Από τη στιγμή που η τεχνητή νοημοσύνη μπήκε στην καθημερινότητά μας, η ίδια ερώτηση επαναλαμβάνεται ξανά και ξανά.
«Θα μας πάρει τις δουλειές;»
Είναι μια εύκολη ερώτηση. Και ίσως γι' αυτό συζητιέται τόσο πολύ. Το πραγματικά ενδιαφέρον όμως είναι μια διαφορετική ερώτηση. Τι γίνεται αν το AI δεν αντικαταστήσει τους ανθρώπους, αλλά αποκαλύψει ποιος πραγματικά δημιουργεί αξία;
Για πολλά χρόνια, η τεχνολογία είχε έναν συγκεκριμένο ρόλο. Μας βοηθούσε να κάνουμε πιο γρήγορα αυτά που ήδη κάναμε. Ένα καλύτερο Excel, ένα πιο γρήγορο email, μια πιο εύχρηστη εφαρμογή.
Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει αυτή τη σχέση. Δεν επιταχύνει απλώς τη δουλειά μας. Μπορεί να την κάνει η ίδια.
Μπορεί να γράψει ένα email, να συνοψίσει μια σύσκεψη, να δημιουργήσει μια παρουσίαση, να αναλύσει δεδομένα, να γράψει κώδικα, να προτείνει λύσεις και να απαντήσει σε ερωτήσεις μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα. Αυτό είναι που δημιουργεί την ανησυχία.
Όμως, αν κοιτάξουμε λίγο πιο προσεκτικά, θα διαπιστώσουμε ότι το AI δεν αντικαθιστά την ανθρώπινη σκέψη. Αντικαθιστά κυρίως τις επαναλαμβανόμενες διαδικασίες. Και εδώ αρχίζουν τα δύσκολα.
Για χρόνια, πολλές επιχειρήσεις συνήθισαν να λειτουργούν με τρόπο που δημιουργούσε περιττή εργασία. Αναφορές που κανείς δεν διάβαζε. Παρουσιάσεις που γίνονταν επειδή «έτσι γίνεται». Ατελείωτα email για πληροφορίες που υπήρχαν ήδη κάπου αλλού. Δεν ήταν απαραίτητα κακή πρόθεση. Ήταν συνήθεια.
Η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αφαιρεί όλες αυτές τις μικρές δικαιολογίες που γεμίζουν την ημέρα μας χωρίς να παράγουν πραγματική αξία. Δεν χρειάζονται πλέον δύο ώρες για να ετοιμαστεί μια πρώτη παρουσίαση. Δεν χρειάζεται μια ολόκληρη ημέρα για να γίνει μια περίληψη ενός μεγάλου εγγράφου. Δεν χρειάζεται να ξεκινάμε κάθε φορά από το μηδέν.
Και τότε εμφανίζεται το πραγματικό ερώτημα. Αν αυτά τα καθήκοντα γίνονται πλέον σε λίγα λεπτά, πού θα επενδύσουμε τον χρόνο που εξοικονομούμε; Εκεί θα φανεί η διαφορά.
Γιατί η αξία ενός επαγγελματία δεν ήταν ποτέ η ταχύτητα με την οποία έγραφε ένα κείμενο ή συμπλήρωνε ένα φύλλο Excel.
Η αξία του ήταν η κρίση του. Η ικανότητά του να πάρει μια δύσκολη απόφαση. Να συνδυάσει πληροφορίες. Να καταλάβει τι πραγματικά χρειάζεται ένας πελάτης. Να δει μια ευκαιρία που οι υπόλοιποι δεν βλέπουν.
Αυτά δεν αυτοματοποιούνται τόσο εύκολα. Αυτό που αλλάζει είναι ότι πλέον δεν μπορούμε να κρυβόμαστε πίσω από τη διαδικασία. Για χρόνια ακούγαμε ότι «δεν προλάβαμε», «χρειάζεται χρόνος», «είχαμε πολλή γραφειοκρατία», «δεν είχαμε τους πόρους».
Η τεχνητή νοημοσύνη αρχίζει να αφαιρεί πολλές από αυτές τις δικαιολογίες.
Αν ένα προσχέδιο μπορεί να δημιουργηθεί σε τρία λεπτά αντί για τρεις ώρες, τότε η συζήτηση μεταφέρεται αλλού. Δεν αφορά πλέον το πόσο γρήγορα δουλεύουμε. Αφορά το αν ξέρουμε προς ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούμε. Tο βλέπω ήδη σε πολλές εταιρείες.
Οι εργαζόμενοι που αγκαλιάζουν τα νέα εργαλεία γίνονται πιο παραγωγικοί, όχι επειδή εργάζονται περισσότερες ώρες, αλλά επειδή αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε αυτά που πραγματικά έχουν σημασία. Από την άλλη πλευρά, όσοι αντιμετωπίζουν το AI ως απειλή συνήθως προσπαθούν να συνεχίσουν να εργάζονται με τον ίδιο ακριβώς τρόπο όπως πριν.
Η ιστορία της τεχνολογίας, όμως, μας έχει διδάξει κάτι. Δεν κερδίζουν όσοι αντιστέκονται στην αλλαγή. Κερδίζουν όσοι μαθαίνουν να τη χρησιμοποιούν. Το ίδιο συνέβη με τους υπολογιστές. Το ίδιο συνέβη με το Internet. Το ίδιο συνέβη με το cloud.
Κάθε μεγάλη τεχνολογική αλλαγή δημιούργησε φόβο πριν δημιουργήσει ευκαιρίες. Η τεχνητή νοημοσύνη δεν αποτελεί εξαίρεση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα αλλάξουν επαγγέλματα. Φυσικά και θα αλλάξουν. Κάποιες εργασίες θα εξαφανιστούν. Άλλες θα δημιουργηθούν.
Κάποιες θέσεις θα μεταμορφωθούν τόσο πολύ που σε λίγα χρόνια δύσκολα θα θυμίζουν τον σημερινό τους ρόλο.
Αυτό όμως συνέβαινε πάντα. Η πραγματική διαφορά είναι ότι αυτή τη φορά η αλλαγή εξελίσσεται πολύ πιο γρήγορα. Και ίσως αυτό να είναι που μας φοβίζει περισσότερο.
Δεν πιστεύω ότι το AI θα αντικαταστήσει όσους δημιουργούν πραγματική αξία. Πιστεύω όμως ότι θα πιέσει όλους μας να αποδείξουμε ποια είναι αυτή η αξία.
Δεν θα αρκεί να εκτελούμε μια διαδικασία. Θα χρειάζεται να σκεφτόμαστε καλύτερα. Να συνεργαζόμαστε καλύτερα. Να παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις.
Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα μας απαλλάξει από την ευθύνη της δουλειάς μας. Θα μας απαλλάξει από τις δικαιολογίες που χρησιμοποιούσαμε όταν η τεχνολογία δεν μπορούσε να κάνει τόσα πολλά.
Και ίσως τελικά αυτό να είναι το μεγαλύτερο δώρο της. Όχι ότι θα δουλεύουμε λιγότερο. Αλλά ότι θα αναγκαστούμε να επικεντρωθούμε σε αυτό που μόνο οι άνθρωποι μπορούν πραγματικά να προσφέρουν: κρίση, δημιουργικότητα και υπευθυνότητα.
*Ο κ. Γιώργος Λουτριανάκης είναι CEO, PlusHorizon.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
