Στη σημασία της σύνδεσης της έρευνας και καινοτομίας με την εθνική ασφάλεια, την αμυντική καινοτομία και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της χώρας αναφέρθηκε ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για την Έρευνα και την Καινοτομία, Σταύρος Καλαφάτης, κατά τον χαιρετισμό του σε ημερίδα με θέμα «Προοπτική Διερεύνησης (Foresight), Ασφάλεια και Τεχνητή Νοημοσύνη: Κίνδυνοι και Διαμόρφωση Πολιτικών Διακυβέρνησης», που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη.
Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε από την Ειδική Γραμματεία Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού της Προεδρίας της Κυβέρνησης και την Ανώτατη Διακλαδική Σχολή Πολέμου, στη Λέσχη Αξιωματικών Φρουράς Θεσσαλονίκης.
Ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι η έρευνα και η καινοτομία αποτελούν θεμελιώδη πυλώνα εθνικής ισχύος. Επισήμανε πως, σε μια περίοδο ταχύτατων τεχνολογικών αλλαγών και σύνθετων υβριδικών απειλών, η επιστημονική αριστεία αποτελεί την αιχμή ενός «Νέου Πατριωτισμού της Ευθύνης και του Αποτελέσματος».
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην ίδρυση της Ειδικής Γραμματείας Μακροπρόθεσμου Σχεδιασμού στην Προεδρία της Κυβέρνησης. Μέσω αυτής, η Πολιτεία εκπονεί συστηματικά κείμενα Στρατηγικής Προόρασης (Strategic Foresight), με ορίζοντα δεκαετιών.
Σε ό,τι αφορά την αμυντική καινοτομία, ο υφυπουργός αναφέρθηκε στη μεταρρύθμιση «Ατζέντα 2030» των Ενόπλων Δυνάμεων και στην ίδρυση του Ελληνικού Κέντρου Ανάπτυξης Καινοτομίας (ΕΛΚΑΚ). Επεσήμανε επίσης την αξιοποίηση τεχνολογιών διπλής χρήσης, αυτόνομων συστημάτων, νανοϋλικών και κυβερνοασφάλειας.
Παρουσίασε τις επενδύσεις σε τεχνολογικές υποδομές, όπως τον υπερυπολογιστή «ΔΑΙΔΑΛΟΣ», το εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης «AI Pharos», την ανάπτυξη εθνικής πολιτικής για το διάστημα και τους ελληνικούς δορυφόρους. Αναφέρθηκε επίσης στο πρόγραμμα αναβάθμισης των ερευνητικών κέντρων του υπουργείου Ανάπτυξης, με ειδική μνεία στο «AI Nucleus» του ΕΚΕΤΑ στη Θεσσαλονίκη.
Για την Τεχνολογική Προοπτική Διερεύνηση (Technology Foresight), ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε την ανάγκη περαιτέρω ανάπτυξης, αξιοποιώντας τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας και τον Οργανισμό Βιομηχανικής Ιδιοκτησίας.
Όπως δήλωσε, σε συνεργασία με τα αρμόδια υπουργεία, μεταξύ των οποίων τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Υποδομών, και θεσμικούς φορείς όπως το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, διαμορφώνεται εθνικό πλαίσιο αξιολόγησης της τεχνολογικής, οικονομικής και κοινωνικής ετοιμότητας των αναδυόμενων καινοτομιών.
Ειδικά για τις Ένοπλες Δυνάμεις, η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, θα συμβάλει στον εντοπισμό τεχνολογιών που είναι ώριμες για επιχειρησιακή ενσωμάτωση.
Ο υφυπουργός υπογράμμισε την ανάγκη θέσπισης κανόνων διακυβέρνησης, διαφάνειας και ηθικής για την Τεχνητή Νοημοσύνη, με διασφάλιση της αρχής του ανθρώπινου ελέγχου (Human-in-the-loop).
Όπως δήλωσε, «Πίσω από κάθε αλγόριθμο, ο πραγματικός και ανεκτίμητος πολλαπλασιαστής ισχύος ήταν, είναι και θα παραμείνει το έμψυχο δυναμικό μας -οι άνδρες και οι γυναίκες των Ενόπλων Δυνάμεων», προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση στηρίζει τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων με μέριμνα για την ανάπτυξη νέων δεξιοτήτων και την προηγμένη εκπαίδευση.
Τέλος, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στη σημασία της διοργάνωσης της ημερίδας στη Θεσσαλονίκη, επισημαίνοντας τη δυναμική της πόλης ως περιφερειακού πόλου καινοτομίας, εκπαίδευσης και τεχνολογικής προοπτικής για τη Νοτιοανατολική Ευρώπη.