Έρευνα, καινοτομία και νέες τεχνολογίες αποτελούν βασικούς άξονες για το νέο παραγωγικό και αναπτυξιακό μοντέλο της Ελλάδας, σύμφωνα με όσα δήλωσε ο υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης σε συνέντευξή του στον ΣΚΑΙ, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση.
Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι στόχος είναι τα ερευνητικά αποτελέσματα να διαχέονται στην αγορά, δημιουργώντας ποιοτικές θέσεις εργασίας για νέους επιστήμονες. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη διασύνδεση της έρευνας με τη βιομηχανία και στη μείωση των περιφερειακών ανισοτήτων.
Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάστηκε το πλάνο του υπουργείου Ανάπτυξης, που περιλαμβάνει τον αναπτυξιακό νόμο ύψους περίπου 2 δισ. ευρώ, εκ των οποίων το 50% των πόρων - περίπου 1 δισ. ευρώ - κατευθύνεται στη Μακεδονία, τη Θράκη και συνολικά στη Βόρεια Ελλάδα, με στόχο την περιφερειακή σύγκλιση.
Ο υφυπουργός σημείωσε ότι τα Ερευνητικά Κέντρα έχουν ενισχυθεί με υποδομές και εξοπλισμό άνω των 300 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, ώστε η ερευνητική κοινότητα να ανταποκριθεί στις προκλήσεις του μέλλοντος. Παράλληλα, μέσω του ΕΛΙΔΕΚ, στηρίζονται διδάκτορες και μεταδιδάκτορες, συμβάλλοντας στη δημιουργία θέσεων εργασίας υψηλής εξειδίκευσης και στην αντιμετώπιση του brain drain.
Σχετικά με τη στήριξη της επιχειρηματικότητας, ο κ. Καλαφάτης αναφέρθηκε στις συνεργασίες της κυβέρνησης με τεχνολογικούς κολοσσούς όπως η OpenAI, η Google, η Microsoft και η Mistral AI. Μέσω αυτών, εκπαιδεύονται στελέχη του Δημοσίου και των επιχειρήσεων για την ορθή και ασφαλή χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Εθνική στρατηγική και διαστημική προοπτική
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον υφυπουργό, έχει ήδη καταρτίσει εθνική στρατηγική για την Τεχνητή Νοημοσύνη και επενδύει σε υποδομές όπως το Ελληνικό Εργοστάσιο Τεχνητής Νοημοσύνης "AI Pharos" και τον υπερ-υπολογιστή "Δαίδαλος".
Στη στρατηγική αυτή θα συμβάλει η δημιουργία αυτόνομου υπουργείου Έρευνας, Ανώτατης Εκπαίδευσης και Καινοτομίας, για το οποίο εργάζεται η κυβέρνηση ώστε να είναι έτοιμο από την επόμενη κοινοβουλευτική περίοδο. Μέσω αυτού, ενοποιείται ο χώρος της Έρευνας και διευκολύνεται η διασύνδεσή της με την αγορά.
Όσον αφορά τις συνέργειες ερευνητικών κέντρων και επιχειρήσεων, ο κ. Καλαφάτης ανέφερε τη σύναψη μνημονίων συνεργασίας με επιμελητήρια, όπως ήδη έχει συμβεί στη Θεσσαλονίκη, ενισχύοντας τη χρήση νέων τεχνολογιών στην επιχειρηματικότητα.
Αναφερόμενος στη διαστημική προοπτική της χώρας, ο υφυπουργός σημείωσε πως η Ελλάδα του 2026 αποδεικνύει ότι σχεδιάζει, υλοποιεί και παράγει εθνική τεχνολογική υπεραξία μέσω της κατασκευής μικροδορυφόρων ελληνικής προέλευσης. Η χώρα διαθέτει ήδη 18 μικροδορυφόρους, αποτέλεσμα συνεργασίας μεταξύ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, πανεπιστημίων και ιδιωτικής εταιρείας.
Τα οφέλη για τον πολίτη είναι σημαντικά, καθώς θερμικοί δορυφόροι εντοπίζουν πυρκαγιές σε λιγότερο από 15 λεπτά από το ξέσπασμά τους, χαρτογραφούν πλημμύρες σε πραγματικό χρόνο και παρακολουθούν τη ρύπανση στις θάλασσες, προστατεύοντας τον τουρισμό και την αλιεία.
Στο πεδίο των τηλεπικοινωνιών, η Ελλάδα συμμετείχε σε πιλοτικό πείραμα με την ESA και τη NASA, επιτυγχάνοντας επικοινωνία με ακτίνες λέιζερ μεταξύ του Αστεροσκοπείου Κρυονερίου στην Κορινθία και διαστημόπλοιου στον Άρη, σε απόσταση 300 εκατ. χιλιομέτρων. Πρόκειται για τη βαθύτερη ευρυζωνική ζεύξη στο διάστημα, με σημαντικές προοπτικές για την ταχύτητα και την ασφάλεια των τηλεπικοινωνιών.