφίες, από τις παλαιότερες που φιλοτεχνήθηκαν το 1838 στο παρεκκλήσι του Αγίου Ιωάννη του Προδρόμου στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο Ασένοβγκραντ, έως τις τοιχογραφίες στον νάρθηκα της Μονής Μεγίστης Λαύρας στο Άγιο Όρος (1851–1852), που θεωρούνται το χαρακτηριστικό κύκνειο άσμα του καλλιτέχνη.

Το έργο υλοποιείται με χρηματοδότηση από το Εθνικό Ταμείο Πολιτισμού στο πλαίσιο του Προγράμματος Δημιουργίας 2024. Χορηγοί επικοινωνίας είναι το Βουλγαρικό Πρακτορείο Ειδήσεων (BTA) και το Sof Connect.

Ο Ζάχαρι Ζογκράφ από το Σαμόκοβ αποτελεί κομβική μορφή στη μετάβαση από την εκκλησιαστική στην κοσμική ζωγραφική, συμβάλλοντας στον εκσυγχρονισμό της βουλγαρικής τέχνης. Ερευνητές τον χαρακτηρίζουν αντισυμβατικό, με έφεση στον πειραματισμό και τολμηρή καλλιτεχνική προσέγγιση. Το έργο του περιλαμβάνει πορτρέτα, τοπία, γυμνά, φυτά, ζώα και απεικονίσεις αρχαίων ερειπίων, ενώ σε εκκλησιαστικά σύνολα τοιχογραφιών απεικόνισε Βούλγαρους και Σλάβους αγίους πλάι σε αυτοπροσωπογραφίες και πορτρέτα συγχρόνων του. Παράλληλα, συμμετείχε ενεργά στον αγώνα για εκκλησιαστική και εθνική ανεξαρτησία, υποστήριξε την έκδοση βιβλίων και συνέβαλε στην ίδρυση βουλγαρικών σχολείων.