Στη Βουλή κατατέθηκε το νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Βελτίωση του σχεδιασμού της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας - Ενσωμάτωση της Οδηγίας (ΕΕ) 2024/1711 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 13ης Ιουνίου 2024 για την τροποποίηση των οδηγιών (ΕΕ) 2018/2001 και (ΕΕ) 2019/944 και λοιπές διατάξεις». Το νομοσχέδιο ενσωματώνει τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία στην ελληνική νομοθεσία και περιλαμβάνει ρυθμίσεις που αποσκοπούν σε μια πιο διαφανή, σταθερή και δίκαιη αγορά ηλεκτρικής ενέργειας τόσο για καταναλωτές όσο και για επιχειρήσεις.
Όπως αναφέρεται σε ανακοίνωση του ΥΠΕΝ, το νομοσχέδιο εισάγει νέες επιλογές και μεγαλύτερη προβλεψιμότητα για τα νοικοκυριά, με σταθερά συμβόλαια και ενισχυμένη προστασία στις σχέσεις με τους προμηθευτές. Επιπλέον, υλοποιείται η δέσμευση για μείωση του ενεργειακού κόστους μέσω της χρέωσης Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Το νέο πλαίσιο ενισχύει τη δυνατότητα των προμηθευτών να διαχειρίζονται αποτελεσματικότερα τον κίνδυνο από τις διακυμάνσεις της χονδρικής αγοράς. Παράλληλα, αυξάνεται η εποπτεία με στόχο τη μείωση της έκθεσης των καταναλωτών στις αναταράξεις της αγοράς.
Διευρύνονται οι δυνατότητες συμμετοχής πολιτών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων στην ενεργειακή μετάβαση, με έμφαση στην παραγωγή και τον διαμοιρασμό καθαρής ενέργειας. Οι συνδέσεις με τα δίκτυα γίνονται πιο διαφανείς και ψηφιακές, ενώ εισάγονται ευέλικτες συνδέσεις σε περιοχές με περιορισμένο ηλεκτρικό χώρο για την προώθηση νέων επενδύσεων.
Ενεργοποιείται ο εθνικός μηχανισμός διαχείρισης και αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Απανθρακοποίησης Νήσων για επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 2,3 δισ. ευρώ, με στόχο τη σταδιακή απεξάρτηση των νησιών από την ακριβή και ρυπογόνο ηλεκτροπαραγωγή με πετρέλαιο, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια και αυτονομία τους.
Νέες ρυθμίσεις για καταναλωτές και αγορά
Το νομοσχέδιο προβλέπει συμβόλαια σταθερής τιμής διάρκειας τουλάχιστον ενός έτους, ενισχύοντας τη θέση του καταναλωτή και παρέχοντας προστασία από διακοπή ρεύματος κατά τη διάρκεια διαδικασίας επίλυσης διαφοράς. Παράλληλα, αυξάνεται η δυνατότητα παραμονής στον προμηθευτή τελευταίου καταφυγίου για τουλάχιστον έξι μήνες.
Δίνεται η δυνατότητα ύπαρξης περισσότερων συμβάσεων στο ίδιο σημείο σύνδεσης, ενώ διευκολύνεται η κοινή χρήση ενέργειας από ΑΠΕ μεταξύ νοικοκυριών, επιχειρήσεων και δημοσίων φορέων, υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποτελεί κύρια εμπορική ή επαγγελματική δραστηριότητα των συμμετεχόντων.
Οι προμηθευτές υποχρεούνται να εφαρμόζουν στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου (hedging) και να υποβάλλονται σε δοκιμές αντοχής, ενώ ενισχύονται οι αρμοδιότητες της ΡΑΑΕΥ στη διαχείριση κινδύνων και την προστασία των καταναλωτών.
Επενδύσεις, δίκτυα και Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων
Οι συνδέσεις με το ηλεκτρικό δίκτυο ψηφιοποιούνται και γίνονται πιο ευέλικτες, με τον ΔΕΔΔΗΕ και τον ΑΔΜΗΕ να δημοσιεύουν κάθε τρίμηνο πληροφορίες για τη δυνατότητα νέων συνδέσεων ανά περιοχή. Εισάγονται συμβάσεις σύνδεσης ευέλικτης ισχύος για περιοχές με περιορισμένη χωρητικότητα, με δυνατότητα αποζημίωσης σε περίπτωση υπέρβασης των συμφωνημένων ορίων περιορισμών.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης Νήσων θα χρηματοδοτεί έργα ΑΠΕ, αποθήκευσης, διασυνδέσεις, υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων και φράγματα, με βασική πηγή τα έσοδα από τη δημοπράτηση δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου. Η ΕΤΕπ θα διαχειρίζεται τη δημοπράτηση και τα έσοδα.
Λοιπές ενεργειακές και περιβαλλοντικές διατάξεις
Παρέχονται διευκολύνσεις σε επαγγελματίες αγρότες, ΟΤΑ και νοικοκυριά για την υλοποίηση έργων καθαρής ενέργειας, ενώ ανανεώνεται το θεσμικό πλαίσιο για τα ιδιωτικά δίκτυα ΑΠΕ, με αυστηρότερες διαδικασίες ελέγχου και συντήρησης.
Εισάγονται κίνητρα για ριζική ανανέωση σταθμών ΑΠΕ, μέτρα για μηδενικές τιμές σε φωτοβολταϊκά αυτοκατανάλωσης σε οικιακούς καταναλωτές και μειώσεις στις χρεώσεις ΥΚΩ για τα νοικοκυριά. Παράλληλα, επιταχύνεται η αδειοδότηση σταθμών αποθήκευσης ενέργειας και θεσπίζονται σαφείς κανόνες για την ανάπτυξη Κέντρων Δεδομένων, με υποχρέωση κάλυψης τουλάχιστον 60% της κατανάλωσης από ΑΠΕ.
Στο σκέλος των χωροταξικών και περιβαλλοντικών ρυθμίσεων, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει μέτρα για τη μετεγκατάσταση του οικισμού Μεταμόρφωση του Δήμου Παλαμά Καρδίτσας, την αναβάθμιση του σταδίου «Γ. Καραϊσκάκης», τον καθορισμό χώρου για μονάδα φροντίδας ηλικιωμένων στο Δήμο Τανάγρας και τη διόρθωση παροραμάτων σε κώδικες χωροταξίας και τοπικής αυτοδιοίκησης.
Επιπλέον, προβλέπεται η λειτουργική ενοποίηση όμορων ή εφαπτόμενων ιδιοκτησιών, η διεύρυνση αρμοδιοτήτων του ΟΦΥΠΕΚΑ στη θαλάσσια περιοχή του Θερμαϊκού Κόλπου, καθώς και ρυθμίσεις για τη χρήση καλυβών στο Δέλτα Έβρου, με στόχο τη συνολική και αποτελεσματική διαχείριση των προστατευόμενων οικοσυστημάτων.