Κριτική προς το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) διατυπώνουν από κοινού ο τομέας Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και Περιβάλλοντος και Ενέργειας της ΕΛΑΣ, με αφορμή πρόσφατη ανακοίνωση του υπουργείου σχετικά με το πρόγραμμα AntiNero. Όπως υπογραμμίζεται, ένα πρόγραμμα τέτοιας εμβέλειας απαιτεί αξιολόγηση βάσει συγκεκριμένων στοιχείων και αποτελεσμάτων.
Οι τομείς της ΕΛΑΣ τονίζουν πως το υπουργείο επικεντρώνεται κυρίως σε στοιχεία που επιβεβαιώνουν την υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου, χωρίς να αποδεικνύεται απαραίτητα η επιχειρησιακή, περιβαλλοντική και οικονομική αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεων.
Σε ανακοίνωσή τους, σημειώνουν ότι «η ενεργός διαχείριση των δασών και της καύσιμης ύλης αποτελεί αναγκαίο μέτρο πρόληψης», προσθέτοντας πως «το AntiNero δεν πρέπει ούτε να απαξιώνεται συλλήβδην ούτε να μετατρέπεται σε κυβερνητικό επικοινωνιακό τρόπαιο».
Η ΕΛΑΣ προτείνει σειρά μέτρων για τη διασφάλιση της διαφάνειας και της αξιοπιστίας του προγράμματος. Μεταξύ αυτών, ζητείται ανεξάρτητη αξιολόγηση από διεπιστημονική επιτροπή εμπειρογνωμόνων, με συμμετοχή πανεπιστημίων και ερευνητικών φορέων, χωρίς την εποπτεία των φορέων υλοποίησης.
Παράλληλα, προτείνεται η δημοσιοποίηση των μελετών, των γεωχωρικών δεδομένων των παρεμβάσεων και των μη διαβαθμισμένων επιχειρησιακών εκτιμήσεων, ώστε να είναι δυνατός ο έλεγχος και η επαλήθευση των αποτελεσμάτων.
Επιπλέον, η ΕΛΑΣ ζητά τον καθορισμό δεικτών επιχειρησιακής, οικολογικής και οικονομικής αποτελεσματικότητας, όπως η επίδραση στην ένταση και την ταχύτητα εξάπλωσης των πυρκαγιών, ο περιορισμός της καμένης έκτασης, η επιχειρησιακή χρησιμότητα και η σχέση κόστους-οφέλους.
Τέλος, προτείνεται η αξιολόγηση της αξιοποίησης των παρεμβάσεων πρόληψης από το Πυροσβεστικό Σώμα και τη Δασική Υπηρεσία, καθώς και η αποτίμηση της συμβολής τους στην αντιμετώπιση πραγματικών συμβάντων. Ζητείται επίσης αποσαφήνιση του καθεστώτος περιβαλλοντικής αξιολόγησης και δημόσια τεκμηρίωση της εξέτασης των συνολικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων του προγράμματος.
Όπως καταλήγει η ανακοίνωση, «Η πρόληψη είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να αξιολογείται αποκλειστικά από εκείνους που σχεδιάζουν, χρηματοδοτούν και υλοποιούν το πρόγραμμα. Χωρίς ανεξάρτητη αξιολόγηση και μετρήσιμα αποτελέσματα, ο ισχυρισμός ότι "το AntiNero δουλεύει" παραμένει κυβερνητικό αφήγημα και όχι επιστημονικά τεκμηριωμένο συμπέρασμα».